VERWARMING
Install Magazine 981 – februari 2022

Warmtenetten in Vlaanderen

Nieuw rapport van Vreg

Vreg houdt niet alleen toezicht op de gas- en elektriciteitsnetten in Vlaanderen, ook warmtenetten vallen onder hun bevoegdheid. Op dit vlak heeft Vreg vier taken: informeren, kennis opbouwen, toezicht houden en adviseren. Die activiteiten worden samengevat in een rapport, waar eind 2021 de tweede editie van uitkwam. We lichten er enkele hoofdpunten uit.

Marginaal maar groeiend

Een eerste vaststelling is dat warmtenetten in Vlaanderen nog een marginaal fenomeen zijn: afgelopen jaar werden er slecht 76 gemeld bij de Vreg. Anderzijds is dat relatief gezien een stevige stijging: in 2019 waren er nog maar 56. Ook de techniek staat niet stil: in 2020 is er het eerste lage-temperatuur warmtenet bijgekomen, meer bepaald op de Janseniushofsite in Leuven. Dit net is gebaseerd een koude-warmte opslagsysteem (KWO) waarbij grondwater wordt opgepompt en opnieuw geïnjecteerd in de bodem. De bodemwarmte wordt opgewaardeerd via warmtepompen, terwijl in de zomer de koude uit de bodem gebruikt wordt voor passieve koeling. Op die manier wordt ook de bron geregenereerd.

Qua gebruikers waren er in 2020 ruim 3.800 residentiële afnemers, en ongeveer 270 niet-residentiële. Dat is een forse stijging tegenover 2019: het aantal residentiële afnemers is bijna verdubbeld en ook de niet-huishoudelijke afnemers zijn met meer dan de helft gestegen. De toename van de residentiële afnemers is in grote mate te danken aan de ingebruikname van twee warmtenetten voor studentenkamers in Gent. Op dit ogenblik is de omvang van de markt nog van die aard dat individuele projecten een grote impact op de cijfers kunnen hebben.

Kijken we naar de geleverde energie, dan is het beeld anders. In 2020 werd er 834 GWh geleverd, een stijging tegenover 2019, maar minder dan de vooropgestelde groei met 250 GWh per jaar volgens het Vlaams Energie- en Klimaatplan. De warmte gaat voor het overgrote deel naar niet-huishoudelijke afnemers; het residentiële verbruik is slechts goed voor enkele procenten. In Vlaanderen zijn warmtenetten dus voornamelijk een zaak van enkele grootschalige verbruikers op industrieterreinen.

Prijzen

Op het vlak van de prijzen stelde de Vreg een grote variatie vast. In de goedkoopste warmtenetten betaalde een gemiddelde huishoudelijke verbruiker 200-300 euro per jaar, in de duurste is dat 900 euro. Dit is opvallend, omdat de prijszetting gebeurt volgens het ‘niet meer dan anders’ principe, met een condenserende gasketel als basis. Nu is een zekere spreiding van de prijzen onvermijdelijk in functie van de ouderdom en de configuratie van het net. In Zweden, een land met een uitgebreide ervaring van warmtenetten, is er een factor 2 verschil tussen de goedkoopste en de duurste netten. Op dit ogenblik zijn er nog te weinig gegevens en ervaring beschikbaar om tot een degelijke evaluatie van de warmteprijs te komen, in vergelijking met de gasprijs. De voorlopige conclusie van de Vreg is dat de gehanteerde warmteprijzen ergens tussen de goedkoopste en duurste gascontracten in zitten.

Vooruitblik

Warmtenetten staan in Vlaanderen nog in de kinderschoenen. Vreg houdt in elk geval de vinger aan de pols om gegevens te verzamelen over de technische en economische aspecten van deze techniek. Zo wordt er gewerkt aan een Technisch Reglement terzake.

Door Alex Baumans