VENTILATIE EN KLIMATISATIE
Install Magazine 950 – mei 2018

FläktGroup informeert over innovaties in luchtbehandelingstechniek

Energiebesparende technieken in het kader van ErP

De naam FläktGroup is misschien nog niet zo heel bekend op de Belgische markt, maar de bedrijven die er achter zitten, hebben al een hele geschiedenis, ook in ons land. FläktGroup is namelijk ontstaan uit het samengaan van DencoHappel en FläktWoods. Om klanten en partners kennis te laten maken met de nieuwste technologische ontwikkelingen, organiseerde het bedrijf dit voorjaar een reeks roadshows.

Nieuwe naam voor een vertrouwde partner

FläktGroup is een van de toonaangevende firma’s op het vlak van luchtbehandeling: de groep staat voor 3.700 medewerkers, 19 productiesites, een omzet van 680 miljoen euro en activiteiten in 63 landen. Innovatie is bijzonder belangrijk: er werken 170 personen in R&D, en de groep heeft als meer dan 250 patenten behaald in haar geschiedenis. FläktGroup is ontstaan uit het samengaan van DencoHappel enerzijds en FläktWoods anderzijds, nadat ze allebei verworven waren door de industriële groep Triton. Beide bedrijven zijn al sinds eind jaren 80 actief op de Belgische markt, en hebben er een stevige positie opgebouwd. FläktGroup wil op deze basis verder gaan.

Nieuwe normen en uitdagingen

Eerst werd ingegaan op de nieuwe regels en normeringen, zoals de impact van de ErP-richtlijn. Deze kaderrichtlijn overkoepelt een aantal verordeningen, die op specifieke categorieën van toestellen slaan. Luchtbehandelingskasten vallen onder drie verordeningen:

verordening 640/2009: elektrische motoren

verordening 327/2011: ventilatoren met vermogens tussen 125 en 500 W

verordening 1253/2014: ecodesign voor ventilatie-eenheden

Deze laatste, in de sector bekend als ErP2018, is het meest relevant. Belangrijke eisen zijn dat een luchtbehandelingskast moet voorzien zijn van een systeem voor warmteterugwinning met vermogensregeling, en van een snelheidsregeling voor de ventilatoren. Bovendien wordt er een minimaal rendement opgelegd aan de warmteterugwinning. De verordening bepaalt ook grenzen voor het specifiek ventilatievermogen (Specific Fan Power of SFP). Dat laatste wordt onder welbepaalde testomstandigheden gemeten, zodat het gemakkelijk is om toestellen onderling te vergelijken.

Qua luchtfilters komt er een nieuwe norm, de ISO 16890. Deze geldt wereldwijd en vervangt zowel de Europese als de Amerikaanse normen. De ISO 16890 houdt rekening met de fijnstofproblematiek. In plaats van de bestaande filterklassen, komen er een nieuwe indeling die aangeeft hoeveel deeltjes van een bepaalde grootte de filter tegenhoudt.

Innoverende producten

FläktGroup introduceerde enkele nieuwigheden waarmee een gezond binnenklimaat bereikt kan worden met een minimaal energieverbruik, zoals warmteterugwinning met een adsorptiewarmtewiel. Adsorptie is een oppervlaktefenomeen waarbij moleculen zich vasthechten aan de buitenkant van een materiaal. FläktGroup maakt van dit principe gebruik door het oppervlak van het warmtewiel te bekleden met een moleculaire zeef van 3 Angstrom. Dat is klein genoeg om watermoleculen door te laten, maar houdt vluchtige organische stoffen tegen. Op die manier kan het warmtewiel de warmte uit het vocht in de lucht recupereren, zonder risico op geurhinder. Het resultaat is een hoog rendement voor de recuperatie van latente warmte, zowel in zomer- als wintercondities.

Een tweede nieuwigheid zijn de Optivent Ultra VAV-boxen met een ultrasone meting. Traditioneel wordt het luchtdebiet gemeten door middel van een meetkruis met pitotbuizen. Die methode heeft echter een meetafwijking tussen 12 en 16%, en bovendien veroorzaakt het meetkruis drukverlies en turbulenties in de luchtstroom. Door over te schakelen op een meting met ultrasoontechniek, die al gangbaar is bij vloeistofmetingen, verkrijgt met een veel nauwkeurigere meting (afwijking van 8% bij 0,5 m/s), en blijft de hele diameter van de VAV-regelaar vrij. Bovendien hoeft men met deze box geen minimale afstand aan te houden ten opzichte van bochten of accessoires.

Tenslotte introduceerde FläktGroup koelbalken met een dynamische debietregeling. Voor een goede werking van de koelbalk is de juiste luchtsnelheid over de injectienozzles cruciaal. Die moet hoog genoeg zijn voor een inductie-effect van de lucht in de kamer. De snelheid van de uitblaas veroorzaakt ook een Coanda-effect, waardoor de luchtstroom tegen het plafond blijft kleven en zich over de hele ruimte verspreidt. Onvoldoende luchtsnelheid leidt tot te weinig inductie en worp, zodat er problemen ontstaan op het vlak van koelvermogen en tocht. Doorgaans werken koelbalken dus met een vast luchtdebiet, waarbij het thermisch vermogen via het waterdebiet over de batterijen geregeld wordt. Dat betekent echter dat er altijd aan het ontwerpdebiet geventileerd wordt, wat meestal veel te hoog is voor de behoefte.

FläktGroup heeft daarom koelbalken ontwikkeld waarbij de opening van de nozzles verandert door middel van een luchtdebietregelschuif in functie van het debiet. Met deze schuif is een traploze aanpassing van de opening van de nozzles mogelijk. Een intelligente regeling zorgt ervoor dat de luchtsnelheid gegarandeerd blijft, ook bij lage debieten. Zo kan men besparen op ventilatorverbruik door het debiet aan te passen aan de behoefte, zonder nadelige invloed op de werking van de koelbalken. Deze Pressure Independent, of PI-regeling is gepatenteerd door FläktGroup en kan geïntegreerd worden in een regelsysteem voor het binnenklimaat dat ook diverse sensoren (aanwezigheid, CO₂, temperatuur...) omvat, evenals een regeling op de waterkring. De PI-regelaar zal ook het luchtdebiet verhogen in verwarmingswerking.

De opbouwmodellen van de Nova II-serie zijn bovendien voorzien van een uitblaaspatroonregeling. Hiermee kan men de richting van de uitblaas aanpassen aan de eigenschappen van de ruimte. Zo kan het voorkomen dat een ruimte asymmetrisch is, of dat er obstakels moeten vermeden worden.

Door Alex Baumans

Foto’s: FläktGroup