WETGEVING
Install Magazine 983 – april 2022
Meer energie-autonomie voor EU
REPowerEU programma moet afhankelijkheid van Rusland verminderen
De EU is zo goed als volledig afhankelijk van import voor de energiebevoorrading, met Rusland als voornaamste leverancier: 40% van het gasverbruik, 27% van de olie-import en 46% van de steenkoolimport komen uit dat land. Het recente conflict in Oekraïne heeft duidelijk gemaakt hoezeer dat de Europese positie verzwakt. Daarom heeft de Commissie het REPowerEU programma opgestart met als eerste doel om de EU minder afhankelijk te maken van Rusland en op langere termijn voor een grotere autonomie te zorgen.
Los van Rusland tegen 2030
Een eerste prioriteit is natuurlijk om het effect van de sterk klimmende prijzen te milderen. Daartoe heeft de Commissie een kader gecreëerd waarbinnen lidstaten actie kunnen ondernemen. Dat omvat onder meer prijsregulering, maatregelen tegen speculatie, en steun aan sectoren die specifiek onder hoge prijzen te lijden hebben. Er is ook een wetgevend voorstel dat de gasvoorraden telkens op 1 oktober van elk jaar tot minstens 90% aangevuld moeten zijn.
Op middellange termijn worden er maatregelen genomen om de gastoevoer te diversifiëren, door meer import van vloeibaar aardgas, en door het aandeel van niet-Russische pijplijnen (Noorwegen, Algerije, Azerbaijan) te verhogen. Tegelijk moeten er meer alternatieven komen voor aardgas. Zo denkt men aan de productie van 35 miljard m3 biomethaan per jaar tegen 2030, in hoofdzaak uit afvalstromen. Een andere optie is groene waterstof, waar de Commissie rekent op een bijkomende 15 megaton, bovenop de 5,6 megaton die al deel uitmaakt van de Fit for 55 doelstelling. Het zou dan gaan om 10 megaton import en 5 megaton extra eigen productie. Dit wordt ondersteund door maatregelen om de infrastructuur voor groen gas uit te bouwen.
Energietransitie versnellen
Op structureel vlak moet de vraag naar fossiele brandstoffen, en dan in de eerste plaats aardgas, naar omlaag. Door het ‘Fit for 55’ programma zou men het verbruik van aardgas met 30% kunnen doen dalen. Samen met de andere maatregelen zou dat uitkomen op een vermindering van 155 miljard m3/jaar, anders gezegd het equivalent van de Russische import in 2021.
Dit houdt onder meer een versnelde elektrificatie van woningverwarming in. De Commissie heeft de streefcijfers voor de invoering van warmtepompen verdubbeld, en rekent op 10 miljoen stuks in de komende 5 jaar, om uit te komen op een totaal 30 miljoen stuks in 2030. Uiteraard moet de elektriciteit dan ook op basis van niet-fossiele bronnen worden geproduceerd. De Commissie mikt op een capaciteit van 480 GW aan windenergie en 420 GW aan zonne-energie. Deze elektrische capaciteit vormt ook de basis van de eerder vermelde 5,6 megaton groene waterstof.
Tegelijk wordt er werk gemaakt van de decarbonisering van de industrie, hetzij door elektrificatie, hetzij door de overschakeling op groen gas.
Het conflict in Oekraïne heeft het Europese energiebeleid in een stroomversnelling gebracht. Het is nu immers duidelijk geworden dat de afhankelijkheid van de import van fossiele brandstoffen niet alleen nadelen heeft op milieuvlak, maar ook op politiek-economisch vlak. De Europese Commissie maakt zich sterk dat we tegen het eind van het decennium al ver gevorderd zullen zijn op de weg naar een koolstofneutrale economie.
Door Alex Baumans
