INSTALLATIE EN GEREEDSCHAP
Install Magazine 939 – april 2017
Enorme besparingen van pompenergie mogelijk
Wilo Energy Solutions ijvert voor pompvervanging
Een ideale gelegenheid om de prestaties te vergelijken: twee pompen van verschillende generaties die verder onder identieke omstandigheden werken.
Te weinig beheerders zijn zich bewust van het besparingspotentieel van de nieuwste generatie pompen.
Pompen zijn de verborgen verbruikers van de gebouwentechniek. In HVAC-installaties staan duizenden pompen te draaien, al te vaak verouderd, slecht gedimensioneerd, op het verkeerde werkingspunt, of al het voorgaande tegelijk. Ondertussen zijn er nieuwe generaties zuinige pompen op de markt gekomen, onder meer door de eisen van de ErP-richtlijn. Het besparingspotentieel is enorm. Om dat potentieel te activeren, heeft fabrikant Wilo het initiatief Wilo Energy Solutions opgezet, om gebruikers ervan te overtuigen dat het zin heeft om pompen tijdig te vervangen.
Niet wachten tot de pomp defect raakt
Zolang pompen hun werk doen, wordt er weinig naar omgekeken. Pas als er problemen komen, wordt de vraag naar vervanging gesteld. Een pomp die dag in, dag uit aan een slecht rendement staat te draaien, betekent echter een aanzienlijke verspilling aan energie en dus ook geld. Deze uitgaven zijn volledig te vermijden. De Europese Unie heeft de laatste jaren strenge efficiëntie-eisen aan circulatiepompen opgelegd. De toestellen die nu op de markt zijn, betekenen dus een hele verbetering tegenover oudere generaties. Bovendien streven vooraanstaande fabrikanten zoals Wilo ernaar om het nog beter te doen dan wettelijk geëist wordt.
Om de mogelijke winst beter bekend te maken, werd de dienst Wilo Energy Solutions opgezet. Hierbij gaan experts van de fabrikant na hoe men een gegeven pompinstallatie kan optimaliseren. Op basis van een inventaris en een analyse van het gebruiksprofiel, wordt dan een voorstel op maat uitgewerkt. De insteek is daarbij volledig economisch/ecologisch. Wilo toont aan welke moderniseringen mogelijk zijn, en hoe zich dat vertaalt in milieuwinst en financieel voordeel. De doelgroep bestaat uit beheerders van grotere installaties: kantoorcomplexen, utiliteiten, zorginstellingen, industrie... Qua technieken concentreert Wilo zich op circulatiepompen en drukverhogingsinstallaties.
Moderne pompen verbruiken heel wat minder dan oudere exemplaren, zodat de investering zich op enkele jaren terugverdient. Bovendien daalt de CO2-uitstoot. Hoe groot het effect zal zijn, kan men inschatten aan de hand van berekeningen en simulaties, maar uiteindelijk geeft het gebruik in de praktijk de doorslag. Daarom zijn er in het kader van Wilo Energy Solutions een aantal concrete gevallen gemonitord, zodat het duidelijk is wat de ingreep oplevert. De resultaten zijn soms verbluffend.
Indrukwekkende praktijkvoorbeelden
Een mooi voorbeeld is een installatie in een overheidsgebouw in Brussel. Het gaat om twee pompen die elk een koelleiding aandrijven voor luchtbatterijen waarmee een serverlokaal gekoeld wordt. Elke pomp stond in verbinding met een chiller op het dak, en werkte aan een constant debiet van 5,6 m3/h. Ze draaiden voortdurend, 24/7, omdat de computers altijd koeling nodig hadden. Het ging om Wilo TOP-S50/15 pompen, met een vermogen van 1.100 W.
Een van beide pompen werd vervangen door een Wilo Stratos GIGA 50/1-14/0,8. Aan de rest van de installatie werd niets veranderd: beide pompen werkten aan hetzelfde constante debiet, verpompten hetzelfde medium, en waren verbonden met een volledige parallelinstallatie. Het is dus een ideale situatie om de prestaties te vergelijken. De resultaten zijn opvallend: volgens de berekeningen had de bestaande pomp een jaarverbruik van 9.840 kWh per jaar, terwijl dat voor de nieuwe slechts 4.168 kWh was, minder dan de helft. In de praktijk was de winst nog groter. Na twee jaar stond de teller de oude pomp al op 19.072 kWh, het verbruik van de nieuwe was slechts 6.386 kWh, een daling met bijna twee derde. We benadrukken dat deze winst hoofdzakelijk door betere pomptechniek gerealiseerd is. Gezien de pompen constant aan een vast debiet werkten, waren er weinig mogelijkheden om de regeltechniek te optimaliseren. We mogen er dus van uitgaan dat de besparing in een installatie met wisselende vraag nog groter zal zijn.
Terugverdientijden zijn altijd bepaald door de specifieke omstandigheden van het gebouw en de ontwikkelingen van de stroomprijs. Hoe goedkoper de stroom, hoe minder de investering zal opbrengen. Hier is de besparing echter zo groot dat zelfs met elektriciteit aan een hoogspanningstarief (9 eurocent per kWh) men toch op minder dan vier jaar uitkwam. Deze investeringshorizon past perfect in de visie van de meeste gebouwenbeheerders.
Wilo Stratos GIGA
De Wilo Stratos GIGA is een droogloperpomp met hoog rendement, bestemd voor de grotere gebouweninstallaties. De zuinige werking is onder meer te danken aan de High-Efficiency-Drive (HED). Die maakt gebruik van permanentemagneetmotoren en ECM-technologie. Daardoor haalt de motor een rendement van 94%, wat beter is dan de eisen van de IE4-klasse, de strengste volgens de ErP-richtlijn. Verder is de pomp voorzien van een intelligente regeling, die capaciteit aan de behoefte aanpast. In dit geval was deze functie niet van belang, omdat de installatie aan een constant debiet werkt.
Behalve de motortechnologie, werden ook de hydraulische prestaties verbeterd. Hier geeft de ECM-motor een bijkomend voordeel. In tegenstelling tot de klassieke asynchroonmotor, die beperkt is tot 50 Hz, kan de motor van de Stratos GIGA tot 100 Hz gaan, wat meer mogelijkheden biedt tot hydraulische optimalisatie. Tevens werden de waaiers met moderne 3D-technieken ontworpen voor een zo hoog mogelijk rendement.
De bestaande pompen waren Wilo TOP-S50/15-pompen met een motorvermogen van 1.100 W. In de plaats daarvan kwam een GIGA 50/1-14/0,8 van 800 W motorvermogen. Het is weinig gebruikelijk dat natlopers door drooglopers vervangen worden. Daar zijn praktische redenen voor. Zo komen de flensaansluitingen voor natlopers en drooglopers niet altijd overeen qua drukklasse. In dit geval was de leiding echter uitgevoerd in een PN10-aansluiting, die zowel op de ene als op de andere pomp paste. Zo kon men een extra besparing realiseren, omdat de Stratos GIGA een hoger rendement kan halen dan vergelijkbare natlopers.
Sensibiliseren
Dit project toont duidelijk het besparingspotentieel door pompvervanging aan. Bovendien is dit nog het meest eenvoudige geval: een een-op-een vervanging in een installatie met constant debiet. In complexere situaties is het potentieel nog hoger, door betere regeling, hydraulische optimalisatie, beperking van het motorvermogen... Vanuit zijn expertise wil Wilo de gebouwenbeheerders oplossingen aanreiken om het elektrische verbruik te beperken. Zo besparen ze op werkingskosten, en dragen ze tegelijk mee tot een schoner milieu.
Door Alex Baumans
Foto’s: Wilo
