EVENEMENTEN
Install Magazine 985 – september 2022

Klaar voor een gasloze toekomst

Terugblik op VSK 2022

Naar deze editie van de vakbeurs VSK in Utrecht werd uitgekeken om verschillende redenen. In 2020 was VSK namelijk de laatste vakbeurs in onze sector die nog normaal doorging voor het conoravirus losbarstte. Nu zou het de eerste grote beurs post-corona zijn. Misschien nog belangrijker is de algemene context op het vlak van energiepolitiek in Nederland. Het is immers de bedoeling om van aardgas af te raken. VSK was dus een goede gelegenheid om te zien hoe een traditioneel gaswandketelland daarop inspeelt.

Geslaagde editie

Wie echter een overrompeling had verwacht, kwam bedrogen uit. Het was er wel gezellig druk, maar de installateurs waren nu ook niet massaal komen opdagen. Dat heeft natuurlijk ook te maken met de omstandigheden. Nu er weer evenementen mogelijk zijn, staat de agenda van de vakman propvol, zodat er keuzes gemaakt moeten worden. Na afloop was de algemene conclusie onder de exposanten dat 2022 een geslaagde editie was.

Op het vlak van de nieuwigheden bleef men wat op zijn honger. Er waren natuurlijk best wat interessante ontwikkelingen te zien, maar niet meteen de spectaculaire innovatie die de energietransitie dichtbij zou brengen. Die energietransitie zal eerder een veelheid van kleine stapjes zijn.

Waar is de buitenunit?

De meest voor de hand liggende opvolger van de gaswandketel is de lucht-water warmtepomp. Maar het is niet evident om het buitendeel ergens kwijt te kunnen. Dat kan om praktische redenen zijn, maar zeker evenzeer omwille van esthetische redenen. Er zijn heel wat gezinnen die zo een bak liever niet zien.

De oplossingen lopen uiteen. Sommige constructeurs kiezen radicaal voor een toestel zonder buitendeel, waarbij de luchttoevoer en -afvoer via luchtkanalen gebeuren. Itho Daalderop mikt bijvoorbeeld op deze aanpak. Andere mogelijkheden zijn speciale modules voor dakmontage, en omkastingen allerhande. Deze laatste dienen vooral om het toestel aan het zicht te onttrekken. Dat laatste kan ook door de buitenunit de camoufleren met een folie, zodat deze in de omgeving opgaat.

We zijn er klaar voor

Misschien wel het meest gebruikte woord op de stands was ‘ready’. Of het nu all-electric ready, smart grid ready, of green gas ready was, de nadruk lag op toekomstbestendige toestellen. Dit wijst meteen ook op een fundamenteel aspect van de energietransitie: het is een totaalplaatje, waarbij verschillende componenten moeten samenkomen. Het verwarmingstoestel zelf, maar ook de bouwschil, de energiebevoorrading, het netwerk.... Er zijn ook interacties met andere sectoren, en dan denken we vooral aan elektromobiliteit. Alle puzzelstukjes moeten in elkaar passen, dus men legt nu al beter die stukjes met de meeste combinatiemogelijkheden.

In de bestaande bouw lijkt de eerste stap te bestaan uit een hybride installatie van een (vaak bestaande) gaswandketel met een lucht-water warmtepomp. Dat wordt ook in de hand gewerkt door de Nederlandse regelgeving die voorschrijft dat er vanaf 2026 bij ketelvervanging in een deel hernieuwbare energie moet worden voorzien. In de praktijk betekent dat doorgaans een lucht-water warmtepomp. Daarvoor hebben verschillende fabrikanten nu compacte en installatievriendelijke hydraulische modules.

Een andere oplossing, maar dan eerder voor grotere installaties of de industrie, bestaat uit bijmengen van waterstof, waarbij die wel koolstofneutraal geproduceerd moet zijn. Deze twee opties zijn een mooie illustratie voor de stapsgewijze aanpak. De eerste stap is op zich misschien niet voldoende, maar legt wel de basis voor een verdere decarbonisatie in een latere fase. Ongetwijfeld zien we meer van de volgende stappen op VSK 2024, dat opnieuw in februari zal doorgaan.

Door Alex Baumans