INSTALLATIE EN GEREEDSCHAP
Install Magazine 953 – september 2018

Optimalisatie van sanitaire installaties via waterbehandeling

De stijgende kostprijs van water zet veel consumenten aan om oplossingen te zoeken om hun waterverbruik in te perken. In de nabije toekomst is een cruciale rol weggelegd voor installateurs gespecialiseerd in waterbeheer en de optimalisatie van sanitaire installaties, zowel voor de residentiële als de professionele markt.

Oorzaken en gevolgen

Water kan heel wat schade aanrichten aan installaties. Een kort overzicht.

Waterhardheid

De hardheid van het water geeft de concentratie van magnesium- en calciumcarbonaat, bicarbonaten en sulfaten aan. Meestal wordt het uitgedrukt in Franse graden. Bij verhitting slaat het calcium in het drinkwater neer als calciumcarbonaat, beter bekend als kalk(aanslag) of ketelsteen.

Schaal van waterhardheid

0 – 5 °fH heel zacht

5 – 15 °fH zacht

15 – 25 °fH middelhard

25 – 40 °fH hard

> 40 °fH zeer hard

Per Franse graad (°F) waterhardheid bevat 100 liter water 1 gram kalk. Dit komt overeen met 10 gram kalk per m³ water. Een doorsnee gezin verbruikt +/- 100 m³ water/jaar. In een streek met een waterhardheid van 30 °F, zal er op jaarbasis 30 kg kalk door de leidingen stromen. De hoeveelheid kalk en ijzer in het leidingwater hangt af van de bodemgesteldheid van de regio waar het water gewonnen wordt.

Kalk- en ijzerrijk water is niet schadelijk voor de gezondheid. Wel laat het witte strepen achter op tegels, douchebakken en badkuipen, en is het nefast voor cv-ketels en verwarmingselementen van wasmachines. Ook tast het metalen leidingen aan. Kalk stapelt zich op binnenin de waterleidingen, met verstoppingen en debietverliezen als gevolg. Dit is het begin van het corrosieproces.

Externe factoren

Als leidingwater in de binneninstallatie van een gebouw terechtkomt, kunnen externe factoren, zoals verandering van druk, temperatuur of (onaangepaste) waterbehandelingen, de chemische samenstelling van het water veranderen. Ook hierdoor kan corrosievorming ontstaan.

Elektrolyse

Corrosie door elektrolyse ontstaat wanneer de sanitaire installatie uit verschillende metaalsoorten bestaat, waarbij er geen rekening werd gehouden met de potentiaalverschillen van de metalen. Resultaat? Het sterkste metaal tast het zwakste metaal aan, met lekken als gevolg. Ook zwerfstromen van tram-, trein- en metrolijnen kunnen corrosie veroorzaken in nabijgelegen metalen leidingen.

Optimalisatie van de installatie

Danny Ongenae, zaakvoerder van e-Pipe Benelux: “Een sanitaire installatie optimaliseren telt meestal 3 grote stappen.

1. De analyse

Om de problemen efficiënt op te lossen, moet de waterinstallatie eerst grondig doorgelicht worden. Hoe is het leidingwater samengesteld en wat zijn de gevolgen voor de waterinstallatie? Zijn er loden leidingen aanwezig? Komt er roestwater uit de kraan? Is er debietverlies of zijn er lekken in de buizen? Een correcte diagnose kan pas gesteld worden als de toestand van de waterinstallatie volledig in kaart is gebracht.

2. De leidingrenovatie

Zijn de leidingen verouderd, aangetast of vertonen ze slijtage? Dan is het aangewezen om ze traditioneel te vervangen of ze te reinigen en coaten met epoxy.

3. De permanente bescherming:

Waterontharders versus neutralisatoren

De meeste waterontharders werken via ionenuitwisseling of omgekeerde osmose.

Bij ionenuitwisseling worden de calcium- en magnesiumionen in het water uitgewisseld voor natriumionen. Deze “ontkalking” gebeurt via een cilinder met harskorrels. Als de harskorrels verzadigd zijn, moet de harscilinder geregenereerd worden. Meestal gebeurt dat automatisch via een zoutreservoir. Het pekelwater verwijdert de kalk en het magnesium van de hars en wordt via de riool weggespoeld. Na deze reiniging kan de ionenuitwisseling terug optimaal gebeuren. Dit type waterontharders komt het vaakst voor.

Bij omgekeerde osmose wordt leidingwater door verschillende filters en onder hoge druk door een halfdoorlatend membraan gestuwd. Kalk, zouten, mineralen en andere partikels worden hierbij uit het water verwijderd. Dit systeem wordt vooral toegepast in de industrie, waar volledig zuiver water nodig is. Deze ontharders vergen meer onderhoud en produceren kleinere hoeveelheden zacht water. Ze zijn daarom minder geschikt voor huishoudelijke toepassingen.

Neutralisatoren maken gebruik van fosfaatmineralen. Fosfaten zijn, na calcium, het belangrijkste mineraal van het menselijk lichaam en komen voor in heel wat voedingsproducten. Het is een essentieel onderdeel van het menselijk DNA, tanden en botten.

Het fosfaatmineraal zorgt ervoor dat de calcium- en magnesiumpartikels in het water omkapseld worden en zich niet kunnen vasthechten aan de wanden van de leidingen. Bovendien legt het mineraal een dunne beschermende film op de binnenwand van de leidingen en boilers zodat er geen corrosie kan ontstaan.

Hoewel de neutralisator een volwaardig alternatief is voor de waterontharders op basis van zout, is het perfect mogelijk om ze in combinatie te gebruiken. In dit geval wordt de neutralisator vlak na de waterverzachter geplaatst voor een extra bescherming tegen corrosie. Bovendien kan het zoutverbruik lager afgesteld worden om hetzelfde resultaat te bekomen, wat goed is voor de portemonnee en het milieu

Meer weten over waterbehandeling?

Syntra West biedt een nieuwe cursus ‘Installateur van waterbehandelingssystemen’ aan. Corrosiepreventie en -bescherming, optimalisatie van de waterinstallatie, waterbehandelingssystemen, dimensionering, onderhoud en afregeling van de waterontharder en legionellapreventie komen uitgebreid aan bod tijdens deze opleiding.

Redactie: Syntra West

Foto’s: Syntra West