VERWARMING  
Install Magazine 943 – september 2017

Kantoren energiezuiniger koelen en verwarmen

Combinatie van geothermie en klimaatplafonds

De kantoorgebouwen van Atelier Dumon uit Brugge werden recent gerenoveerd en uitgebreid. De firma Cloet Koeltechniek zorgde er voor een energiezuinige en comfortabele koeling en te verwarming. Er werd geïnvesteerd in klimaatplafonds en een modulerende geothermische Ecoforest warmtepomp. “Doorgaans is dit goed voor een COP van 4,5 à 5. Mede door de performante warmtepomp kan hier een COP van minstens 7 worden behaald”, aldus Johan Cloet van het installatiebedrijf uit Hulste (Harelbeke).

Uitgebreid en vernieuwd pand

Atelier Dumon is gespecialiseerd in conveyortechniek, het bouwen van interne transportsystemen en het leveren van automatiseringstechniek, in hoofdzaak voor de diepvriessector. Deze West-Vlaamse KMO werd opgericht in 1955 en telt een 35-tal medewerkers, waaronder meerdere ingenieurs met diverse specialisaties – mechanica, elektriciteit, software... Dit familiebedrijf beschikt over een performant machinepark en gaat er prat op bijna alle werkzaamheden (lassen, plooien, lasersnijden etc) in eigen huis uit te voeren.

Sinds 1986 heeft Atelier Dumon zijn vestiging in de Brugge (deelgemeente Sint-Pieters), die in 2005 werd uitgebreid met een productiehal. Tien jaar later drong een verdere uitbreiding en een grondige modernisering van de kantoorgebouwen zich op. Naar een ontwerp van GC Architecten uit Meulebeke werd het bestaande administratief gebouw grondig gerenoveerd, en uitgebreid met een nieuwbouwgedeelte. Het vernieuwde pand werd uitgerust met energiezuinige technieken.

Bedrijfscontinuiteit garanderen

Om de continuïteit van de activiteiten niet in het gedrang te brengen, werd het project in twee fases opgesplitst. In een eerste fase werd de nieuwbouw, goed voor ongeveer 500 m², gerealiseerd. Op de benedenverdieping zijn onder meer de refter, de sanitaire ruimtes, het EHBO-lokaal en de technische ruimte ondergebracht, op de verdieping kwamen er extra kantoren. Na afbouw konden alle activiteiten tijdelijk naar dit nieuwbouwgedeelte worden verhuisd, zodat de renovatie van het bestaande gebouw (tweede fase) konden worden aangevat.

De juiste keuzes maken

Samen met de architect en installatiebedrijf Cloet Koeltechniek (zie kaderstuk) werd gezocht naar de optimale technieken om het vernieuwde en uitgebreide – bedrijfsgebouw (21 ruimtes en zo’n 1300 m² kantoren) energiezuinig te koelen en te verwarmen. “Een klimatisatie-oplossing met een lucht/lucht warmtepomp was geen optie omdat er dan opnieuw ventiloconvectoren moesten komen. Onze ervaring leerde dat dit onvoldoende comfort bood”, aldus zaakvoerder Steven Dumon. “Daarom dachten we in de richting van klimaatplafonds, en zijn we diverse oplossingen gaan vergelijken. Met de aanzienlijke (kantoor)oppervlakte leek ook een bodem/water warmtepomp een toekomstgerichte investering.”

Putboringen op parking

Het parkeerterrein was eveneens aan heraanleg toe. Daarom werd van de gelegenheid gebruik gemaakt om 14 putboringen van 104 meter diep uit te voeren. Cloet Koeltechniek plaatste een modulerende geothermische Ecoforest-warmtepomp van 45 kW. Deze warmtepomp, met een scroll compressor en een elektronisch expansieventiel, werkt synchroon met een warmtebuffer en een koudebuffer”, aldus Johan Cloet, zaakvoerder van Cloet Koeltechniek. “Koel- en verwarmingstechnisch werd het gebouw opgedeeld in 3 zones voor het bestaande gebouw en 2 zones voor de nieuwbouw. Zowel bij koelen als verwarmen wordt er op energie bespaard. In verwarmingsmodus wordt er gewerkt met een watertemperatuur van 25-30°C, in koelmodus met een regime van 18/15°C. Energiemeters op de warmtepomp geven het verbruik en de COP gedetailleerd weer.”

In de nieuwe ruimtes kwamen er klimaatplafonds. “De nieuwe koel- en verwarmingsoplossing moest voor 80% geïnstalleerd zijn, vooraleer de medewerkers konden verhuizen naar de nieuwbouw. In de tweede fase (renovatie) waren de werkzaamheden beperkt tot het leggen van bijkomende leidingen, en het aansluiten en afregelen van de systemen”, aldus Johan Cloet.

K32 en E48

Het bestaande gebouw was destijds geïsoleerd met platen uit geëxpandeerd polystyreen. Er werd een nieuwe buitenschil opgebouwd met isolatiemateriaal van 14cm dik. Voor de combinatie van nieuwbouw en renovatie kwam de architect tot een K-waarde van K32 voor een E-peil van E48. Op het gelijkvloers werden enkel de technieken (verwarming en koeling) vernieuwd. In de sanitaire ruimtes en de refter werd er voor vloerverwarming geopteerd. De tweede verdieping werd tot op de betonstructuren gestript en gerenoveerd: vloeren en tussenwanden werden uitgebroken en vernieuwd. Alle technieken (onder meer elektriciteit) werden vernieuwd.

Ideaal voor klimaatplafonds

Net als in de nieuwbouw worden ook hier de kantoren gekoeld en verwarmd met klimaatplafonds, die zich automatisch instellen in functie van de buitentemperatuur en de gevraagde binnentemperatuur. Het bestaande gebouw leende zich goed voor deze techniek: de verlaagde plafonds boden voldoende tussenruimte. “De firma Beddeleem installeerde de koelplafonds. Op basis daarvan maakten wij een gedetailleerde studie van de koel- en verwarmingscapaciteit in de diverse lokalen. Onze medewerkers zorgden voor de aansluiting van de koelplafonds op onze installatie, en stonden ook in voor het afregelen van het klimatisatiesysteem”, aldus Johan Cloet.

Uitzonderlijke COP

Sinds december 2015 zijn de technieken in het gebouw operationeel. “Doorgaans levert een geothermische warmtepomp een COP van ongeveer 5,5 maar hier kunnen we minstens 7 halen.”, aldus Johan Cloet. Voor de medewerkers is het grootste comfort ongetwijfeld de constantere temperatuur op de werkvloer. ““We hebben bewust geïnvesteerd in duurzame, toekomstgerichte technieken, met een iets langere terugverdientijd. Het verschil tussen de temperatuur in de kantoren ’s morgens en avonds bedraagt hoogstens 1 à 2 °C, wat een comfortabel gevoel geeft. Een wereld van verschil met onze vorige installatie”, aldus Steven Dumon. Verder stond Cloet Koeltechniek in voor de ventilatie. Er werd een ventilatiesysteem type D van Swegon geïnstalleerd.

Door Philip Declercq

www.cloetbvba.be