WARMTEPOMPEN
Install Magazine 989 – maart 2023
Potentieel van thermisch aangedreven warmtepompen
Mogelijkheden in renovatie
Als men het heeft over warmtepompen, denkt men doorgaans aan elektrisch aangedreven verwarming. Nochtans is dat laatste slechts een deel van de realiteit. Het overgrote deel van de markt bestaat weliswaar uit elektrisch aangedreven warmtepompen met een compressorcyclus, maar daarnaast zijn er nog andere principes, met name de thermisch aangedreven toestellen met een absorptie of adsorptiecyclus. De Europese sectororganisaties EHI (verwarming) en EHPA (warmtepompen) vragen meer aandacht voor deze laatste omdat ze een antwoord bieden op enkele specifieke problemen van de energietransitie.
Herwaardering van thermisch aangedreven warmtepompen
Hoewel thermisch aangedreven warmtepompen een beproefde techniek zijn, zijn ze op dit ogenblik slechts een klein deel de warmtepompmarkt, en bij uitbreiding nog een kleiner deel van de verwarmingsmarkt in het algemeen. Er zijn in de loop van de jaren wel enkele pogingen geweest van vooraanstaande fabrikanten om deze techniek in de markt te zetten, voornamelijk dan gasaangedreven absorptiewarmtepompen. Het succes ervan bleef beperkt, en gaandeweg zijn de meeste grote spelers uit deze techniek gestapt, zodat er nu nog een handvol aanbieders overblijven. In een webinar vroegen de twee Europese sectorverenigingen EHPA en EHI echter meer aandacht voor deze techniek. Met de energietransitie die voor de deur staat, is de context namelijk veranderd.
Snelle oplossing voor renovatie
De situatie is namelijk dezelfde in vele Europese landen: een is een enorm bestand van gebouwen die niet bijster energie-efficiënt zijn, en die om allerlei redenen ook niet meteen gerenoveerd zullen worden. Zelfs met de beste wil van de wereld stoten de renovatieplannen op de beperkingen van de capaciteit van de bouwsector. Bovendien is het elektriciteitsnet niet overal opgewassen tegen de gevolgen van een versnelde elektrificatie van vervoer en verwarming. Het voorbeeld van Italië werd aangehaald waar meer dan de helft van de gebouwen in de slechtste energieklassen zitten, en waar het elektriciteitsnet zwak is uitgebouwd.
Overschakelen op gaswarmtepompen is dan bijzonder aantrekkelijk als snelle oplossing: men kan gebruik blijven maken van het bestaande gasnet, en er is geen diepgaande renovatie nodig omdat deze toestellen hogere temperaturen kunnen leveren. Dit is weliswaar geen definitieve oplossing, maar het is een snelle en haalbare methode om de afhankelijkheid van gas gevoelig te verminderen.
Efficiënt gebruik van groen gas
Op langere termijn kunnen gaswarmtepompen een rol spelen in het gebruik van groen gas, hetzij waterstof of methaan. Van welk scenario men ook uitgaat voor de toekomstige rol van groen gas in het energielandschap, iedereen is het erover eens dat dit gas slechts beperkt beschikbaar zal zijn. Het komt er dus op aan om dat zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Hier hebben gaswarmtepompen een voordeel tegenover klassieke verbrandingstechniek. Door de warmtepompwerking wordt er energie aan de omgeving onttrokken en ligt het rendement op primaire energie dus een stuk hoger.
Er zullen waarschijnlijk altijd wel gebouwen blijven waar een lage-temperatuurverwarming niet haalbaar is. Als men dan daarvoor een gasaangedreven systeem op hoge temperatuur plaatst, is een gaswarmtepomp het meest efficiënte. De conclusie van EHI en EHPA is dan ook dat de thermisch aangedreven warmtepomp wel degelijk een rol te spelen heeft in de energietransitie. Beide verenigingen hebben dit standpunt samengevat in een Engelstalig rapport, dat downloadbaar is op hun websites.
Door Alex Baumans
