EVENEMENTEN
Install Magazine 989 – maart 2023

Centraal aanspreekpunt voor digitalisatie in de bouw

EDIH-EBE gaat van start in Thor Park in Genk

De toekomst is digitaal, zoveel staat vast, maar digitalisatie in de bouw is niet evident. Om die overgang vlotter te laten verlopen, werd EDIH-EBE in het leven geroepen, voluit European Digital Innovation Hub Energy in the Built Environment. Deze organisatie biedt diverse diensten aan om de digitale kennis van Vlaamse bouwondernemingen te verhogen. De focus ligt op het snijpunt tussen bouw, energie en ICT. Door alle informatie samen te brengen op één punt, wordt het eenvoudiger voor bedrijven om de stap te zetten naar digitale toepassingen. Omgekeerd vormt EDIH-EBE ook een platform om aanbieders van diensten en opleidingen in contact te brengen met geïnteresseerden.

European Digital Innovation Hub

Een European Digital Innovation Hub (EDIH) is een Europees initiatief dat deels gefinancierd wordt door de Europese Commissie. Een EDIH moet fungeren als steunpunt voor de digitalisatie voor een bepaalde sector of vakgebied. In totaal zijn er 136 dergelijke hubs erkend in Europa. Ons land telt 6 hubs, waaronder EDIH-EBE in Genk, dat zich zal focussen op bouw en energie en Connect in Limelette, dat zich richt op bouw 4.0. EDIH-EBE maakt zo deel uit van een netwerk van digitale hubs en kan een beroep doen op zusterorganisaties in binnen- en buitenland met complementaire expertise. EDIH-EBE is een samenwerking tussen verschillende Vlaamse actoren die hun krachten, kennis en infrastructuur bundelen: Energyville, T2-campus in samenwerking met VDAB en SyntraPXL, Flux50, Embuild Vlaanderen, Embuild Limburg en POM Limburg. Tevens zijn er ondersteunende partners met telkens een specifieke meerwaarde: Incubathor, Thor Park, VOKA, Enterprise Europe Network Vlaanderen en het Vlaams Supercomputer Centrum. Naaste een subsidie van het Digital Europe Programme kan het initiatief ook rekenen op de mede-financiering door de provincie Limbirg, stad Genk en het Limburgs klimaatbedrijf Nuhma.

Wat kan men verwachten?

Concreet wil EDIH-EBE het gebruik en de integratie van digitale oplossingen stimuleren. Dat kan door direct advies en opleidingen, maar ook door gebruikers in contact te brengen met interessante partners. Zoals verschillende politici benadrukten tijdens het openingsevent, behoort Vlaanderen tot de koplopers op het vlak van digitale technologie. Het komt er dan op aan om de aanwezige kennis zoveel mogelijk te verspreiden en de beschikbare structuren maximaal te benutten. EDIH-EBE kan gebruikers met vragen die niet binnen het consortium kunnen beantwoord worden ook doorverwijzen naar andere dienstverleners. Tevens biedt de hub hulp om een businessmodel op te stellen, markten te verkennen en investeerders te vinden.

EDIH-EBE richt zich in de eerste plaats op bedrijven, maar ook andere organisaties zoals vzw’s of publieke instellingen zijn welkom, want ook steden en gemeenten hebben baat bij digitalisatie. De vragen moeten wel gerelateerd zijn aan energie- en ICT-toepassingen in het bouw, en het moet gaan om kleinschalige acties. Het is niet de bedoeling om een omvangrijk onderzoeksprogramma te ondersteunen, daar zijn andere partijen voor. Anderzijds zijn er wel voordelige formules voor kmo’s, als duwtje in de rug voor de lokale economie.

Digitale dienstverlening

EDIH-EBE biedt een brede waaier van diensten aan, met vijf krachtlijnen

Test before invest. Bedrijven of organisaties met innoverende concepten kunnen die voorleggen aan een panel van experts en/of uitgebreid laten testen, zowel in een labo-omgeving als een veldtest in een living lab. Zo kunnen ze met grondig geteste oplossingen naar de markt trekken.
Opleidingen rond digitale kennis en vaardigheden op maat. Hiervoor wordt onder meer een beroep gedaan op de T2-campus, en er zijn ook contacten met externe partners zoals Buildwise.
Ondersteuning om investeringen te vinden, zowel door netwerken als hulp om een business plan op te stellen
Internationalisatie. Heel wat ideeën hebben een potentieel dat het lokale overstijgt, maar contacten leggen in het buitenland is niet zo eenvoudig. EDIH-EBE kan hierbij helpen en werkt daarvoor samen men Europe Enterprise Network Vlaanderen.
Innovation Ecosystem en Networking: digitalisatie biedt een meerwaarde door de synergiën die het mogelijk maakt. EDIH-EBE biedt steun om individuele oplossingen te integreren in een ecosysteem.

Om de geïnteresseerden wegwijs te maken in het aanbod en de mogelijkheden, is er een helder gestructureerde website, met onder meer contactformulieren, een overzicht van cursussen en evenementen en nog veel meer.

De bouw digitaliseren

Op het eerste zicht is het misschien niet helemaal duidelijk wat de mogelijkheden van digitalisatie voor de bouw zijn. Tijdens het startevent gingen verschillende sprekers in op de voordelen, gesteund door getuigenissen uit de praktijk. Uit de uiteenzetting van Niki Cauberg (Buildwise) onthouden we dat er nog veel efficiëntiewinsten te halen zijn door de logica van industrie 4.0 toe te passen op het bouwproces. Zo kan men onder meer de materiaalstromen optimaliseren. In een ideaal geval heeft men op het einde van de rit vanuit een BIM-model een totaal overzicht van wat er waar geplaatst is en welke materialen er gebruikt zijn. Vanuit het standpunt van de circulariteit is dat een grote stap vooruit naar een vlotte demontage en hergebruik van materialen.

Hij pleitte ook voor het doorrekenen van de impact van de keuzes in de ontwerpsoftware. In een ideaal systeem zou men in de ontwerpsoftware al moeten zien wat het effect van een bepaalde keuze zou zijn op de bouwkost, het energieverbruik of het E-peil. Wat dat laatste betreft, is het nu nog zo dat veel informatie die al beschikbaar is vanuit de ontwerpsoftware, nog eens extra moet worden ingevuld in softwaresystemen van de overheid, om vergunningen of goedkeuringen te krijgen. Dat zou vlotter moeten kunnen, wat meteen ook de administratieve last en de doorlooptijd van projecten vermindert.

Flexibiliteit en inclusiviteit

Maarten De Cuyper, voorzitter van VREG, benadrukte de nood aan flexibiliteit. De energietransitie heeft twee grote gevolgen: de elektrificering van de verwarming zorgt voor grote schommelingen in de vraag, terwijl de overschakeling op groene stroom grote schommelingen in het aanbod met zich meebrengt. Elke oplossing die de flexibiliteit van het verbruik vergroot, is dus welkom. Hij benadrukte wel dat het om oplossingen moest gaan die het distributienetwerk ten goede moesten komen. Systemen die alleen tot doel hebben om de factuur van de gebruiker te optimaliseren door in te spelen op de tariefstructuur, hebben voor hem geen toegevoegde waarde. Tenslotte kan digitalisatie alleen slagen als ze inclusief is: iedereen moet er baat bij hebben. Als het alleen nuttig is voor een beperkte groep, is het opzet tot mislukken gedoemd.

Door Alex Baumans

Foto’s: EDIH-EBE