SANITAIR
Install Magazine 947 – februari 2018
Innovatieve en duurzame technieken voor AZ Zeno
Grohe-oplossingen voor ziekenhuis in Knokke-Heist
Het ‘zwevende ziekenhuis’ rust op een onderstel van stalen kolomkorven (Foto: AAPROG-BOECKX-B2Ai)
Bovenop het standaardcomfort in een ziekenhuis wilde de bouwheer een healing environment creëren (Foto AAPROG-BOECKX-B2Ai)
De touchless infraroodwastafelkraan Eurosmart Cosmopolitan (foto Grohe)
De wastafelkraan Essence Medium is uitgerust met een smal hendeltje (foto Grohe)
In het net geopende AZ Zeno integreren het ontwerp en de keuze van de technieken de comforteisen van een eigentijds zorgconcept in de futuristische architectuur. De kraanwerkoplossingen in dit nieuwe ziekenhuis in Knokke-Heist – of het nu wastafelkranen, douchemengkranen of urinoirspoelingen betreft – zijn flexibel, en voldoen zowel functioneel als esthetisch aan de opgelegde normen.
Het zwevende ziekenhuis – naar een ontwerp van de architectenbureaus Boeckx-AAPROG-B2Ai – rust op een onderstel van stalen kolomkorven. Bovenop het standaardcomfort in een ziekenhuis wilde de bouwheer een ‘healing environment’ creëren. Andere sterke punten van het architecturale concept zijn de aanwezigheid van buitenlicht en –lucht in alle ruimtes, en het gebruik van duurzame en warme materialen. Op die manier wil men niet alleen de zorgomgeving voor de patiënten maar ook de werkomgeving voor het personeel naar een hoger niveau tillen. Behalve de vooruitstrevende architectuur, werd er ook wat de technieken betreft, gekozen voor innovatieve en duurzame oplossingen. AZ Zeno telt 320 bedden. Qua zorgfaciliteiten is AZ Zeno uitgerust met de nieuwste technieken – denk aan een therapiebad en de meest recente uitvoeringen van bevallingsbaden. “Bij alle keuzes waren veiligheid en betrouwbaarheid van de technieken waren essentieel voor de bouwheer”, aldus ir. Bram Schietgat, projectverantwoordelijke healthcare Ingenium.
Koelplafonds
“Op basis van het programma van eisen in de conceptfase hebben we de technieken op comfortvlak tot in detail uitgewerkt en uitgetest aan de hand van doorgedreven simulaties”, aldus Bram Schietgat. “Verwarming en koeling gebeuren via koelplafonds. De verspreide straling geeft een aangenamer gevoel dan inblazing van lucht of radiatorwarmte. Het klimaat kan per kamer afzonderlijk worden ingesteld. Zonnewering, multimediasystemen en wifi en 4G-dekking binnenin het volledige ziekenhuis zorgen voor een huiselijk comfort. Een performant en redundant datanetwerk maakt vlotte en efficiënte communicatie op zorgvlak mogelijk.
Efficiënt beheer en onderhoud
Voor de bouwheer was het essentieel dat de installatie tijdens de uitvoering zo kon worden gebouwd dat ze na oplevering blijft voldoen aan de comforteisen, maar ook efficiënt kan worden beheerd. “Hiervoor werd een eigen methodiek, gebaseerd op de ASHRAE guideline 0-2013, gehanteerd”, aldus Bram Schietgat. “De bijzonder complexe installaties in het gebouw werden door een ervaren commissioning expert grondig gemeten en getest, gecontroleerd en gedocumenteerd tegen de oplevering. Ook met het onderhoud van de verschillende uitrustingen, zowel op het vlak van bereikbaarheid als wat onderhoudsnoden en –intervallen betreft, werd rekening gehouden.”
Integrale en gestructureerde aanpak
De focus van de technische dienst van AZ ZENO ligt op het comfort van de patiënten en medewerkers, en de beheersing van de technieken daarrond. De overkoepelende technische uitrustingen worden beheerd door een externe partij. Via het gebouwenbeheersysteem monitort Ingenium de installaties vanop afstand. Op die manier staat het studiebureau de bouwheer bij in de opvolging, verbetering en optimalisering van het comfort. De grote complexiteit van het ziekenhuis maakt een integrale en gestructureerde aanpak van het ontwerp, de bouw en de commissioning van de technieken noodzakelijk. Ook voor het kraanwerk werd niet over een nacht ijs gegaan en werd samengewerkt met de firma Van Severen uit Knesselare. Dit tweede generatie installatiebedrijf – dat een 100-tal medewerkers telt – focust vooral op sanitair en CV in de zorgsector en de appartementsbouw. Ook dakwerken en CV voor sociale woningbouw behoren tot de activiteiten. Tot de recente ziekenhuisrealisaties behoren o.m. AZ Alma (Eeklo), AZ Maria-Middelares (Gent) en AZ Zeno (Knokke-Heist).
One-stop-shop
“Bij de meeste ziekenhuisprojecten zijn we reeds in de voorbereidende fase betrokken, bij het AZ Zeno-project werd met een neutraal lastenboek gewerkt. Voor de installateur en voor de bouwheer was het belangrijk dat de fabrikant een zo goed als compleet assortiment kraanwerk kon aanbieden. We hadden producten die zowel technisch als esthetisch aan de opgelegde normen voldeden. Zowat 90 procent van het kraanwerk in AZ Zeno is van Grohe-makelij”, aldus Kristof Vanisterbecq, Sales Manager Projects Grohe.
CoolTouch
Naast de kwaliteit van het kraanwerk was voor de architecten T.V. Boeckx – AAPROG – B2Ai ook het designaspect en het comfort van de patiënten doorslaggevend. “Op vraag van het ziekenhuis moesten de thermostatische douchemengkranen CoolTouch zijn. Een concept waar Grohe sterk mee in de markt staat. Waar men de kraan ook aanraakt, de temperatuur zal nooit warmer worden dan die van het gemengde water. Ook bij het eventueel wegvallen van koud water, zorgt het TurboStat binnenelement ervoor dat – om temperatuurstijging van het water tegen te gaan – de volledige watertoevoer wordt afgesloten. Bij de Grohtherm Special veiligheidsthermostaat kan enkel de technische dienst de temperatuur verhogen met een speciaal hulpstuk voor thermische desinfecties. De gebruiker kan, mede dankzij het 100% metalen binnenwerk, deze nooit verhogen boven de ingestelde maximumtemperatuur van 43° C gemengd water, terwijl eventuele drukverschillen binnen de 0,3 seconde worden gecorrigeerd. Door de combinatie van deze eigenschappen wordt verbrandingsrisico bij de patiënt uitgesloten”, aldus Vanisterbecq.
Opbouwsystemen met draaibare bek
“Wat de wastafelkranen betreft, viel de keuze op de Essence-designkraan van Grohe, een manueel model uitgerust met een smal hendeltje, en infrarood wastafelkranen van het type Eurosmart E. Deze laatste werden gekozen voor toepassing in hygiënekritische lokalen zoals intensieve zorgen en spoed. Een ziekenhuistechnieker kan hier dus met één afstandsbediening zowel de Eurosmart E wastafelkranen voor hygiënekritische zones, de Eurosmart Cosmopolitan E wandkraan voor scrubs, als de urinoirspoelingen uitlezen, en indien nodig herprogrammeren zonder interventie van Grohe”, aldus Vanisterbecq. Wat het kraanwerk in de operatiezalen betreft, werd er gekozen voor thermostatisch, individueel – door de betrokken arts – aanpasbaar kraanwerk. Omwille van de onderhoudsvriendelijkheid werd er voor geopteerd om de inbouwelementen – conform het lastenboek – te vervangen door opbouwsystemen met draaibare bek van Grohe. Deze zijn makkelijker naar technisch onderhoud, minder kritisch in gebruik, en laten tevens toe de wastafel volledig te benutten, zonder dat er een kraanbek hindert.
Infrarood: zelf instelbaar
In ziekenhuizen wordt er meer en meer overgeschakeld op gebruikersafhankelijke urinoirspoelingen, wat ook in AZ Zeno het geval is. Voor de urinoirspoelingen was de eenvoudig programmeerbare infraroodtechnologie een voorname keuzeparameter. Alle Grohe-infraroodtoestellen (urinoir, toilet, wastafel, douche) zijn aanstuurbaar met een enkele afstandsbediening. “Bij de meeste marktspelers wordt deze technologie – op maat van het ziekenhuis – voorgeprogrammeerd bij de fabrikant, en vervolgens geleverd aan de installateur, en geïnstalleerd op de werf. Bij de Grohe-urinoirspoelingen kan de technische dienst van het ziekenhuis deze zelf op een eenvoudige manier (her)programmeren naargelang de noden van een specifieke afdeling of een wijziging van het beleid”, aldus Peter Van Severen.
Door Philip Declercq
