VERWARMING
Install Magazine 953 – september 2018
Geothermie als meest rendabele oplossing
Project Ter Beurse uitgerust met geothermische warmtepompen van Alpha Innotec
Het project Ter Beurse in Izegem werd uitgerust met geothermische warmtepompen van Alpha Innotec.
Geo-Thermics stond in voor het alle aspecten van de installatie, van het ontwerp over de boring tot de opvolging.
Elke wooneenheid is voorzien van een Alpha Innotec WZSV62K3M- warmtepomp.
De warmtepompen van de appartementen zijn aangesloten op een collectief BEO-veld.
Verwarmen en koelen gaat via de vloer.
Het appartementencomplex Ter Beurse in Izegem bestaat uit 50 appartementen en 10 penthouses. Voor de verwarming werd gekozen voor individuele warmtepompen gekoppeld aan een collectieve boringen. Het bedrijf Geo-Thermics uit Merelbeke kon de projectontwikkelaar Romel van deze oplossing overtuigen, omdat dit de meest rendabele methode is op langere termijn.
Energiezuinig comfort
Het project omvat 4 blokken met in totaal 60 wooneenheden. Elke wooneenheid is voorzien van een Alpha Innotec WZSV62K3M- warmtepomp van 6 kW (B0/W35). Deze toestellen staan in voor de verwarming en passieve koeling via de vloer, en voor de productie van sanitair warm water door de geïntegreerde boiler van 178 liter. Om efficiënt te kunnen koelen, werd de vloerverwarming gedimensioneerd op koelbedrijf, met een hartafstand van 10 cm. Deze installatie werd uiteraard uitgevoerd materiaal van Uponor. De stooklijn in verwarming is beperkt tot 35°C voor een maximaal rendement.
Voor extra comfort in de badkamer werd hier een handdoekdroger geplaatst, die via een driewegsventiel verbonden is met het verwarmingscircuit. Dankzij de invertersturing kan de warmtepomp relatief hoge vertrektemperaturen leveren met een beperkt vermogen. Daardoor is het mogelijk om de radiatorkring apart te laten werken op 45°C.
Voordelen van inverstersturing
De Alpha Innotec warmtepompen hebben invertersturing voor een modulerend vermogen tussen 1,25 en 6 kW (B0/W35). Dat is handig vanuit installatietechnisch oogpunt. Het project omvatte namelijk wooneenheden met verschillende afmetingen, van kleine studio’s tot grote dakappartementen. Omdat de toestellen hun vermogen aanpassen aan de vraag, kon Geo-Thermics echter overal hetzelfde type plaatsen.
Verder is er ook geen buffervat nodig om de minimale looptijden van de compressor te garanderen. Herhaalde start-stop cycli zijn namelijk zeer nadelig voor de levensduur van de compressor. Daarom moeten niet-modulerende warmtepompen gecombineerd worden met een buffervat, om de overtollige warmte in op te vangen. Omdat de Alpha Innotec-toestellen soepel kunnen inspelen op de vraag, zijn gemiddelde start-stop cycli van 5 uur haalbaar. Vooral in compacte moderne woningen, waar er niet altijd plaats is voor een buffervat, is dat een voordeel.
Gemeenschappelijk BEO-veld
De warmtepompen zijn via een ringleiding aangesloten op een gemeenschappelijk BEO-veld van 89 boringen van 96 m elk. Die zijn grotendeels onder de parkeergarage aangebracht, zodat er geen verlies aan nuttige oppervlakte is. De bodemsondes komen samen in drie collectorputten, en bedienen de verschillende gebouwen via een centrale circulator. In de zomer worden de boringen geregenereerd via de passieve koeling van de woningen.
Kiezen voor rendement
Geothermische warmtepompen hebben de naam duur te zijn. Het is onbetwistbaar zo dat een boring extra kosten met zich meebrengt, tegenover een lucht-water warmtepomp. Als men echter naar het totale plaatje kijkt, blijken geothermische warmtepompen voordeliger. In de eerste plaats is er het hogere rendement, ten tweede is er de mogelijkheid voor passieve koeling. Dat verhoogt niet alleen het comfort, maar zorgt ook voor een regeneratie van de warmtebron. Dat alles leidt tot een hoger systeemrendement, waardoor de meerkost van een boring snel gecompenseerd wordt. Daarnaast heeft men de inherente voordelen van een geothermische warmtepomp, namelijk een geluidsarme werking en een discreet systeem, zonder buitenunits. Die argumentatie kon de promotor overtuigen bij de bouw van de energiezuinige woningen van Ter Beurse in Izegem.
De installaties van Geo-Thermics scoren immers zeer goed op jaarbasis. Uit metingen blijkt dat het jaarrendementen tussen 6 en 7 in verwarming haalbaar zijn. Dat heeft te maken met een aantal factoren. Zo is er de modulerende werking die het vermogen afstemt op de vraag. Verder kent een geothermische warmtepomp geen terugval in rendement en/of vermogen bij koude buitentemperaturen. Tenslotte is er het effect van de regeneratie van de bron door passieve koeling.
Koeling niet vergeten
Passieve koeling vormt een belangrijke component in het algemene energieconcept. Naarmate woningen beter geïsoleerd worden, stijgen de potentiële problemen door oververhitting. Een geothermische warmtepomp biedt hier een efficiënt antwoord op door middel van passieve koeling. Zo bleef de temperatuur in een dakappartement van Ter Beurse altijd onder 24°C, ook tijdens de afgelopen hittegolf. Omdat de compressor daarvoor niet hoeft te worden ingeschakeld, haalt men zeer hoge rendementen. Uit de meetgegevens van Geo-Thermics blijkt dat jaarrendementen tussen 12 en 15 niet uitzonderlijk zijn. De zomerwarmte wordt opgeslagen in het BEO-veld, zodat die aan het begin van het stookseizoen boven de omgevingstemperatuur ligt. Dat verhoogt dan weer het rendement in verwarming.
De mogelijkheid tot koelen is een van de redenen van Geo-Thermics om voor Alpha Innotec te kiezen. In deze toestellen is de module voor passieve koeling namelijk al geïntegreerd.
Alles uit een hand
Geo-Thermics biedt een totaalservice, van de studie over de engineering tot het uitvoeren van de boringen, plaatsing van het afgifteysteem, de installatie en opstart van de warmtepomp, en niet te vergeten de opvolging. Voor dit laatste wordt uitgebreid gebruik gemaakt van de mogelijkheden van monitoring en beheer op afstand via internet. Geo-Thermics heeft een eigen module ontwikkeld, waarmee alle parameters van de warmtepomp gemonitord kunnen worden. Daardoor weet de firma niet alleen precies wat er met de warmtepompen gebeurt, ze kan ook haar beweringen over rendementen en prestaties onderbouwen met concrete cijfers.
Voor de bouwheer is het een voordeel dat er maar één gesprekspartner is en dat alle aspecten van de installatie op elkaar zijn afgestemd. Al te vaak gebeurt het dat ontwerp, boring en uitvoering bij verschillende partijen terecht komen. Daardoor kan het totaalconcept uit het oog verloren raken, met problemen tot gevolg.
Nathan als partner
De firma Geo-Thermics is al enkele jaren een vaste partner van Nathan. Dat heeft allereerst te maken met de kwaliteit en de eigenschappen van de toestellen van Alpha Innotec. Die leveren niet alleen hoge prestaties, ze zijn ook veelzijdig inzetbaar en gemakkelijk te installeren. Bovendien kan men rekenen op de kennis van Nathan. Zoals gezegd, verzorgt Geo-Thermics het ontwerp en engineering zelf, en dan rijst er wel eens een vraag die niet in de handleiding of standaarddocumentatie staat. Bij Nathan krijgt vinden ze dan vlot een afdoende antwoord.
Door Alex Baumans
Foto’s: Geo-Thermics
