WARMTEPOMPEN
Install Magazine 1001 – november 2024
Warmtepomp essentieel voor decarbonisatie
Reacties van Climafed en Veka op studie UGent
De recente studie aan UGent die concludeerde dat warmtepompen globaal gezien niet beter zouden zijn voor het milieu dan een gasketel, heeft heel wat reacties losgemaakt. Climafed, de Belgische federatie voor klimaattechnologieën, wil enkele nuances in het debat aanbrengen. Ook Veka heeft bedenkingen bij de besluiten.
Milieu-impact
Het doctoraatsonderzoek van Yanaika Decorte, waar alles om draait, toont zelf aan dat de klimaatvoetafdruk van warmtepompen 30 tot 50% lager is dan die van gasketels. De strijd tegen klimaatverandering is nu onze eerste prioriteit en het is duidelijk dat warmtepompen daarin een cruciale bijdrage leveren door de CO2-uitstoot te verminderen. Vanuit klimaatoogpunt zijn warmtepompen dus duidelijk de betere keuze.
Bovendien werken warmtepompen op elektriciteit, een energiedrager die volledig gedecarboniseerd kan worden door over te schakelen op groene stroom. Dergelijke effecten zijn veel moeilijker te bereiken voor fossiele brandstoffen. Verbranding heeft ook andere negatieve gevolgen, zoals een grotere luchtvervuiling. Overschakeling op warmtepompen betekent meteen een betere luchtkwaliteit.
Een warmtepomp is een complexer toestel dan een gaswandketel en heeft dan ook een grotere materiaalimpact. Die kan echter verminderd worden door in te zetten op een circulaire economie, met minder afval en meer hergebruik.
Veka merkt ook op dat de studie uitgaat van warmtepompen die koudemiddelen gebruiken met een hoog aardopwarmingspotentieel. Door de F-gassenverordening zullen deze koudemiddelen echter systematisch van het toneel verdwijnen. De transitie naar natuurlijke koudemiddelen is volop aan de gang, zeker in het residentiële segment. Dat zal op termijn de bijdrage tot het broeikaseffect door koudemiddellekken reduceren tot een verwaarloosbaar niveau.
Onzekerheden op lange termijn
Climafed heeft ook bedenkingen bij de termijn van de studie. Deze becijfert namelijk de totale impact over 60 jaar. De technische evolutie staat echter niet stil, zowel op het vlak van warmtepomptechnologie als van de elektriciteitsproductie. Waar we over zestig jaar zullen staan, is moeilijk te zeggen, maar de beweging naar meer koolstofneutrale en meer duurzame technieken is volop aan de gang. Men mag niet uitgaan van de huidige toestand en die zomaar in de toekomst projecteren over verschillende decennia.
Daarnaast zijn er aspecten van regelgeving. De impact van de F-gassenverordening is al vernoemd. Voor de prijszetting van fossiele brandstoffen wordt de nieuwe versie van het European Emissions Trading System (ETS2) belangrijk. Kort gezegd, komt dat erop neer dat bedrijven die CO2 uitstoten daarvoor emissierechten moeten kopen. In ETS2 worden ook brandstoffen opgenomen, wat gas duurder zal maken ten opzichte van groene stroom. Dat zal de overstap naar koolstofneutrale verwarmingstechnieken bevorderen.
Geleidelijke transitie
Climafed erkent dat de totale milieu-impact van een techniek in rekening moet worden gebracht, en dat die ruimer is dan de directe uitstoot. Een goed werkende ketel overhaast vervangen door een warmtepomp, is inderdaad lang niet altijd de meest milieuvriendelijke oplossing. Het blijft echter belangrijk om gebouwen energie-efficiënter te maken en te anticiperen op de toekomst. Warmtepompen zijn daarbij een efficiënte en toekomstgerichte keuze.
Door Alex Baumans
