ZONNE-ENERGIE
Install Magazine 990 – april 2023
Zonne-energie, ook op minder geschikte plaatsen
Solarise-project gaat mogelijkheden na
In Middelkerke moest de zonne-installatie aan het zicht van de straatkant onttrokken worden
Om de energietransitie te realiseren, moeten er op zoveel mogelijk gebouwen zonnepanelen geïnstalleerd worden. In sommige gevallen is dat echter minder evident, zoals bij historische en openbare gebouwen of in sociale huisvesting. Het Interreg 2 Seas Solarise project ging na wat er op dat vlak mogelijk was. Naast theoretische haalbaarheidsstudies werden er een aantal demonstatie-installaties op proeflocaties gebouwd in Nederland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en ook in ons land. We gaan nader op de Belgische demonstratieprojecten in.
Solarise
Het Interreg 2 Seas project Solarise is een consortium van kennisinstellingen (Université de Picardie Jules Verne Amiens – tevens projectleider, KU Leuven/TC Gent, University of Portsmouth), steden en gemeentes (Brighton&Hove, Middelburg, Zoersel, Middelkerke, Fourmies, Heerhugowaard) en ondersteunende projectpartners (Flux50, Kamp C en Enercoop). Het loopt van maart 2018 tot en met juni 2023 met de volgende doelstellingen:
- De toepassing van zonne-energie bevorderen, vooral in historische en openbare gebouwen en bij gezinnen met een laag inkomen.
- Demonstratie van innovatieve PV-technologieën door proeftuinen.
- Impact van PV-panelen op het elektriciteitsnet verlagen door opslag
- De uitrol van innoverende PV-technologieën faciliteren door opleidingen en andere tools
- Juridische en organisatorische drempels wegwerken, en rendabele business cases ontwikkelen in proeftuinen en demonstratieprojecten.
Demonstratieprojecten
In het kader van het project werden een aantal ‘living labs’ en demonstratieprojecten gerealiseerd: twee in het Verenigd Koninkrijk (Portsmouth en Brighton&Hove), drie in Frankrijk (Amiens en Fourmies), vier in Nederland (Middelburg), en drie in België (Middelkerke Zoersel en Gent).
In Gent ging het om een living lab op de technologiecampus van de KU Leuven. Er werden verschillende types PV-panelen geplaatst, en ook PVT panelen (thermisch en elektrisch). Deze laatste waren verbonden met een ijsopslag die ook als de warmtebron voor een warmtepomp functioneerde en zo ongeveer 330 kWh thermische zonne-energie kon opslaan. Een van de conclusies was dat de installatie van PVT-panelen aanzienlijk complexer was dan die van standaard PV-panelen. Deze oplossing is dus vooral zinvol als het dakoppervlak beperkt is, en men zoveel mogelijk zonnewinsten wil halen.
In Middelkerke werden 28 PV-panelen geplaatst op de schuur van de historische Groenhagemolen. Omdat het hier om een beschermd dorpszicht gaat, was het niet evident om een plaats te vinden voor de zonnepanelen. Uiteindelijk werd gekozen voor het dak van de schuur, omdat dit niet zichtbaar was vanop de straatkant.
In Zoersel werd de pastorij, een erfgoedgebouw uit de 18de eeuw, gerenoveerd in het kader van de bouw van een nieuw gemeentehuis. Hier werd gebruik gemaakt van een warmtepomp in combinatie met ijsopslag en thermische zonne-energie. De sturing van de warmtepompen selecteert de warmtebron die in de gegeven omstandigheden het hoogste rendement levert. Voor de thermische zonne-energie werden enerzijds standaard zonnecollectoren gekozen, en anderzijds speciale absorberende dakpanelen, dat laatste om de visuele hinder te beperken. Zonnepanelen integreren in erfgoedgebouwen blijft immers delicaat. Een van de conclusies van dit project was dat er nog te weinig ervaring in de installatiesector is voor dit type techniek, wat zijn gevolgen had voor de prijs.
Door Alex Baumans
Foto’s: Solarise
