FEDERATIES
Install Magazine 981 – februari 2022
Groei geremd door logistieke beperkingen
Visie van ATTB op de verwarmingssector
Het gaat goed met de verwarmingssector, zeer goed zelfs. Door een samenloop van omstandigheden hebben gezinnen de motivatie en de gelegenheid om hun installatie te moderniseren, wat zich vertaalt in een stroom bestellingen. Dat die beweging niet resulteert in absolute recordcijfers, heeft alles te maken met logistieke beperkingen: de fabrikanten krijgen gewoon niet genoeg toestellen op de markt om aan de vraag te voldoen. ATTB dringt er bij de overheid op aan om deze kans te grijpen om de energietransitie dichterbij te brengen. De technieken zijn immer voorhanden, nu moet nog de juiste toepassing volgen.
Logistieke achterstand
ATTB, de Belgische vereniging van leveranciers van verwarmingsmateriaal, blikt elk jaar terug op de ontwikkelingen van het afgelopen jaar, om zo de bakens uit te zetten voor het komende jaar. Uit de beschikbare cijfers blijk dat 2021 positief kan worden afgesloten met een groei van 15%. Toch ligt dat resultaat onder de verwachtingen die men in de eerste twee kwartalen van 2021 kon vooropstellen. De terugval in het vierde kwartaal was grotendeels te wijten aan de bevoorradingsmoeilijkheden waar de verwarmingssector, net als vele anderen, onder te lijden heeft. Door de beperkte beschikbaarheid van componenten kunnen fabrikanten niet aan alle bestellingen voldoen, zodat levertermijnen oplopen.
De sterke vraag is te wijten aan een combinatie van een aantal factoren. Ten eerste heeft de coronacrisis een domper gezet op een aantal gezinsuitgaven, zodat er ruimte in het budget vrijkomt om te renoveren. Tegelijk maakt de onzekere situatie op de financiële markt een investering in vastgoed interessant. Bovendien hebben de stijgende energieprijzen het belang van efficiënte verwarmingssystemen onder de aandacht gebracht. Dat alles samen heeft de markt een stevige duw in de rug gegeven.
Succes voor stookolie
Qua toesteltypes blijft de condenserende gaswandketel met afstand het meest verkocht in België. Warmtepompen tekenen jaar na jaar mooie groeicijfers op, maar in absolute aantallen vertegenwoordigen ze nog maar een klein deel van de markt. Binnen warmtepompen zien we een duidelijke voorkeur voor lucht-water toestellen. Misschien de meest opvallende vaststelling is dat de grootste groeier van het afgelopen jaar de stookolieketel was. Dat heeft natuurlijk te maken met specifieke omstandigheden. De overstromingen in Wallonië hebben er jammer genoeg ook voor gezorgd dat vele gezinnen opeens genoodzaakt waren om hun ketel te vervangen. In Vlaanderen zijn er nog heel wat ketels besteld voor de beperkingen op installatie van nieuwe ketels zou ingaan, om de verwarming te garanderen voor de komende decennia. In die zin kan men zeggen dat de Vlaamse maatregel op de korte termijn contraproductief was.
Oplossingen voor renovatie uitwerken
Om de uitstoot van gebouwen te laten dalen, is er vooral een oplossing voor de renovatie- en vervangingsmarkt nodig. In nieuwbouw heeft de energieprestatieregeling haar werk gedaan. Nieuwe woningen zijn energiezuinig, en duurzame systemen zijn er ingeburgerd. Ook voor ingrijpende energetische renovatie zijn er regels om de CO2-uitstoot te beperken. Het grootste deel van de verwarmingsmarkt bestaat echter uit de ketelvervanging in bestaande woningen. Hier beperkt men zich grotendeels tot een één-op-één vervanging van de ketel, zonder een verdere modernisering van de installatie of overschakeling op duurzame technieken. Nu is een ketelvervanging wel een stap vooruit, zeker gezien de gemiddelde leeftijd van ketels in België, maar het blijft onvoldoende. ATTB ziet hier een gemiste kans.
Zuinige technieken zijn immers voorhanden. In volledig gemoderniseerde gebouwen zijn warmtepompen breed inzetbaar. In deels gerenoveerde woningen kan men voor hybride systemen kiezen. Hiermee kan men de uitstoot tijdens een groot deel van het stookseizoen verminderen, zonder dat er meteen een ingrijpende modernisering nodig is. Op die manier kan een eigenaar het gebouw in verschillende fasen renoveren. Bovendien biedt een hybride installatie de gebruiker zekerheid: zelfs in de koudste omstandigheden blijft comfort gegarandeerd. ATTB hoopt dat de overheid zou sensibiliseren rond deze mogelijkheden en waar nodig ondersteunen.
Er heerst immers veel onzekerheid op de markt. Er doen nog veel mythes en misvattingen over hernieuwbare energie de ronde, waardoor eigenaars aarzelen om voor deze technieken kiezen. Onder meer zonnethermie heeft hieronder te lijden. Ondanks het feit dat het om een bekende techniek gaat, en de rendabiliteit door de hoge energieprijzen gunstig is, blijft de toepassing van thermische zonnecollectoren achter. Een -onterecht- gebrek aan vertrouwen bij de consument blijft een belangrijke drempel.
Tenslotte moeten er ook oplossingen gezocht worden voor de collectieve woningbouw. In dit segment zijn er jaar na jaar meer renovatieprojecten. Deze vergen een specifieke aanpak, met aangepaste technieken. Dit wordt een belangrijke uitdaging voor de toekomst.
Vereniging opentrekken
Als organisatie blijft de ATTB zichzelf in vraag stellen. De energietransitie is volop aan de gang, en de vereniging wil daarop inspelen. ATTB gaat al lang niet alleen meer om ketel- en brandertechniek alleen. De vereniging wil openstaan voor iedereen die oplossingen voor binnenklimaat en warmwatercomfort aanbiedt. De leidraad daarbij is om de CO2-uitstoot te reduceren met een zo laag mogelijke maatschappelijke kost. De vereniging zal haar interne werking hervormen om ruimte te bieden aan een bredere waaier van technische specialiteiten, met in de eerste plaats koeling, maar ook ventilatie. Sensibilisering en technisch advies blijven belangrijke activiteiten, zowel gericht op de HVAC-sector zelf als op de overheid. Op dit ogenblik is de vereniging nog volop de nieuwe structuur aan het uitwerken. Het bestuur is echter vastbesloten om de trein naar de toekomst niet te missen.
Door Alex Baumans
