EVENEMENTEN
Install Magazine 982 – maart 2022

Blijft de bouw betaalbaar?

Rondetafel van Two Cents

De inflatie is terug van weggeweest, grondstoffenprijzen blijven klimmen en het einde van de stijging van de energieprijzen is nog niet in zicht. Bovendien blijft er veel vraag naar vastgoed. Dat alles maakt bouwen en verbouwen duurder. Zal deze situatie zich doorzetten, en wat kan men eraan doen? Communicatiebureau Two Cents stelde deze vraag aan enkele bedrijven (Daikin, Husqvarna, Velux, Hypotheek.winkel en Sto) en aan Marc Dillen van de Vlaamse Confederatie Bouw. We luisterden even mee.

Renovatie meerekenen in de prijs

Voor Marc Dillen van het VCB moet er vooral aandacht gaan naar renovatie. Het overgrote deel van het woningbestand is aan verbetering toe. Daarom is hij voorstander van de renovatieverplichting die recent is ingevoerd, waarbij moet worden opgemerkt dat het D-label maar een tussenstap is naar het einddoel van een A-label voor alle woningen. Voor hem is cruciaal dat de overgangsmomenten benut worden, met andere woorden de momenten als het pand van eigenaar verandert door aankoop, schenking, erfenis.... De woningen in de slechtste staat zijn namelijk doorgaans in handen van mensen met de minste middelen. Dat lijkt misschien een open deur, maar dat betekent concreet dat een directe renovatieverplichting geen effect zal hebben. De eigenaars hebben er gewoon de middelen niet voor. Beter is om de verplichting te koppelen aan een eigendomsoverdracht, zoals in de huidige regeling. De nieuwe eigenaar kan dan een deel van het budget besteden aan de verbetering van het pand.

Die kosten van de renovatie moeten dan wel weerspiegeld worden in de aankoopprijs. Het EPC kan hier oriënterend werken. Hoofdzaak is dat de kandidaat-koper een idee heeft van de totale kostprijs, niet alleen van de aankoop maar ook van wat nodig is om de woning op een voldoende niveau te brengen. Deze totaalsom moet de basis vormen voor de lening, waarbij de banken niet alleen de aankoop financieren, maar ook de renovatie. Men moet vermijden dat kopers geen geld meer overhouden voor renovatie omdat ze een lening moeten afbetalen. Transparantie in de verwachte kosten is dus een noodzaak, om te garanderen dat woningen waar veel werk aan is, ook aan een correcte prijs verkocht worden.

Grondstoffen en transport

Verder wegen de prijzen van de grondstoffen op de bouwkost. De algemene index voor bouwmaterialen is met ongeveer 20% gestegen, vergeleken met november vorig jaar. Dat globale cijfer verbergt nog sterkere stijgingen in bepaalde categorieën, zoals staal, dat 74% duurder is geworden. Over het algemeen zijn bedrijven nog terughoudend om die stijgingen integraal door te rekenen aan de klanten. Dat wil wel zeggen dat de marges onder druk staan. Als deze toestand aanhoudt, worden verdere prijsverhogingen echter onvermijdelijk.

Ook het transport blijft een knelpunt. Lieven Verstaen van Daikin gaf hier het voorbeeld van de blokkering van het Suezkanaal door het containership Ever Given, wat de logistiek voor maanden in de war stuurde. Niemand verwacht dat de toestand op korte termijn significant beter wordt. Door buffervoorraden aan te leggen en in te zetten op korte logistieke ketens, trachten de fabrikanten de impact te milderen, maar echt immuun voor het effect is niemand. Datzelfde geldt voor de energieprijzen, die in de nabije toekomst nog hoog zullen blijven.

Investeren in duurzaamheid

De boodschap aan de consument is dan ook dat hij best investeert in duurzaamheid, dat wil zeggen ingrepen die blijven renderen en de doorverkoopwaarde van de woning doen stijgen Door een slimme aanpak kan men de energievraag doen dalen. Dat begint met een goede bouwschil en isolerende ramen. Ook een doordacht gebruik van daglicht kan een bijdrage leveren tot een lage energierekening. Daarna kan men inzetten op efficiënte technieken zoals warmtepompen. Door een verminderde warmtevraag wordt een bestaand afgiftesysteem vanzelf overgedimensioneerd en dus geschikt voor werking op middelhoge temperaturen. Fabrikanten zoals Daikin hebben daar aangepaste oplossingen voor, zodat men kan overschakelen op een warmtepomp met minimale wijzigingen aan de afgifte-installatie.

De algemene woonkwaliteit doet ook de waarde van een huis stijgen. Zo heeft de lockdown ervoor gezorgd dat meer en meer mensen hun tuin zijn gaan waarderen. Men ziet dan ook meer interesse voor woningen met tuinen en voor tuinaanleg. Tuinen hebben een rol in de klimaatproblematiek, en dan vooral in de waterhuishouding. Door regenwater te stockeren en in de bodem te laten infiltreren vermindert men de droogteproblematiek. De warmere zomers hebben een vraag naar airconditioning voor zomercomfort doen ontstaan. Hier is een warmtepomp goed geplaatst: een geothermisch systeem kan in de zomer ook voor energiezuinig comfort zorgen door passieve koeling. De combinatie van PV-panelen met airconditioning is een andere manier om groen zomercomfort te realiseren.

Duurzaamheid betekent ook ervoor zorgen dat toestellen niet snel kapot gaan en vervangen moeten worden. Lieven Verstaen (Daikin) wees op de mogelijkheden van preventief onderhoud door bewaking op afstand. Dankzij de cloudservices kunnen fabrikanten nu installaties bewaken en ingrijpen nog voor toestellen defect raken. Dat is niet alleen positief voor de gebruikerservaring, omdat comfort gegarandeerd blijft. Het verlaagt tevens de energierekening en vermindert de afvalberg. Als toestellen het einde van hun levensduur bereikt hebben, zet Daikin volop in op recyclage, met onder meer opvang en hergebruik van het koelmiddel.

Klaar voor de Green Deal

Voor de gebruiker zijn dergelijke investeringen niet alleen interessant omdat ze zorgen voor een betere energieprestatie of comfort. Ze maken de woning ook toekomstbestendig. In het kader van de Europese Green Deal moeten gebouwen op termijn koolstofneutraal worden. Eigenaars kunnen de waarde van een woning verhogen door daar slim op in te spelen. De sector stelt echter vast dat er nog een groot gebrek aan informatie onder eindklanten is. Het komt er dus meer dan ooit op aan om zich te laten informeren door professionals.

Door Alex Baumans