OPLEIDING  
Install Magazine 987 – november 2022

Ontwerpen en inregelen van cv-installaties

Digitaal handboek van Constructiv

Iedereen kent het probleem bij cv-installaties: te warm in één kamer, te koud in de andere, en draaien aan thermostaatkranen brengt niet veel soelaas. De kans is groot dat een slechte inregeling aan de basis ligt. Er stroomt dan bijvoorbeeld te veel warm water door kleine of veraf gelegen radiatoren terwijl grote of nabij gelegen radiatoren onvoldoende debiet krijgen. Door waterzijdig in te regelen stroomt overal het juiste debiet, en dat is nodig om comfort te combineren met een energiezuinige verwarming.

Er doen zich in de praktijk heel wat problemen voor, ondanks het gebruik van kwalitatieve componenten. Dit wijst erop dat er iets schort aan de samenbouw tot een geheel. Zo kunnen er fouten optreden bij het ontwerp (het concept, de dimensionering) en de montage (inclusief inregeling). Het is natuurlijk niet gemakkelijk om het juiste evenwicht te vinden tussen energie, comfort en investering, zeker nu de klimaatmaatregelen leiden tot een nooit geziene evolutie, met toenemende complexiteit en schaalvergroting. Denk maar aan de noodzaak tot integratie van hernieuwbare energie, hybride systemen, nieuwe componenten, collectieve verwarming op het niveau van gebouwen en wijken…

Deze problematiek was voor Constructiv, het sectorfonds van de bouwsector, de aanleiding om aan de Universiteit Antwerpen de opdracht te geven om een handboek te ontwikkelen rond het thema ontwerp en inregelen van huishoudelijke cv-installaties. De vakgroep energie van de faculteit Toegepaste Ingenieurswetenschappen (opleiding industrieel ingenieur) heeft in deze materie een jarenlange expertise opgebouwd, gedragen door toepassingsgericht onderzoek. Zo is het softwarebedrijf Hysopt daarvan een spin-off.

Het handboek telt 250 pagina’s, met veel illustraties, voorbeelden en stappenplannen. Zo is bijvoorbeeld op een bevattelijke manier uitgelegd wanneer een pomp moet ingesteld worden op constante of variabele druk, en ook wat het belang is van een corrosiesensor. De doelgroep van dit handboek is breed, en bestaat uit technici die installaties ontwerpen, bouwen en inregelen. Onvermijdelijk is de inhoud voor sommigen te breed, en tegelijk misschien onvoldoende voor anderen. Er werd geopteerd voor een aanbod dat de nodige bagage biedt aan leerkrachten van de opleidingen centrale verwarming uit het secundair onderwijs, en anderzijds kunnen ook de technische richtingen uit het hoger onderwijs (opleidingsonderdelen HVAC in de bachelor- en masteropleidingen) hiermee aan de slag. Door de digitale vorm is het mogelijk om snel en flexibel in te spelen op technologische evoluties, voortschrijdend inzicht en opmerkingen vanuit het werkveld. Dit maakt het ook gemakkelijk om delen uit dit handboek over te nemen, wat toegestaan is mits bronvermelding. Elke leerkracht kan op die manier lesmateriaal opstellen dat aangepast is aan het leerplan.

Het handboek is beschikbaar via onderstaande website

www.buildingyourlearning.be

Inhoud:

Ontwerpen en inregelen van cv-installaties

1. Inleiding: criteria voor kwaliteitsvolle cv-installaties, basisprincipes van warmtetransport, leidingconcepten, regeling versus inregeling

2. Begrippen: grootheden, eenheden, hoofdwetten, efficiëntie

3. Vermogen en vermogensregeling van verwarmingslichamen: selectie, theoretische basis, keuze van het temperatuurregime

4. Druk en debiet in netwerken: hydraulisch nulpunt, drukverlies, drukverschil, Kv-waarde, autoriteit, interactiviteit, samengestelde kringen en opvoerdruk van pompen.

5. In te regelen componenten: circulatiepomp, statische en dynamische regel- en inregelkranen, expansievaten, ontluchting, vuilafscheiding.

6. Inregelprincipes bij constant en variabel debiet: statisch en dynamisch

7. Praktische aanpak: ontwerpkeuzes, instellen van pompen, voorbereiding, statisch en dynamisch inregelen met rekenvoorbeelden en stappenplannen,

bijlage: meettoestellen, corrosiesensor Risycor.

Eddy Janssen, Universiteit Antwerpen, vakgroep energie