FEDERATIES
Install Magazine 1004 – september 2025

Meer pragmatisme rond groen gas gevraagd

Renewable Gas Conference kijkt naar haalbaarheid van doelstellingen voor 2030

De Renewable Gas Conference, die begin juli in Brussel plaatsvond, is een initiatief van Eurogas, de vereniging van de Europese gassector. Het thema voor dit jaar was ‘From ambition to action: delivering on the EU’s 2030 targets for renewable gases’, waarbij diverse betrokken partijen de EU-ambities tegen het licht hielden. Rode draad doorheen de debatten was de vraag naar een meer pragmatische aanpak. De huidige werkwijze van de EU om enerzijds ambitieuze doelstellingen te formuleren, maar tegelijk een overdaad aan onhaalbare regels op te leggen, zal niet tot de gewenste resultaten leiden.

Nood aan geloofwaardige en realistische scenario’s

De eerste jaarhelft van 2025 heeft al voor heel wat verschuivingen gezorgd. De EU blijft haar engagement voor de energietransitie behouden, maar het geopolitieke landschap is duidelijk veranderd. Van de oude zekerheden blijven er maar weinig overeind. Aspecten zoals bevoorradingszekerheid, autonomie en niet te vergeten, betaalbaarheid, zijn opeens veel belangrijker. Zoals Eurogas-voorzitter Cristiano Signoretto het uitdrukte: “als we willen vasthouden aan de energietransitie, dan moeten we ons baseren op geloofwaardige en redelijke scenario’s,” en die zag hij te weinig. Zo gaan de vooruitzichten van de EU uit van een scherpe daling van het gasverbruik voor de komende jaren. In de realiteit is er niets dat daarop wijst. Integendeel, als we de eigen industrie weer willen uitbouwen, onder meer op het vlak van defensie, dan zal de energiebehoefte stijgen, wat moeilijk te rijmen is met een sterke daling van het gasverbruik.

Specifiek voor de uitbouw van de sector van groen gas, zag hij drie aandachtspunten. Eerst en vooral moet er een stabiele vraag naar groen gas gecreëerd worden. Als er geen gebruikers zijn, kan er ook geen productie volgen. Ten tweede mogen er zo weinig mogelijk beperkingen zijn voor internationale handel. De aardgassector is sterk geïntegreerd op Europees niveau, wat zijn waarde duidelijk bewezen heeft tijdens de Oekraïnecrisis. Voor groen gas mag dat niet anders zijn. Tenslotte, en het misschien wel het meest belangrijke, de regelgeving moet werkbaar zijn. Hij verwees naar de regels voor groene waterstof, die hij sterk ideologisch geïnspireerd noemde, met het gevolg dat het zo goed als onmogelijk is om binnen het regelgevend kader een business case te ontwikkelen.

Energietransitie of evolutie?

In zijn trendanalyse pleitte Roland Kuchler (energiebedrijf SEFE) ook voor een minder dogmatische aanpak. Zo vond hij de term ‘energietransitie’ al beladen. Een transitie impliceert immers dat het eindpunt al bekend is, terwijl dat in werkelijkheid nog een open vraag is. Hij had het liever over een energie-evolutie, wat weergeeft dat het energiesysteem zich aanpast aan veranderende omstandigheden. Als we kijken naar de trends in het energielandschap, dan valt op dat het gasverbruik de laatste tien jaar grotendeels stabiel is gebleven. De algemene uitstoot van broeikasgassen daalt wel jaar na jaar, maar dat is grotendeels buiten de gassector om. Wereldwijd zijn fossiele brandstoffen aan een remonte bezig. Vergeleken met vorig jaar wordt er meer geïnvesteerd in productie, en over het algemeen staan we verder en verder af van de klimaatakkoorden van Parijs.

Hij pleitte ook voor alternatieve methodes om de uitstoot te verminderen, zoals de opvang en opslag van koolstof (Carbon Capture and Storage – CCS). Hier zijn er een aantal projecten aan de gang, en zou er een groot potentieel zijn in Europa. Het is dus de vraag of de combinatie van gas en CCS een tussenstadium is, dan wel een definitieve oplossing voor een koolstofneutrale industrie.

Beperkt draagvlak bij de industrie

In de diverse panels en debatten met vertegenwoordigers van de industrie bleek dat het draagvlak om de kosten van de vergroening te dragen, in deze sector zo goed als onbestaande is. De verenigingen van zowel de staal- als de kunstmestsector voerden aan dat de Europese industrie het al zwaar te verduren heeft, onder meer door de hogere energieprijzen in Europa. Als daar nog eens extra kosten bijkomen voor de decarbonisering, zal dat alleen maar tot verlies van exportmarkten en versnelde desindustrialisering leiden. Als grote delen van de waardeketen zich buiten Europa bevinden, wordt het moeilijk om een eigen groene technologie uit te bouwen. Volgens de panels moeten we af van de huidige aanpak van de EU, die erin bestaat om een probleem te identificeren, een reeks streefcijfers op te leggen, en dan de zaak als afgehandeld te beschouwen. We hebben integendeel een concrete inspanning nodig om de vele drempels en regels uit de wereld te helpen die nu de uitbouw van groen gas tegenhouden. Bovendien is een basisvoorwaarde nog niet waargemaakt. De hele groengassector, in de eerste plaats waterstof, is gebaseerd op de belofte van overvloedig beschikbare en goedkope groene elektriciteit. In de praktijk is daar nog weinig van te merken.

Europese aanpak voor biomethaan

Specifiek voor biomethaan werd gepleit voor een aanpak op Europese schaal. Verschillende landen hebben wel maatregelen om biomethaan te ondersteunen, maar die zijn erg versnipperd. Het gevolg is dat sommige landen een sterk uitgebouwde sector hebben, terwijl biomethaanproductie elders nog in zijn kinderschoenen staat. Het potentieel van biomethaan om verschillende processen te vergroenen, krijgt te weinig aandacht. Om dat potentieel te benutten, is er een Europese aanpak nodig. Biomethaan wordt nog al te veel gezien als een manier om de lokale economie nieuw leven in te blazen. Dat heeft ook te maken door de nauwe banden tussen biomethaanproductie en de landbouw. Die aanpak heeft natuurlijk zijn voordelen, maar laat anderzijds kansen onbenut. Door doelstellingen te formuleren voor biomethaangebruik, bijvoorbeeld voor bijmenging in het aardgasnet, en tegelijk de grenzen open te stellen voor producenten binnen de EU, kan men de sector een sterke impuls geven. Door de grotere concurrentie zal de efficiëntie verhogen en worden innoverende technieken sneller verspreid, wat op zijn beurt zal leiden tot lagere prijzen. Natuurlijk moeten er ook beschermingsmaatregelen zijn om te vermijden dat starters worden weggedrukt. Het kan echter niet de bedoeling zijn dat afnemers van biomethaan veroordeeld zijn om alleen maar te vertrouwen op een handvol lokale producenten.

Ondanks al deze punten van kritiek, bleef de algemene stemming optimistisch. Het potentieel van groen gas is er, het komt erop aan om de juiste structuren op te zetten om dat potentieel ook daadwerkelijk te benutten.

Door: Alex Baumans

Foto’s: Eurogas