WARMTEPOMPEN  
Install Magazine 962 – augustus 2019

Daikin zet stap naar circulaire economie

Fabrikant introduceert VRV-series met reclaimed koelmiddel

De F-gassenverordening heeft het koelmiddellandschap grondig hertekend. Zowel fabrikanten als gebruikers zoeken volop naar manieren om de milieu-impact van de koelmiddelen te verminderen. Als vooraanstaande constructeur heeft Daikin al een aantal initiatieven op dat vlak genomen, denken we maar aan de introductie van systemen op R32 of de uitbreiding van het aanbod op CO2. Nu zet Daikin een verdere stap naar een circulaire economie: twee reeksen VRV’s, de Heat Recovery en Mini VRV, worden voortaan af fabriek gevuld met gerecupereerd R410A

De cirkel sluiten

In het kader van de F-gassenverordening waren er al strikte maatregelen genomen om te voorkomen dat er schadelijk koelmiddel in de atmosfeer zou ontsnappen. Tot nu toe bleef het daar echter bij: het koelmiddel wordt wel opgevangen, maar daarna wordt het doorgaans vernietigd. Daikin gaat nu echter een stap verder. Het opgevangen koelmiddel wordt grondig schoongemaakt en chemisch behandeld zodat het volledig gelijkwaardig is aan nieuw product. Op die manier wordt de cirkel gesloten: gebruikt koelmiddel wordt gerecupereerd en er hoeft geen nieuw geproduceerd te worden. Dat vermindert de ecologische voetafdruk van de nieuwe VRV-toestellen aanzienlijk.

Keuze voor VRV

Dat Daikin in de eerste instantie VRV’s met gerecupereerd koelmiddel vult, is niet toevallig. Voor de kleinere airconditioners en warmtepompen heeft Daikin al enkele jaren geleden de overgang naar R32 ingezet. Dit koelmiddel vermindert zowel de directe als de indirecte bijdrage tot het broeikaseffect. De directe uitstoot is lager omdat het GWP van R32 slechts 675 is, in vergelijking met 2088 voor R410A. Ook de indirecte uitstoot, met andere woorden de CO₂-uitstoot als gevolg van het energieverbruik is lager. R32 is namelijk efficiënter dan R410A, zodat er minder energie nodig is voor een gegeven koelvermogen. Voor Daikin is R32 dan ook duidelijk de oplossing van de toekomst, zeker voor kleinere systemen.

R32 heeft echter een belangrijke beperking: het is brandbaar (risicoklasse A2L). Daardoor kan het niet zonder meer in toepassingen worden ingezet met grotere koelmiddelinhouden, zoals VRV’s. Bij Daikin werkt men wel volop aan VRVs op R32, maar het zal nog enige tijd vergen eer die beschikbaar zijn. Door over te schakelen op reclaimed R410A kan de fabrikant nu al een milieuvriendelijk alternatief aanbieden, zonder de toestellen te hoeven aanpassen.

Het gaat daarbij om twee productreeksen: de eerste is het vlaggenschip, de Heat Recovery reeks. Dit is het meest efficiënte en ecologische uitvoering in het gamma van de fabrikant. Het is dus logisch dat deze toestellen alle milieuvriendelijke oplossingen van Daikin hebben. De tweede reeks zijn de mini-VRV’s. Dat is het instapgamma en is de best verkopende versie. Deze reeks werd gekozen omwille van de marktimpact. Als het de bedoeling is om de uitstoot effectief te verlagen, dan doet men dat best door in te grijpen op de meest gangbare modellen.

Toekomstbestendige oplossing

Hoewel er VRV’s met een laag-GWP koelmiddel in de pijplijn zitten, benadrukt Daikin dat reclaimed R410A geenszins een tussenoplossing is. De F-gassenverordening geeft wel limieten voor het gebruik van R410A in kleinere toepassingen, maar dit middel mag onbeperkt verder gebruikt worden in grotere installaties. In die zin zijn de nieuwe installaties op R410A dus toekomstbestendig. Omdat er geen nieuw koelmiddel moet geproduceerd worden, vallen toestellen met reclaimed R410A ook buiten de quota. Hiermee biedt Daikin een duurzaam alternatief voor die toepassingen waar de huidige laag-GWP koelmiddelen nog niet kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld omdat er strenge eisen gelden qua brandgevaar.

Bovendien is er geen gebrek aan gebruikt R410A. Heel wat installaties op dit koelmiddel zijn ondertussen aan vervanging toe, waardoor er grote hoeveelheden beschikbaar worden. Dat is ook een reden waarom Daikin het opportuun achtte om een systeem voor hergebruik op te zetten. Door een markt te creëren voor gerecupereerd koelmiddel, worden installateurs gemotiveerd om het zorgvuldig op te vangen bij onderhoud of vervanging. Het is dan immers geen afvalproduct meer, maar een grondstof. Nu gebeurt het immers nog vaak dat verschillende types gebruikt koelmiddel bij elkaar gegooid worden, omdat alles toch naar de afvalverwerker gaat.

Op naar een volledig gesloten circuit

Daikin gebruik het reclaimed R410A alleen voor de eerste vulling in de fabriek. Bij andere ingrepen zoals bijvulling komt er nog standaard koelmiddel aan te pas. Voor de grotere klanten, zoals warenhuisketens, denkt de constructeur al aan een meer omvattend systeem. Als deze klanten hun afgewerkt koelmiddel opvangen en laten heropwaarderen door Daikin, kunnen ze dat laten certificeren. Ze krijgen dan de overeenkomstige hoeveelheid R410A ter beschikking, die kan gebruikt worden voor bijvulling, herstelling en dergelijke. Op die manier hebben de klanten de garantie dat er zowel voor nieuwe installaties als voor het onderhoud van de bestaande geen nieuw koelmiddel geproduceerd hoeft te worden. Dat is van belang voor bedrijven die koolstofneutraal willen werken. Daikin hoopt in dit verband ook dat het gebruik van reclaimed koelmiddel gevaloriseerd zal worden in de diverse erkennings- en certificatieregelingen voor de ecologische score van bedrijven en gebouwen.

Deel van een algemene visie

Deze actie past in een algemene visie van Daikin om koolstofneutraal te zijn tegen 2050. Dat plan omvat verschillende sporen, zoals het bevorderen van energie-efficiëntie overschakelen op laag-GWP koelmiddelen maar ook het opvangen en hergebruiken van koelmiddelen in een circulair systeem. Op dat laatste vlak, heeft Daikin het voordeel dat er binnen de groep expertise beschikbaar is zowel wat de fabricage van koelmiddelen als van compressor betreft. Het bedrijf heeft dan ook een globaal plan om het verbruik van F-gassen terug te dringen.

Door Alex Baumans

Illustraties: Daikin

www.daikin.be