VENTILATIE EN KLIMATISATIE
Install Magazine 988 – februari 2023
Efficiëntie door vraagsturing
Renson Healthbox voor woningventilatie
Een Healthbox werd weggewerkt in het verlaagd plafond van het toilet.
De afzuigventielen worden discreet in het plafond geïntegreerd.
Yves De Landsheer van Yvick Ventilatie is overtuigd voorstander van het vraaggestuurd C+ plus systeem.
Efficiënt ventileren is een evenwichtsoefening. Enerzijds moet er voldoende verse lucht worden toegevoerd voor een gezond binnenklimaat, anderzijds moeten de ventilatieverliezen en het energieverbruik zo laag mogelijk zijn, zeker in tijden van hoge energieprijzen. Met het vraaggestuurd C+ systeem heeft Renson een oplossing in huis die aan beide voorwaarden voldoet. Dat blijkt onder meer uit het voorbeeld van een woning in Hamme, waarbij de ventilatie gerealiseerd werd door de firma Yvick-Ventilatie.
Energiezuinig ventileren
“Als men het heeft over een energiezuinige ventilatie, dan denkt men dikwijls in de eerste plaats aan balansventilatie, bekend als systeem D,” legt Yves De Landsheer van de firma Yvick-Ventilatie uit. Nochtans blijkt een vraaggestuurd systeem C in de praktijk een stuk efficiënter. Een mooi voorbeeld daarvan is een woning in het Oost-Vlaamse Hamme. Het gaat om een renovatie van een ruime woning, met op het gelijkvloers onder meer twee leefruimtes en een home office, en op de eerste verdieping vijf slaapkamers en twee badkamers. “Als je dat zou uitrusten met een systeem D, kom je al snel uit op 600 m3/h. Maar bij balansventilatie zijn er twee ventilatoren nodig: een voor de afzuig en een voor de toevoer, die elk 600 m3/h moeten verplaatsen, en dat 24/7. Dat vertegenwoordigt een aanzienlijk energieverbruik”, aldus Yves De Landsheer. “Stel dat er slechts één persoon aanwezig is die een douche neemt, dat zal de ventilatie in heel de woning werken, terwijl er alleen maar ventilatie in de badkamer nodig is. Zo wordt 90% van de energie verspild.
“Daar staat tegenover dat een systeem D voorzien is van warmteterugwinning, en dus ventilatieverliezen minimaal houdt. Dat effect geldt echter alleen maar tijdens de wintermaanden, als de verwarming aan staat. Tijdens het grootste deel van het jaar is de opbrengst dus beperkt, en in de zomermaanden maakt men doorgaans gebruik van een bypass om de warmte uit de woning af te voeren,” gaat hij verder.
“Bovendien is de hoeveelheid koude lucht die een C+ systeem binnenlaat, tot een minimum beperkt. De toevoer gebeurt namelijk door middel van Renson Invisivent raamroosters, die pas lucht binnen laten vanaf een drukverschil van 10 Pa. Met andere woorden, zolang een kamer in kwestie niet in onderdruk wordt gezet door de afzuigventilator, zal er nauwelijks buitenlucht in de woning binnendringen. Door de vraagsturing zal de ventilator alleen werken waar en wanneer nodig. Men hoeft dus niet te vrezen voor een constante toevoer van buitenlucht.”
Soepele ventilatie met compact kanaalwerk
Een bijkomend voordeel van het C+ systeem is dat het kanaalwerk sterk vereenvoudigd kan worden, wat het gemakkelijker maakt om de luchtkanalen in de architectuur te integreren. In het oorspronkelijke ontwerp met balansventilatie voor deze woning keek men aan tegen een aanzienlijk net van luchtkanalen. Dat concept ging uit van hoge constante debieten. Als men dan de luchtsnelheden binnen de perken wil houden om lawaaihinder te voorkomen, moet men werken met grotere diameters. Dat betekent op zijn beurt dat er verlaagde plafonds nodig zijn om de kanalen in weg te werken. De unit zelf zou dan ook groot uitvallen, en moest dan apart in de technische ruimte in de garage worden geplaatst, met nog eens extra leidinglengtes tot gevolg.
Yves koos integendeel voor een oplossing met twee keer een Renson Healthbox: een per verdieping. De Healthbox op de bovenste verdieping werd weggewerkt op de kruipzolder, met de kanalen op de zoldervloer en de uitmonding rechtstreeks door het dak. Die voor de benedenverdieping werd onder het plafond van de toiletruimte geplaatst, van waaruit de verschillende ruimtes (leefruimte, keuken, home office…) gemakkelijk te bereiken waren. Voor de afvoer volstond een geveldoorvoer aan de achterzijde. Zo werd het leidingnet beperkt en was er alleen maar in het toilet een vals plafond nodig.
Afstemmen op het gebruik
De grote winst van een C+ plus systeem is dat men niet meer ventileert dan nodig. Zelfs in een woning met een groot gezin zijn lang niet alle kamers constant in gebruik. Het heeft dus geen zin om die volop te ventileren, als er maar één ruimte effectief bezet is. Door de ventilatie te sturen in functie van de werkelijke vraag, hoeft de ventilator slechts af en toe te draaien, namelijk als de luchtkwaliteit bepaalde grenzen bereikt. Als we kijken naar het werkelijke gebruiksprofiel, dan is de slaapkamer de ruimte die het meest ventilatie nodig heeft. Dat is immers de kamer waar één of meerdere personen zeven of acht uur aan een stuk aanwezig zijn. Die ruimte is ook doorgaans niet verwarmd, wat het argument van warmteterugwinning door balansventilatie relativeert.
Voor de bepaling van het inschakelpunt kan men kiezen voor een sturing op vluchtige organische componenten (anders gezegd geurtjes), CO2 of relatieve vochtigheid. Welke regeling men best toepast, hangt af van het gebruik. VOC is een goede parameter voor toiletten of ruimtes, waar men geuren wil vermijden, een regeling op luchtvochtigheid vermijdt condens in vochtige ruimtes zoals badkamers of bergingen, en CO2 is een maat voor het aantal aanwezige personen, en wordt dus best geschikt voor verblijfsruimtes en slaapkamers.
Controle via een app
Efficiënte vraagsturing veronderstelt ook dat de gebruikers de ventilatie kunnen instellen volgens hun leefpatroon. Dat is mogelijk via de Renson app. Deze geeft gedetailleerde werkingsgegevens per ruimte. De gebruiker kan niet alleen grenswaardes instellen, maar ook precies zien hoeveel ventilatie er per ruimte nodig was. Handmatige afwijkingen op de instellingen zijn altijd mogelijk. Zo kan men op elk moment overschakelen op 200% van het nominale debiet als er intensieve ventilatie nodig is. Voor keukens kan de Healthbox ook bijspringen om eventuele hinderlijke geurtjes of vocht uit de keuken af te voeren. Dat is bijvoorbeeld handig als aanvulling op een afzuigkap met recirculatie, indien men er zeker van wil zijn dat er geen geurtjes terug in de woonruimte zouden komen.
Voor Yves is het duidelijk: intelligente ventilatie is de toekomst. De coronapandemie heeft iedereen op het belang van een goede binnenluchtkwaliteit gewezen. Maar tegelijk mogen we geen energie verspillen. Een systeem zoals het Renson C+ is dan een goede oplossing: dankzij de instellingsmogelijkheden via de app kan de gebruiker de werking precies op de behoeften instellen. De rol van de vakman is dan om een installatie af te leveren die aan de behoeften van de klant beantwoordt. Daarvoor is een goede communicatie met de eindklant noodzakelijk. Zo kan je een optimaal tracé uitwerken, bepalen welke sensoren het meest geschikt zijn, enzoverder. Alleen zo kom je tot een goed resultaat in de praktijk: een energiezuinig ventilatiesysteem dat je niet hoort, maar wel zichtbaar effect heeft.
Door Alex Baumans
