BATHROOM EXPERIENCE  
Install Magazine – juli 2026

De onderhoudsvriendelijke badkamer

Geen ruimte in huis die zo vaak gepoetst wordt – of dat althans zou moeten worden – als de badkamer. Logisch, want de combinatie van water en vocht met het dagelijks gebruik en de hoge eisen voor persoonlijke hygiëne stelt wel wat uitdagingen. Alleen ontbreekt het ons steeds meer aan goesting om elke week een halve dag te zitten schrobben. De badkamer moet optimaal proper blijven, maar liefst met zo min mogelijk moeite. We vroegen aan enkele specialisten welke factoren daarin nu precies doorslaggevend zijn en in hoeverre de hedendaagse trends met een onderhoudsvriendelijke badkamer te verenigen vallen.

Een goede basis

Wie spreekt over onderhoud en hygiëne in de badkamer, zal de focus doorgaans snel richten op de eigenschappen van toestellen en materialen. Volgens de gesprekspartners is het echter belangrijk om eerst even uit te zoomen. Nog voor er specifieke product- en materiaalkeuzes gemaakt worden, moet namelijk het ontwerp van de ruimte op punt staan. “In de eerste plaats moet je de badkamer zo ontwerpen dat ze gemakkelijk gepoetst kan worden”, benadrukt Bert De Ridder. “Hoekjes, kantjes, nissen … zo’n plekken zijn moeilijk te poetsen en vuil gaat er zich dus in sneltempo ophopen. Dat kan je maar beter vermijden. In dat opzicht is de trend om met meer organische vormen en bijvoorbeeld afgeronde muren te werken erg onderhoudsvriendelijk.”

“Badkamertoestellen die niet gebruikt worden, zijn ook vergaarplekken van vuiligheid”, voegt Geert Coremans daaraan toe. “Een toilet dat lange tijd niet gespoeld wordt of een in onbruik geraakte wastafel of bad laat in ieder geval geen fris geurtje achter. Bij het ontwerp wordt dus best goed nagedacht over welke zaken voor de eindklant effectief noodzakelijk zijn.” Kris Dens: “Pakweg acht jaar geleden kozen koppels en gezinnen nog standaard voor een dubbele wastafel; vandaag wordt er inderdaad steeds vaker genoegen genomen met één. En ook een combinatie van douche én bad is lang niet meer de norm.”

“Als het over de douche gaat, loont het trouwens ook om goed over de locatie van inbouwkraanwerk na te denken”, voegt Dens nog toe. “Plaats je dat rechtstreeks onder de douche, dan wordt de kraan per definitie mee nat en heb je risico op kalkafzetting. Dat probleem heb je niet wanneer je de kranen iets verder van de waterstraal af plaatst.”

Technieken die het verschil maken

Dat de basis goed moet zitten, heeft niet alleen betrekking op het ontwerp van de badkamer zelf, maar ook op de technieken die erachter liggen. “Een goede ventilatie is in de badkamer, en zeker voor de onderhoudsvriendelijke badkamer, een absolute must”, meent Jens Vandamme. “Hoe meer vocht er in de ruimte blijft hangen, hoe meer kans er immers is op schimmelvorming en eventuele aantasting van materialen.” De Ridder: “Dat geldt overigens niet alleen voor nieuwbouwwoningen of grondige renovaties waarbij een ventilatieverplichting geldt. Ook wanneer bijvoorbeeld enkel de ramen vervangen worden, is ventilatie essentieel. Eindklanten denken nogal gemakkelijk dat ventilatie niet hoeft omdat het vroeger ook niet nodig was, maar het is aan ons om hen erop attent te maken hoe groot het verschil in luchtdichtheid tussen oude en nieuwe ramen wel kan zijn.”

Minstens evenveel aandacht moet er ondertussen gaan naar de waterbehandeling. Naast schimmel is bijvoorbeeld kalk een van de grootste boosdoeners in de badkamer. Dens: “Een waterontharder zorgt in heel wat woningen voor een meerwaarde, en zeker wanneer er gebruikgemaakt wordt van materialen die gevoelig zijn aan kalkaanslag – denk aan het nog steeds populaire zwarte kraanwerk – is zo’n toestel eigenlijk onontbeerlijk.” “Douchetoiletten zijn nog zo’n voorbeeld”, voegt Elien Gijs toe. “Het water moet daar namelijk door erg dunne kanaaltjes, die bij een teveel aan kalk snel kunnen verstoppen. Al zijn daarvoor ook wel specifieke ontkalkers op de markt.”

Met de groeiende vraag naar en verplichting voor regenwaterrecuperatie in het achterhoofd, verwijst Coremans nog naar het belang van de juiste regenwaterbehandeling. “Steeds meer mensen spoelen hun toilet met regenwater, maar zonder de juiste behandeling kan dat groen worden, voor aanslag zorgen, enzovoort. Dat zijn allemaal zaken die uiteindelijk het onderhoud bemoeilijken.”

Productkeuze

Voorkomen is beter dan genezen, dat is overduidelijk het adagio van de onderhoudsvriendelijke badkamer. Op het vlak van productkeuze houdt het in dat onder meer vormgeving en techniek de nodige aandacht verdienen.

Coremans: “Het voorbeeld van inbouwkranen in de douche kwam al ter sprake, maar ook ter hoogte van bad en wastafel is het in functie van onderhoud slimmer om voor een muurkraan te kiezen. Daar loopt het water namelijk niet van af, zodat er ook geen kalkafzetting op de kraan optreedt. Nog een stapje verder kan je gaan met automatisch kraanwerk, want dat moet je in z’n geheel niet meer aanraken. En wat je niet aanraakt, wordt niet – of althans niet zo snel – vuil.”

Voor spoelbakken verwijst Gijs vooral naar het belang van afgeronde hoeken. “In onze Antao collectie zit bijvoorbeeld geen enkele rechte hoek meer. Alle wastafels hebben een afgeronde, organische vorm. Dat zorgt voor een heuse vereenvoudiging van het onderhoud, en sluit tegelijk mooi aan bij de trend van een natuurlijke, organische sfeer.” Hüseyin Kaya bekijkt de wastafel nog iets meer in detail: “Klassiek ligt de afvoer van de wastafel rechtstreeks onder de waterstraal. Dat kan echter zorgen voor opspattend water en bijgevolg meer poetswerk. Door een wastafel te kiezen waarbij de afvoer net iets meer naar achteren ligt, kan dat alvast vermeden worden.”

De meeste veranderingen zagen we de voorbije jaren in de vormgeving van het toilet. Coremans: “Vroeger had elk toilet een spoelrand … een ware nachtmerrie om te poetsen. Die spoelranden zijn er nu tussenuit en ondertussen wordt er stevig ingezet op de efficiëntie van de spoeling. Die kan tegenwoordig met veel minder water, maar toch efficiënter gebeuren, waardoor mensen amper nog de wc-bril ter hand moeten nemen. En dan is er natuurlijk nog het verhaal van automatische spoelingen en zelfs het automatisch openen van het deksel.” Dat deksel is volgens Coremans trouwens nog een belangrijke crux in het onderhoud van het toilet. “Je mag niet onderschatten welk onderhoudsgemak een eenvoudig afneembare wc-bril oplevert. Met een doekje tussen de scharnieren liggen poetsen is nu eenmaal geen aangenaam of efficiënt werkje. Als je de zitting er in één beweging kan afhalen, is de klus daarentegen meteen geklaard en met resultaat.”

In de douche is er op vlak van onderhoudsgemak ondertussen nog maar weinig verschil tussen klassieke putjes, douchegoten of muurafvoeren. Alle oplossingen zijn in principe voorzien van een haarvangrooster en kunnen relatief eenvoudig gereinigd worden. Comfort en esthetiek zijn hierbij veelal de doorslaggevende factoren.

Waar onderhoud en esthetiek elkaar misschien net iets minder vinden, is in de keuze voor het badkamermeubilair. Dens: “Een grote trend op dit moment zijn fronten met verticale latjes of geledingen. In onze showrooms zien we daar ook effectief enorm veel verkoop in. Alleen is dat op vlak van onderhoud allerminst een doordachte keuze. Er kruipt heel wat vuil tussen de latjes en poetsen neemt veel tijd in beslag. Al zijn er tegenwoordig ook wel al een aantal alternatieven die vlak afgewerkt zijn, maar met een trompe-l’oeil toch dezelfde look creëren.” De Ridder: “Wij krijgen inderdaad ook wel eens de vraag naar dergelijke texturen, maar proberen dan uit te leggen waarom we daar niet in mee gaan. Meestal begrijpen de klanten dat wel, want uiteindelijk willen ook zij dat hun badkamer goed en efficiënt gepoetst wordt. Een meubel is in ieder geval niet de enige manier om in de badkamer een bepaalde sfeer te creëren. Dat kan je gerust ook met planten of specifieke zachte materialen die wel onderhoudsvriendelijk zijn.”

Klassieke, of toch innovatieve materialen?

De materiaalkeuze is hoe dan ook een doorslaggevende factor voor het onderhoudsgemak van de badkamer. De klassieke materialen, waaronder acryl, keramiek, chroom en tegels, hebben zich volgens de specialisten al duurzaam bewezen, maar dat neemt niet weg dat er nog steeds gezocht wordt naar optimalisaties en innovaties.

Gijs: “Keramiek is een vaste waarde in de badkamer, maar tegenwoordig wordt het vaak nog eens extra behandeld opdat vuil en kalk zich niet meer kunnen vasthechten. Onze CeramicPlus is bijvoorbeeld een coating die in het bakproces wordt toegevoegd en ervoor zorgt dat al het water mooi samen parelt en rechtstreeks naar de afvoer toeloopt, maar voor specifieke toepassingen hebben we bijvoorbeeld ook een antibacteriële coating.”

Vandamme merkt vooral de groeiende vraag naar matte badkamertoestellen en de daarbij horende onderhoudsvragen op: “Onder andere solid surface en composietmaterialen winnen omwille van hun matte look veel belangstelling. Een andere troef is dat er voor een strakke en eventueel organische vormgeving gekozen kan worden, maar je moet je er wel bewust van zijn dat matte materialen eigenlijk altijd moeilijker zijn in onderhoud. Krijgen we de vraag voor een mat toilet, bijvoorbeeld, dan zullen wij altijd adviseren om voor een model te kiezen met een matte buitenzijde, maar glanzende binnenkant.” “Het klopt dat matte materialen onderhoudsgevoeliger zijn”, geeft Gijs toe. “Dat is ook de reden waarom de CeramicPlus coating standaard voorzien is op al onze matte keramiekkleuren.” “Bij solid surface is het overigens niet alleen de matte afwerking die het hem doet”, waarschuwt De Ridder nog. “Dergelijke materialen zijn vooral niet erg krasvast, waardoor vuil zich op termijn in de krasjes op het oppervlak zal nestelen. Het klopt wel dat je het materiaal dan altijd opnieuw kan polieren, maar echt onderhoudsvriendelijk kan je dat nu ook niet noemen.”

Een andere weinig onderhoudsvriendelijke trend is die van het zwarte kraanwerk. Dens: “Iedereen is wild van zwarte kranen, maar we blijven mensen erop attent maken dat kalkafzettingen op een donker materiaal altijd sneller zichtbaar zullen zijn dan op lichte kleuren. Dat wilt niet zeggen dat je het niet proper kan houden, maar het zal wel heel wat moeite – én een waterontharder – vergen. Een PVD-kraan is dan een beter alternatief. Dit materiaal is beschikbaar in heel wat donkere kleuren, maar is wel gemakkelijker schoon te houden dan een zwart gelakte kraan. Qua onderhoud en levensduur is PVD eigenlijk vergelijkbaar met chroom. Het zal in de toekomst dus best nog veel oplossingen bieden, ook voor bijvoorbeeld profielen van douchedeuren.”

De grootste evoluties ziet Bert De Ridder dan weer in de vloer- en wandbekledingen. “De badkamer wordt al lang niet meer volledig betegeld. Er zijn bijvoorbeeld steeds meer ‘zachte’ materialen die hun weg naar de badkamer vinden. Muren worden bezet, geschilderd of behangen, er komen gordijnen aan de ramen, en zelfs in de douche wordt er al eens gekozen voor tadelakt of Mortex. Sfeer primeert. Het mooie is dat daarvoor ook alsmaar meer opties zijn, zoals LVT of plaatmaterialen met mooie beton-, natuursteen- of houtlooks. Vroeger zag dat er allemaal misschien nog fake uit, maar tegenwoordig is de look and feel van dergelijke materialen soms echt verbluffend.” “Met Dekton en Silestone zetten we inderdaad sterk in op een kwalitatieve uitstraling”, beaamt Annick Vranckx. “Zo lanceren we niet alleen oplossingen met een betonlook, maar bijvoorbeeld ook met Mortex- of houtlook. Minstens even belangrijk is dat Dekton dankzij het specifieke productieproces volledig dicht is: de technische ultracompacte steen neemt niets op en is daardoor ook uitermate goed bestand tegen de vorming van bijvoorbeeld schimmels.” De Ridder: “Dat is helemaal anders dan bij echt hout natuurlijk. Wil je dat in de badkamer gebruiken, dan moet het echt uitvoerig behandeld worden. In de praktijk is het dus ten stelligste af te raden.”

Technische uitvoering

Nog een voordeel van heel wat plaatmaterialen is dat ze toelaten om het aantal voegen te beperken. Vranckx: “Hoe minder voegen, hoe minder kans dat vuil erin gaat ophopen. Daarom werken we bij Dekton bijvoorbeeld heel bewust met het Optimma-formaat van 260 x 100 mm in 4 mm dikte. Dat is een groot gestandaardiseerd formaat waarmee in één keer de volledige hoogte van de ruimte bekleed kan worden. Indien nodig kan het ook perfect op de werf verzaagd worden.” Grootformaat panelen, in bijvoorbeeld Dekton, HPL of acryl, worden om die reden inderdaad veelvuldig toegepast, maar naast het aantal voegen is volgens De Ridder ook de technische uitvoering ervan doorslaggevend. “Wil je het onderhoud optimaliseren, dan mogen de voegen niet te groot zijn en moet er voldoende aandacht geschonken worden aan het voegmateriaal.”

Zo zijn er nog wel wat zaken waarbij de techniciteit van de uitvoering mee het onderhoudsgemak bepaalt. “Je mag vooral niet vergeten om daarvoor achter de muur te kijken”, benadrukt Coremans. “De leidingen, sifons, aansluitingen, … allemaal zijn ze van cruciaal belang in het onderhoudsverhaal. Als je met aanhoudende geurhinder krijgt te kampen of continu je buizen moet laten ontstoppen, dan kan je maar moeilijk van een onderhoudsvriendelijke badkamer spreken.”

Gebruik en onderhoud

Tot slot benadrukken de specialisten nog dat de gebruiker een belangrijke verantwoordelijkheid draagt. In de praktijk blijkt hij namelijk zelf de grootste stoorfactor voor een vlot onderhoud. Dens: “Het onderhoud van de badkamer hoeft niet moeilijk te zijn. De meeste zaken zijn proper te houden met water, zachte zepen en een droge doek. Als je kraanwerk meteen na gebruik afdroogt, heeft kalk bijvoorbeeld geen kans om zich af te zetten. In de toonzaal wordt al die informatie wel meegegeven, maar wanneer de badkamer er eindelijk staat, blijkt dat al lang weer vergeten en gaan mensen zich wenden tot schuursponsjes en agressieve producten. Een wondermiddel dat alles met één keer vegen oplost, bestaat echter niet. Integendeel, zo’n agressieve producten tasten de materialen aan en zorgen er zo voor dat onderhoud net bemoeilijkt wordt.”

“Zelfs het meest onderhoudsarme materiaal is niet bestand tegen de verkeerde producten of het verkeerde gebruik”, beaamt De Ridder. “Kijk maar naar de vele keramische of andere niet-poreuze vloeren die met Marseillezeep gepoetst worden en zo op termijn volledig vervetten.” Gijs: “Het belangrijkste advies dat wij kunnen geven is inderdaad regelmaat, reinigingsproducten niet laten intrekken, overvloedig naspoelen en afdrogen. Hou er ook rekening mee dat verschillende producten en materialen ook heel verschillende onderhoudsvoorschriften kunnen hebben. Zelfs tussen een matte en blinkende afwerking kunnen er al verschillen zijn. Respect voor de onderhoudsvoorschriften is dus van essentieel belang. Doe je dat, dan heb je geen agressieve producten nodig.”

Tekst: Elise Noyez