BEDRIJFSBEZOEK
Install Magazine 990 – april 2023

Zuinig verwarmen en gezondheid

Gezondheidsrisico’s van ondoordacht besparen

Met de hoge energieprijzen zijn vele gezinnen gaan besparen op verwarming. Ondoordachte besparingen kunnen echter tot een ongezond binnenklimaat leiden, zeker in oudere en slecht geïsoleerde woningen. Rehva, de koepelorganisatie van Europese HVAC-technici, zet een en ander op een rijtje.

Gezondheidsrisico’s

Afgelopen winter hebben vele gezinnen het gebruik van de verwarming sterk teruggeschroefd uit vrees voor hoge energierekeningen. De centrale verwarming zoveel mogelijk afzetten helpt wel om het verbruik laag te houden, maar koude en slecht geventileerde ruimtes kunnen leiden tot vochtproblemen en schimmelgroei, zeker in oudere en slecht geïsoleerde woningen. Rehva, de koepelorganisatie van Europese HVAC-technici, waarschuwt voor een ondoordachte besparingsdrang.

Zo moet er altijd een minimumventilatie worden voorzien om vocht af te voeren en verse lucht toe te voeren. Men kan op ventilatie besparen, maar dan alleen als men tegelijk de relatieve vochtigheid en het CO₂-gehalte in de lucht bewaakt. Het mechanische ventilatiesysteem zomaar op laagstand zetten of zelfs helemaal uitschakelen, leidt tot risico’s. Hetzelfde geldt voor het afplakken of opstoppen van ventilatieroosters.

Rehva pleit voor vraaggestuurde ventilatie, zodat er altijd verse lucht wordt toegevoerd, maar ook niet meer dan nodig, om ventilatieverliezen te vermijden. Systemen voor warmteterugwinning zijn hier ook aangeraden. Ideaal gezien gebeurt dat allemaal automatisch, maar als een dergelijke sturing niet voorhanden is, kan de gebruiker zelf actie ondernemen, door de werking van de ventilatie handmatig aan te passen aan de hand van aparte sensoren voor CO₂ of voor relatieve vochtigheid. Activiteiten waarbij veel vocht vrijkomt, zoals wassen, koken of douchen worden best in tijd beperkt, om de ventilatievraag laag te houden.

Zeker in slecht geïsoleerde woningen is het niet raadzaam om de temperatuur voor langere periodes onder 15°C te laten komen. Anders kan er zich condens vormen op koudebruggen, bijvoorbeeld in de gevels. Dat leidt dan weer tot schimmelgroei, met negatieve gevolgen voor de gezondheid. Rehva pleit voor een minimale temperatuur van 15°C ’s nachts en 18°C overdag. Een relatieve luchtvochtigheid van meer dan 65% voor langere periodes moet vermeden worden.

Oppassen met bijverwarming

Gebruik van mobiele verbrandingstoestellen voor bijverwarming, zoals hout of oliekachels, is alleen mogelijk als er voldoende luchttoevoer is en als de verbrandingsproducten kunnen worden afgevoerd. Als aan die voorwaarden niet kan worden voldaan, lopen de gebruikers een reëel risico op CO-vergiftiging. Verwarmen met een open vlam zoals theelichtjes of kaarsen is zinloos en gevaarlijk.

Aanbevelingen voor professionals

Voor een gezond binnenklimaat met een laag energieverbruik raadt Rehva het volgende aan:

Investeren in vraaggestuurde ventilatie, indien mogelijk met warmteterugwinning
Oude AC ventilatormotoren vervangen door energiezuinige DC-motoren
Vraaggestuurde ventilatie plaatsen in de badkamer, liefst gestuurd op luchtvochtigheid, anders op basis van aanwezigheid.
Plaats een efficiënte keukenafzuigkap (zonder recirculatie) met een voldoende toevoer van verse lucht.
Elimineer koudebruggen
Laat de was zoveel mogelijk buiten drogen, of in een droogkamer die voorzien is van vraaggestuurde ventilatie op luchtvochtigheid;
Meet de relatieve luchtvochtigheid in de woning. Deze mag niet langer dan enkele uren boven 65% uitkomen.

Door Alex Baumans