WARMTEPOMPEN
Install Magazine 995 – februari 2024

Bosch investeert in warmtepompen

Opstart productie van nieuwe generatie toestellen in Aveiro

Om de energietransitie te realiseren, zijn er stevige investeringen nodig in productiecapaciteit voor warmtepompen. Als vooraanstaande fabrikant investeert Bosch 1 miljard euro in ontwikkeling en productie tegen 2030. De eerste concrete resultaten van dat plan zijn al zichtbaar, met de opstart van een productielijn in de vestiging in Aveiro in Portugal. Hier lopen de eerste buitenunits op propaan (R290) van de band. Dit is nog maar een start van een investering van 100 miljoen euro in de site, die moet leiden tot extra productiegebouwen en laboratoria.

Van warm water tot warmtepompen

De Bosch-vestiging in Aveiro in het noorden van Portugal is de thuisbasis van het merk Vulcano, dat gespecialiseerd is in gasgeisers. In de thuismarkt Portugal is Vulcano een begrip, met een marktaandeel van 84%. Daarnaast produceert deze vestiging ook warmwatertoestellen voor de andere merken uit de groep. Gasgestookte toestellen zijn echter een eindigende technologie en Bosch investeert daarom volop in toekomstgerichte alternatieven, meer bepaald de buitenunits van de Compress 5800i AW en 6800i AW serie warmtepompen op R290. Het gaat daarbij niet alleen om productie, Aveiro wordt uitgebouwd tot een kenniscentrum rond warmtepompen, met uitgebreide onderzoeks- en testlaboratoria. Het wordt daarmee een van de drie expertisecentra voor warmtepompen binnen de groep, naast Eibelshausen in Duitsland en Tranås in Zweden. Dit maakt deel uit van het beleid van Bosch om knowhow en productie in Europa te verankeren en zo hoogwaardige jobs voor de toekomst te garanderen.

Kennis opbouwen

Het R&D team van Aveiro is in 2014 gestart en telde toen vier personen. Deze hadden hun opleiding gekregen bij IVT in het Zweedse Tranås, dat al 2006 deel uitmaakte van de Bosch groep. Ondertussen telt de afdeling in Aveiro 150 personen en het is de bedoeling om in de loop van 2024 naar 180 te gaan. Aveiro wordt zo het kenniscentrum binnen de groep voor de ontwikkeling van warmtepompen voor Zuid- en Centraal Europa. Daarbij gaat men uit van een geïntegreerde aanpak over de hele levenscyclus van het product. Alle teams van de warmtepomplijn zitten namelijk samen, soms in hetzelfde kantoor: productontwikkeling, marketing, dienst-na-verkoop…. Zo is er een snelle terugkoppeling mogelijk tussen de verschillende diensten om een werkelijk geoptimaliseerd product af te leveren.

De R&D afdeling beschikt over vier hydraulische testopstellingen om afgiftesystemen te simuleren: een voor verwarming met vloerverwarming en/of radiatoren, een voor koeling, een voor de productie van sanitair warm water en een om een hybride opstelling met een gaswandketel te simuleren, een configuratie die aan belang gaat winnen in renovatie. Bovendien is er een klimaatkamer om verschillende buitenomstandigheden na te bootsen en een akoestisch laboratorium. Bij lucht-water toestellen zal het vermijden van geluidshinder immers een steeds grotere rol spelen. Het gaat daarbij niet alleen om de pure sterkte van de geluidsdruk maar evenzeer om de kwaliteit van het geluid. Bij gelijke sterkte kan men een type geluid immers als minder storend ervaren als een ander. In Aveiro doet men daarom ook onderzoek naar psycho-akoestiek, hoe de mens een geluid ervaart. Daarbij bouwt Bosch voort op kennis die is opgedaan in de autosector.

Digital Twin voor een productielijn

Dit is nog maar de startfase van de productie van warmtepompen in Aveiro. Voorlopig gaat het om een enkele lijn, die een plaatsje heeft gekregen in een voormalig magazijn. Naarmate de markt groeit, zal de capaciteit worden opgedreven. Voor het ontwerp van de productielijn maakte Bosch eerst een volledige digital twin. Zo konden alle processen worden geoptimaliseerd, nog voor de eerste werkpost in de fabriek werden opgesteld. Het productieproces wordt geregeld vanuit het Bosch AIOT concept. Dat is de combinatie van artificiële intelligentie (AI) en het internet der dingen (IoT). Alle productieposten zijn geconnecteerd en verzamelen gegevens over alle aspecten en componenten, tot de plaatsing van elk schroefje. Die massa aan data wordt dan geanalyseerd met artificiële intelligentie om tot een optimale workflow te komen en fouten te vermijden. Ook de gegevens van de verschillende testfases in de loop van het productieproces worden in deze analyse opgenomen. Op kruissnelheid zal er om de drie minuten een buitenunit van de band rollen.

Gebruiksvriendelijke toestellen

De Compress 5800i AW en 6800i AW vormen de nieuwe generatie warmtepompen waarmee Bosch zijn positie als vooraanstaande leverancier van milieuvriendelijke oplossingen wil uitbouwen. Deze serie werd samen ontworpen door teams in Wernau (Duitsland) en Aveiro. De nadruk lag op design, functionaliteit en optimalisatie van het geluid. Deze generatie van warmtepompen levert hoge prestaties en is tegelijk compact en gemakkelijk te installeren. Zo biedt Bosch een oplossing voor bestaande gebouwen. Een van de uitdagingen van de overstap naar lucht-water warmtepompen is dat de verwarming van de stookplaats naar de tuin verhuisd is. Dat vereist aangepaste toestellen die er ook goed uitzien en weinig plaats innemen. Dergelijke overwegingen hebben hun rol in de aankoopbeslissing en met de nieuwe serie wil Bosch daarop inspelen. Door het gebruik van propaan als natuurlijke koelmiddel is deze serie toekomstbestendig. De marktintroductie verloopt gefaseerd. De Compress 5800i AW is al sinds 2023 beschikbaar in Nederland en wordt in de loop van 2024 in België verwacht.

Op ISH Frankfurt 2023 introduceerde Bosch het nieuwe motto: Make. Home. Comfort. Green. Met deze investeringen maakt de groep deze ambitie waar.

Door Alex Baumans

Foto’s: Bosch