ZONNE-ENERGIE
Install Magazine 996 – maart 2024
Zonnethermische systemen in de industrie
Potentieel blijft nog sterk onderbenut
Concentrerende zonnecollectoren kunnen temperaturen tot 400°C leveren.
De industrie heeft nog een lange weg af te leggen naar volledige decarbonisatie. Er is een enorme behoefte aan proceswarmte, en die wordt nog zo goed als uitsluitend gedekt door fossiele brandstoffen. Nochtans zijn er alternatieven. Niet-concentrerende zonnecollectoren kunnen temperaturen leveren tot 150°C en concentrerende zelfs tot 400°C. Daarmee kan thermische zonne-energie instaan voor zowat de helft van de behoefte aan proceswarmte van de industrie. SHC-IEA, het programma rond thermische toepassingen van het Internationaal Energieagentschap, publiceerde een position paper om het potentieel van deze techniek onder de aandacht te brengen.
Enorm potentieel
Zonnethermie voor industriële processen kan een oplossing zijn om de industrie te decarboniseren. Er zijn tal van marktrijpe systemen beschikbaar die temperaturen tot 400°C kunnen produceren. Dat komt overeen met 52% van de vraag naar proceswarmte van de industrie. Een voordeel van zonnethermie voor industriële toepassingen is dat de vraag doorgaans los staat van de buitentemperatuur. In de zomerperiode kan men de zonnewinst dus ten volle benutten, iets wat minder evident is in gebouwenverwarming. De aanleg van een installatie is wel duur, maar eenmaal geplaatst, zijn de werkingskosten gering en is de bevoorrading gegarandeerd. Met de bevoorradingsmoeilijkheden na de Russische inval in Oekraïne in het achterhoofd, hebben deze argumenten aan belang gewonnen.
Dat blijkt ook op de markt. In 2022 werden 84 installaties wereldwijd in gebruik genomen, wat het totaal op een kleine 500 brengt. Hoewel de relatieve groei indrukwekkend is, blijft het aandeel in absolute cijfers verwaarloosbaar. Dat geldt voor alle technieken van groene warmte. Volgens het Renewable 2023 Global Status Report was duurzame warmte goed voor 0,1% van de totale warmtevraag van de industrie. Splitst men dat verder uit naar individuele technieken, dan vertegenwoordigt zonnethermie 0,002% van het totale energieverbruik van de industrie wereldwijd. Er is dus nog een aanzienlijke marge voor groei.
Drempels wegwerken
Een klassieke hinderpaal voor de introductie van groene warmte is de hogere kost tegenover fossiele brandstoffen. Voor industriële zonnethermie is hier vooruitgang geboekt: door schaaleffecten is de installatiekost met 20 tot 55% gedaald in de laatste tien jaar. Er blijft echter een belangrijke drempel in de industriële context. Een zonnethermische installatie is een lange-termijninvestering, en de terugverdientijden stroken niet met de korte-termijnvisie die gangbaar is in de industrie. Sensibilisering rond de voordelen zou hier kunnen helpen.
SHC Task 64 binnen SHC-IEA heeft een reeks aanbevelingen geformuleerd om de toepassing van industriële zonnethermie te bevorderen. Een centrale plaats daarin is een beleid dat gericht is op decarbonisering. Als er geen signaal wordt gegeven dat de CO2-uitstoot naar omlaag moet, bijvoorbeeld door een prijs te zetten op CO2, zal er nauwelijks iets veranderen. Andere maatregelen hebben te maken met het gebruiksvriendelijker maken van zonnethermische systemen, zoals het ontwikkelen van ontwerpsoftware, gestandaardiseerde plug-and-play systemen, eenvoudige foutdetectiesystemen, gedetailleerde ontwerprichtlijnen….
Door Alex Baumans
Foto’s SHC-IEA
