WARMTEPOMPEN
Install Magazine 997 – april 2024
Industrie bezorgd om dalende cijfers warmtepompverkoop
EHPA-cijfers tonen eerste daling in tien jaar
De Europese warmtepompmarkt was tot voor kort consistent stijgend. Het ene jaar ging het wat sneller dan het andere, maar de algemene trend bleef constant. In 2022 zorgde de energiecrisis zelfs voor een nooit geziene boom. Vorig jaar kwam daar verandering in. Voor het eerst in 10 jaar werd een daling opgetekend. Dat is bijzonder zorgwekkend, gezien de Europese klimaatdoelstellingen net van een versnelling uitgingen. Sectorfederatie EHPA lichtte de cijfers toe.
Geschatte daling met 5%
EHPA is de Europese vereniging van de warmtepompindustrie en publiceert jaarlijks verkoopcijfers voor 21 Europese landen. De huidige gegevens zijn gebaseerd op gegevens van slechts 14 landen, maar deze vertegenwoordigen samen ongeveer 90% van de markt. Ze geven dus al een goed beeld van de trend, en EHPA vond deze zorgwekkend genoeg om er nu al mee naar buiten te komen. De vaststelling is dan ook dat we een trendbreuk kennen: de markt in overal stilgevallen. Op het eerste zicht zijn er nog wel uitzonderingen, zoals België, Nederland en Duitsland, maar bij nader inzien is dat een statistisch effect. Die stijgingen zijn grotendeels het gevolg van bestellingen van 2022 die pas in 2023 geleverd konden worden. Kijken we naar het vierde kwartaal van 2023, dan zien we overal een daling, en die trend lijkt zich in 2024 voort te zetten.
De redenen zijn gekend: inflatie, hogere rentevoeten, en vooral een gasprijs die weer daalt naar niveaus van voor de crisis en dus de overschakeling minder economisch aantrekkelijk maakt. EHPA hamert er dus nogmaals op dat alle externe kosten uit de elektriciteitsprijs moeten. Zoals het er nu voorstaat zijn de afschrijftermijnen in sommige landen zo lang dat een warmtepomp praktisch gezien nooit rendabel zal zijn. Bovendien kan men ook andere voordelen van een warmtepomp valoriseren, zoals de mogelijkheid om de elektriciteitsnetten te balanceren. Een verhouding van hooguit 2 op 1 tussen elektriciteit en gas is een noodzaak om warmtepompen economisch aantrekkelijk te maken.
Engagement voor de warmtepomp gevraagd
De industrie kijkt ook naar de politiek voor een duidelijk engagement voor de warmtepomp. De afgelopen jaren heeft men, vooral vanuit de Europese Unie, steeds dezelfde vraag gesteld aan de industrie: zijn jullie klaar voor een massale overschakeling op warmtepompen? De industrie heeft daar positief op geantwoord, en er werd meer dan 7 miljard euro vrijgemaakt om de capaciteit op te drijven. Overigens komt 60% van de warmtepompen op de Europese markt ook uit Europa. Door de stilvallende markt worden die investeringen nu teruggedraaid en kijkt men aan tegen jobverlies. Dat is dan nog zonder de effecten op de rest van de waardeketen gerekend, zoals verkoop en installatie. Als het beleid op verschillende niveaus nalaat om de juiste randvoorwaarden te scheppen, zal de sector onherroepelijk krimpen en verliest de EU elke kans om toonaangevend te worden in de techniek.
Door Alex Baumans
Grafieken: EHPA
