VENTILATIE EN KLIMATISATIE
Install Magazine 992 – september 2023

Ventilatie en comfort

De impact van het twee-zone systeem

Ventilatie is een verplichting in elke woning die nieuw gebouwd of die energetisch gerenoveerd wordt. Deze verplichting biedt mogelijkheden maar ook veel vragen, die we in dit artikel zullen aanpakken en beantwoorden.

Energie

Energie is een grondstof die de wereld doet draaien, dus ook een ventilatietoestel. Omdat de prijs van de elektriciteit sterk onderhevig is aan schommelingen en bovendien geoptimaliseerd moet ingezet worden (in het kader van het capaciteitstarief) moeten we hier zeer bewust mee omgaan. In vele huizen staat de verwarming al lager, wordt er gelet op water en verlichting. Maar de ventilatie, die ook de gezondheid van de bewoner en de woning zelf mee verzekert, blijft 24 op 24 aanstaan. De sturing van deze ventilatie gebeurt veelal met een eenvoudige bediening, soms met een timerfunctie of door middel van sensorsturing. De reden waarom we ventileren is om de gezondheid van de woning en de gebruiker te verzekeren. Daarom dient er vocht afgevoerd te worden indien er zich een toename voordoet, en moet er op het CO₂ niveau gelet worden om een goede luchtkwaliteit te verzekeren. Beide ‘vervuilers’ kunnen door middel van sensorsturing opgevangen worden. De vochtigheid wordt centraal gemeten in het toestel. Maar waar meten we de CO₂ dan?

Hier is de twee-zone sturing de beste keuze. Deze oplossing bewaakt de luchtkwaliteit in de woning optimaal door in de leefruimte en in de hoofdslaapkamer de CO₂ te meten. De hoeveelheid CO₂ in de ruimte bepaalt waar het nodige ventilatiedebiet naartoe gaat door een stuursignaal te sturen naar de kleppen. Deze laatste zijn eenvoudig op de toevoerleidingen naar de leef- en slaapzone aan te brengen.

CO₂ is de belangrijkste indicator van de luchtkwaliteit, daarom wordt er voor gekozen om de twee-zone sturing hierop aan te sluiten. Als bijvoorbeeld iedereen in de leefzone aanwezig is, dan zal de klep het nodige ventilatiedebiet naar deze zone brengen en niet naar de slaapkamers. In een systeem zonder twee-zone sturing zal het ventilatietoestel overal in de woning dezelfde verhouding lucht verdelen.

Een twee-zone sturing zorgt dus voor een optimale luchtkwaliteit en tegelijkertijd voor een sterke afname in het elektrisch verbruik van het toestel. Dit kan gaan tot 40% minder omdat er niet meer overal tegelijk geventileerd wordt, enkel daar waar nodig en dus besparen we energie (zowel thermisch als elektrisch). Niet alleen komt een twee-zone sturing het elektrisch verbruik ten goede, maar ook het akoestische comfort. En dit brengt ons bij het twee deel van het comfort.

Akoestiek

Nieuwe woningen zijn sterk geïsoleerd, zowel thermisch als akoestisch, elk geluid dat in de woning geproduceerd wordt, kan als storend ervaren worden. Daarom is het van groot belang dat de ventilatie juist gedimensioneerd, goed geïnstalleerd en goed onderhouden wordt. De meeste aandacht moet uiteraard gaan naar de juiste dimensionering van het systeem. Een toestel dat steeds op zijn maximale mogelijkheden moet draaien om de luchtkwaliteit te kunnen verzekeren, maakt meer geluid dan een toestel dat aan 70% van zijn vermogen aan het werken is. Dit is zoals bij een wagen: 70km/u rijden in 2de versnelling zal meer geluid maken dan 70km/u in 3de versnelling.

Ook moet het kanalensysteem juist berekend worden en goed geïnstalleerd zijn. Een juiste buisdiameter zorgt voor minder turbulentie (rolgeluiden) en dus minder akoestische problemen. Verder moet men voldoende geluidsdempers voorzien. In een ideale wereld worden deze aan het toestel geplaatst om motorgeluiden op te vangen. Ze dienen ook als eind-demping om overspraak tussen ruimtes weg te halen of sterk te verminderen, of eventuele turbulente luchtgeluiden net voor het binnenkomen in de ruimte.

Ook hier heeft het twee-zone systeem een grote impact. Het ventilatietoestel gaat niet langer het debiet voor de volledige woning moeten leveren, maar zal dus slechts een deel nodig hebben. Dit doet de motoren minder draaien en zal dus ook een positieve impact op het geluidsniveau hebben.

Een motor die maar op de helft van zijn vermogen moet draaien, zal ook veel minder geluid maken. Over motorgeluid komen de meeste opmerkingen. Zeker in de slaapkamer wordt dit soms gehoord. Indien een twee-zone systeem geïnstalleerd is dan zal de ventilatie dus wel de juiste luchtkwaliteit in de slaapkamers verzekeren, maar zonder daarbij het toestel op zijn ontwerpdebiet te laten draaien. Het toestel zal minder verbruiken en zeker minder geluid maken.

Het is belangrijk dat zowel het toestel juist gedimensioneerd wordt en dat het leidingsysteem de nodige aandacht krijgt. Verder zal het twee-zone systeem het akoestisch comfort bijzonder verbeteren. Een afname van 5dB is realistisch. Zo wordt de gebruiker van het ventilatiesysteem met twee-zone sturing al dubbel beloond, er is minder elektrisch verbruik en minder geluid.

De geldzaken

Een ander bijzonder voordeel is dat een twee-zone sturing met 2 CO₂ sensoren een zeer interessante reductiefactor (f_reduc 0,53) in de EPB-berekening oplevert en dus een belangrijke impact heeft op het uiteindelijke E-peil. Voor een project met (gedeeltelijke) herbouw voorafgegaan door sloop is er een korting op de onroerende voorheffing. Een twee-zone sturing kan het verschil zijn of men deze premie haalt of niet. Dit kan zonder extra technieken te moeten voorzien, behalve de kleppen op de toevoerleidingen van het ventilatietoestel.

De investering heeft een onmiddellijk rendement. Eerst heeft de eigenaar van de woning een korting op het kadastraal inkomen, die over het algemeen hoger uitkomt voor een jaar dan de meerkost van de twee-zone sturing. De korting is geldig gedurende 5 jaar, terwijl investering die zich na 1 jaar al terugverdient.

Bovendien verbruikt het ventilatietoestel ook minder elektriciteit, terwijl de luchtkwaliteit 100% verzekerd blijft.

Kortom, een twee-zone sturing met CO₂ sensoren zorgt voor een betere luchtkwaliteit in de woning, een lager energieverbruik, een hoger akoestisch comfort en kan ook een belangrijke stap zijn naar een korting op de onroerende voorheffing. Zo wordt energie omgezet in duurzaam welzijn. Omdat een twee-zone systeem vandaag relatief prijsgunstig geïnstalleerd kan worden, is de meerinvestering ten opzichte van de opbrengst een zeer interessante keuze.

Bron: Ventiline

Foto’s: Ventiline