VENTILATIE EN KLIMATISATIE
Install Magazine 988 – februari 2023

Daikin ventilatiesysteem in faculteit Dierengeneeskunde (UGent)

De faculteit Dierengeneeskunde van UGent draagt tot wijd buiten onze landsgrenzen een ijzersterke reputatie. Wie daaraan twijfelt, moet maar eens de parking oprijden en op de vele buitenlandse nummerplaten letten. In de categorie Veterinary Sciences staat de faculteit opnieuw op de eerste plaats in de ‘Shanghai Ranking of Academic Subjects’, een prestigieuze en internationale ranking van de beste universiteiten. De faculteit Dierengeneeskunde van UGent kampeert er zowat op de eerste plaats. Professoren, (aspirant-)dierenartsen, ondersteunend personeel, iedereen komt elke dag met diezelfde drive naar Merelbeke om alles uit de kast te halen om de patiënten de best mogelijke zorgen te geven. Gaat het nu om een paard, een hond, een reptiel of een hamster, sowieso komen ze in goede handen.

Die hoge standaard is alleen mogelijk door te blijven investeren in diverse aspecten zoals medische kennis, apparatuur en infrastructuur. Dit laatste is zeker niet onbelangrijk, want in de gebouwen worden niet alleen de strengste eisen gesteld qua luchtzuiverheid, maar ze moeten ook beantwoorden aan de hedendaagse eisen en verwachtingen qua comfort, energie-efficiëntie en duurzaamheid. Een voorbeeld van een verbetering van het comfort is het efficiënt bestrijden van geurhinder in combinatie met optimale hygiëne. Met vier luchtwisselingen per uur zorgt de installatie voor een optimale ventilatie. Door gebruik te maken van een VAV in het pulsie- en extractiekanaal kan afgewisseld worden tussen vier wisselingen bij aanwezigheid en basisventilatie bij afwezigheid. De lokalen zijn uitgerust met een bewegingsdetector. Is er beweging, dan start de ventilatie op en blijft deze ventileren tot 30 minuten na de aanwezigheid van mens of dier. Zo wordt de geurhinder tot een minimum beperkt op een energievriendelijke manier dankzij de korte draaitijden.

Expertise

“De UGent neemt de gebouwen van de faculteit Dierengeneeskunde op de Campus Merelbeke systematisch onder handen”, vertelt Francis Solomé, HVAC-verantwoordelijke bij de UGent en projectleider van de renovatiewerken. “Het eerste gebouw dat we behandelden was de afdeling Kleine huisdieren. Hier passeren jaarlijks zo’n 12 à 13.000 katten en honden. Naast de drie bestaande operatiekwartieren werden er nog twee nieuwe in gebruik genomen. Daarnaast tellen we ook nog 18 consultatieruimtes. Om de juiste verzorging te kunnen geven maar ook om de werkomstandigheden aangenamer te maken, hebben we de verouderde klimaatinstallatie vervangen door twee Daikin luchtgroepen, een voor de operatiekwartieren (2.500 m³/h) en een tweede voor de consultatieruimtes (7.000 m³/h). Hiervoor werd beroep gedaan op de kennis en expertise van Daikin. Op de installatie werden ook twee nieuwe koelgroepen aangesloten, terwijl we voor verwarming nog verdergaan met de bestaande verwarmingsinstallatie, maar vanuit energetisch standpunt werd de centrale stookplaats voor de gebouwen gerenoveerd en alles aangepast naar variabel debiet.”

De bestaande luchtbehandelingsinstallatie was dringend aan vervanging toe. Het systeem was al sinds 1995 in dienst en ondertussen compleet verouderd. Bovendien werkte de installatie zonder energierecuperatie. Francis Solomé: “De vervanging van het oude systeem naar een moderner, efficiënter en energiezuiniger alternatief was dan ook absoluut noodzakelijk. Met de nieuwe Daikin-installatie voldoen we aan de hoge eisen die opgelegd werden in de Ontwerprichtlijnen UGent en door eerdere positieve ervaringen vond de UGent in Daikin de perfecte partner.”

De lovende woorden klinken als muziek in de oren van Michael Vanholst, account manager bij Daikin Belux. Hij geeft nog wat extra informatie over de vervangingswerken. “De nieuwe luchtgroep voor de operatiekwartieren is uitgerust met HEPA H13-filtering voor de geklimatiseerde hygiënische ventilatie. Deze microbiologische HEPA-filter van hoge kwaliteit vangt 99% van de kleine stofdeeltjes tussen 0,1 μm en 2,5 μm op (99,97 % van de fijne deeltjes van 0,3 μm). Voor een correcte werking en lange standtijd hebben we uiteraard ook nog een PM2,5 50% (F7) en een PM1 90% (F9) filter voorzien. Enkel op deze manier kunnen we een goede werking verzekeren.”

Modulaire opbouw

De twee luchtgroepen type Professional werden in verschillende onderdelen ter plaatse gebracht en in de technische ruimte op de bovenverdieping geassembleerd. De compacte afmetingen van de unit zijn een pluspunt, niettegenstaande dit hier niet echt een thema was door de ruime installatiemogelijkheden. Maar de modulaire opbouw is altijd een voordeel voor transport en montage.

Michael Vanholst somt verder nog enkele voordelen op van de Daikin Professional luchtbehandelingsunits, die beschikbaar zijn voor debieten van 500 tot 144.000 m³/h. “We kunnen deze ook leveren met een gebruiksklare besturingsoplossing. Dit betekent met een elektrisch controlepaneel inclusief regelaar met vooraf geprogrammeerde Daikin Digital Control. Er is interne aansluiting van alle sensoren en drukmeetapparatuur, er zijn ingebouwde temperatuur-, vochtigheid- en CO₂-sensoren en interne elektrische bedrading voor alle componenten. Deze componenten worden verbonden met een Digital control box per sectie en communiceren digitaal via een bus met de ingebouwde regelaar. Zo begrijp je waarom Daikin Professional AHU werd ontworpen met het idee om het leven van de installateur te vereenvoudigen: eenvoudige en nauwkeurige inbedrijfstelling, minder installatietijd en dankzij de integratie van verschillende componenten verkleint de kans op schade tijdens het transport of de montage.”

Er kunnen instelpunten worden gespecificeerd voor de toevoer-, afvoer- en ruimtetemperatuur. “Meten is weten”, klinkt Francis Solomé overtuigd. “Op voorwaarde natuurlijk dat je weet wat je meet. Ik ben grote voorstander van veel meetpunten. Dit is een absolute voorwaarde om de prestaties van je unit van kortbij op te volgen, maar ook om gepast te reageren als er een afwijking wordt opgemeten. Hoe vroeger je kan tussenkomen, hoe minder moeite het kost om de unit terug in topconditie te krijgen.”

Compacte luchtgekoelde chillers

Beide luchtgroepen maken gebruik van warmterecuperatie. Dankzij de kruisstroomwisselaar komen de vuile en verse lucht niet met elkaar in contact, maar scoort de installatie wel hoog op energierecuperatie. Deze gerecupereerde energie wordt gebruikt voor voorbehandeling van de lucht, essentieel om de ruimtes op temperatuur te houden. Maar nog belangrijker in dit geval was de vraag naar topkoeling om te hoge warmtepieken tijdens de zomermaanden af te toppen. Zo wordt het binnen niet warmer dan 5K tegenover de buitentemperatuur. Niet alleen voor de medewerkers van de faculteit, maar ook voor het comfort van de dieren. De meeste dieren zijn niet in staat om te zweten en daarom zijn warme ruimtes zeker te vermijden voor zieke dieren. In de zomer kon de temperatuur oplopen tot 35°C, op het randje van onhoudbaar voor mens en dier. Koeling was dus echt een belangrijk thema. Ook dan ben je bij Daikin natuurlijk aan het goede adres. Op het dak werden twee EWAQ050CW compacte luchtgekoelde koelmachines geplaatst. Deze units zijn verkrijgbaar in zeven standaardversies met een nominaal vermogen van 16,8 tot 63 kW. De units zijn verkrijgbaar in twee versies, enkel koelen (EWAQ) of als warmtepomp (EWYQ: koelen/verwarmen). De units zijn ontworpen om te verwarmen bij een omgevingstemperatuur van -15°C tot +35°C en te koelen bij een omgevingstemperatuur van -15°C tot +43°C. Dankzij de invertergestuurde compressoren kennen deze units lage werkingskosten en kunnen ze geleverd worden inclusief een ingebouwde pomp en vorstbeveiliging.

“Ons uitgebreid portfolio is onze sterkte”, vertelt Michael Vanholst. “Onze luchtgroepen kunnen in een totaaloplossing voor het hele gebouw worden geïntegreerd. We hebben ook nog onze unieke directe expansie-aansluiting op de luchtbehandelingsunits. Die kan rechtstreeks op de condensing unit worden aangesloten dankzij een voorgemonteerd expansieventiel. Maar bovendien ook nog eens toestellen van dezelfde fabrikant, wat de grootste garantie vormt op perfecte samenwerking. In tegenstelling tot andere fabrikanten gebruikt Daikin geen OEM-producten in zijn aanbod AHU met DX. Al onze toestellen zijn gefabriceerd door Daikin en dragen dezelfde kwaliteitslabel. Want stel dat de gevraagde prestaties niet worden gehaald Aan wie ligt het? Fabrikant A van de AHU of fabrikant B van de koelgroep? Ga er maar achter staan. Bij Daikin heb je maar één aanspreekpunt, waardoor we altijd – in nauwe samenwerking met de installateur – alles in het werk stellen om de eindgebruiker te helpen en de best mogelijke service aan te bieden.”

Future proof

De installatie werd uitgevoerd door Matthijs Installatietechnieken nv uit Lochristi, een familiaal installatiebedrijf waar met Quinten Matthijs nu de derde generatie nu aan het roer staat. Matthijs nv installeert volledige klimaatoplossingen en ontwikkelt, vernieuwt en onderhoudt allerhande HVAC-installaties zoals airco, verwarming, ventilatie, klimaatregeling en koeling maar ook sanitair.

“Pluim op de hoed van Matthijs nv”, klinkt het in koor bij Michael Vanholst en Francis Solomé. “Gedurende de vervangingswerken bleven de consultaties gewoon doorgaan en de operatiezalen bleven in gebruik. Het was dus zaak om de renovatie zo vlot mogelijk te laten verlopen en de hinder voor zowel patiënten als de dierenartsen en medewerkers tot een minimum te beperken. De bestaande kanalen werden grotendeels behouden, maar werden zeer grondig gereinigd en uitgebreid waar nodig. Daarnaast werden de kanalen extra geïsoleerd om warmtewinst en -verlies te beperken rond de buizen. De pulsie- en extractieroosters in de lokalen werden waar nodig vervangen. De goede samenwerking tussen de verschillende partijen heeft geleid tot een future proof ventilatiesysteem dat beantwoordt aan alle beoogde doelen op het vlak van energie-efficiëntie, comfort, hygiëne, onderhoud en prestaties.”

Door Rudy Gunst