WETGEVING
Install Magazine 941 – juni 2017
Gas.be informeert installateurs
Overschakeling op hoogcalorisch gas komt eraan
De ingreep voor de overschakeling verschilt naargelang de druk centraal gereduceerd wordt, dan wel dat de woningen een individuele drukregelaar hebben.
Sinds de invoering van het hoogcalorisch gas moeten alle gastoestellen in België I2 gekeurd zijn. De verschillende varianten van het label geven daarbij aan of er een ingreep nodig is of niet.
Een overzicht van de verschillende labels en wat er moet gebeuren bij de overschakeling.
Er gebeurt heel wat in de gassector. Reden genoeg voor gas.be, het voormalige KVBG, om een reeks info-avonden voor installateurs te organiseren. Er werden telkens drie onderwerpen behandeld: de hervorming van het Cerga-label, de overschakeling van L-gas op H-gas, en innoverende gastoepassingen. In het volgende artikel gaan we wat dieper in op het tweede onderwerp: de overschakeling van het gasnet.
Van laag- naar hoogcalorisch
De overschakeling van het gasnet op hoogcalorisch gas zal in de komende jaren een belangrijk thema worden. Tot nu toe waren er twee gastypes op het Belgische aardgasnet: hoogcalorisch en laagcalorisch, waarbij het laagcalorisch gas uit Nederland kwam. De gaswinning in Nederland veroorzaakt echter meer en meer verstoringen in de lokale ondergrond, met onder meer aardbevingen tot gevolg. Daarom heeft de Nederlandse overheid besloten om de gaswinning geleidelijk stop te zetten. Een eerste stap daarin is dat de export van aardgas zal afgebouwd worden. In 2030 zal Nederland geen gas meer naar ons land exporteren, en valt het doek over het laagcalorisch gas in België dat in 1966 werd ingevoerd.
Een enorme onderneming
Een aanzienlijk deel van het Belgische gasnet is betroffen. De uitbouw van het gasnet op laagcalorisch gas werd bepaald door de doorvoerinfrastructuur van Nederland naar Frankrijk. De bevoorradingslijn naar Frankrijk loopt immers midden door België, ruwweg op de as Antwerpen-Brussel-Charleroi. De omliggende zones van die doorvoerleiding werden aangesloten op Nederlands gas, om evidente praktische redenen. In ons land gaat het dus om een brede strook van noord naar zuid, met in totaal ongeveer 1,6 miljoen klanten, goed voor naar schatting 2,8 miljoen toestellen allerhande. Op de meeste tellers is immers meer dan een toestel aangesloten.
Technisch gesproken is de overschakeling perfect mogelijk, gezien het overgrote deel van het toestellenpark geschikt is voor beide gastypes. Om klaar te zijn tegen 2030 moeten er gemiddeld per jaar ruim 100.000 installaties worden omgeschakeld, en dus 175.000 toestellen worden nagekeken, en waar nodig aangepast worden. Het spreekt vanzelf dat men zoiets niet tot de laatste maanden kan uitstellen. Synergrid, de federatie van de netbeheerders van gas en elektriciteit, heeft daarvoor indicatieve planning uitgewerkt.
Bemoedigende resultaten van pilootproject
Vorig jaar werd een eerste pilootproject uitgevoerd, waarbij ongeveer 5.000 gebruikers in Houthalen-Helchteren werden overgeschakeld op hoogcalorisch gas. De resultaten zijn bijzonder bemoedigend: de operatie verliep zonder noemenswaardige problemen. Dit jaar wordt een aantal industriële klanten in de Antwerpse haven overgeschakeld. Ondanks deze positieve resultaten mogen we niet al te optimistisch worden. Het gaat hier maar om een fractie van het totale aantal aansluitingen, en bovendien zijn ze niet representatief voor de populatie. De situatie in binnensteden is bijvoorbeeld vaak gecompliceerder door de grote diversiteit aan situaties. Anderzijds hoeven we niet te vrezen voor grote problemen.
Types aansluitingen en toestellen
Wat de aansluitingen betreft, zijn er ongeveer een miljoen klanten waarbij het verdeelnet voorzien is van een centrale drukregelaar. Daar volstaat het dat de distributienetbeheerder de druk verlaagt voor de overschakeling. De overige gebruikers, ongeveer 600.000, hebben een individuele drukregelaar voor de teller. Hier moet de netbeheerder dus wel telkens langsgaan om de druk aan te passen van 25 naar 21 mbar.
Op het vlak van de toestellen zou de omschakeling grotendeels probleemloos moeten verlopen. Door de invoering van hoogcalorisch gas in 1978 zijn alle gastoestellen die sindsdien in België op de markt zijn gebracht, ook geschikt voor beide gassoorten, eventueel mits een bijstelling. De probleemgevallen zijn toestellen van voor 1978, maar hier kan men zich afvragen of het niet zinvoller is om ze sowieso te vervangen. Een andere categorie zijn toestellen die niet voor België gekeurd zijn, maar bijvoorbeeld alleen voor Nederland. Hoewel die niet toegelaten zijn, werden er toch een aantal geplaatst in België. Treft een installateur zo een toestel aan, dan moet dat zeker vervangen worden omdat het niet gekeurd is voor hoogcalorisch gas.
Ingrepen van de installateur
Doorheen de jaren is het keuringsysteem voor gastoestellen aangepast in functie van de technische ontwikkelingen. Het zou ons te ver brengen om in te gaan op wat de verschillende categorieën nu precies betekenen. Kort gezegd zijn er twee types toestellen: toestellen die af fabriek vooringesteld zijn om te werken op de twee gassoorten, en toestellen waar de installateur ter plaatse een afstelling moest uitvoeren. Het grootste aantal toestellen is van het eerste type. Die kunnen gewoon op L-gas of op H-gas werken, en daar hoeft dus verder niets aan te gebeuren. Daarbij moet wel een kanttekening geplaatst worden: de keuring betekent alleen dat ze veilig op beide gassoorten kunnen werken. Het is echter best mogelijk dat er verschillen in werking en prestaties zijn, bijvoorbeeld qua vermogen. Bij de toestellen waarbij het gastype ter plaatse moest worden ingesteld, gaat het bijvoorbeeld om aangeblazen branders, in principe voor niet-residentiële toepassingen. Dit is een relatief klein aantal. Ze moeten stuk voor stuk worden bijgesteld als het gastype wijzigt.
Men zou dus kunnen denken dat er in de overgrote meerderheid van de gevallen niets moet gebeuren, maar dat klopt niet helemaal. Belgen hebben echter altijd een creatieve interpretatie van regels gehad. Het is een publiek geheim dat er aan een deel van de veelverkochte condensatieketels wel is bijgeregeld, hoewel dat eigenlijk niet toegelaten was. Het is dus aan te raden dat er in elk geval een vakman ter plaatse komt, om de toestand van het toestel vast te stellen. Blijkt dat er bijgeregeld werd aan een toestel, dan wordt de installateur geacht om het weer bij te stellen naar de oorspronkelijke stand, zodat het weer veilig binnen de keuringsgrenzen kan werken. Dit is geen vrijbrief voor de installateur om zomaar naar eigen goeddunken aan toestellen te werken. Het is alleen een kwestie om de oorspronkelijke parameters te herstellen.
Procedure en helpdesk
Gas.be zal uiteraard de professionals ondersteunen bij deze operatie. In samenwerking met de sectororganisaties van de toestelleveranciers en installateurs wordt een referentiedocument opgesteld, dat als leidraad kan dienen. Gas.be zal ook een helpdesk voor de technici opzetten. Het is niet de bedoeling dat er een uniforme procedure wordt opgelegd. Daarvoor zijn de situaties te zeer uiteenlopend. Het is aan de vakman om vanuit zijn kennis en ervaring de beste aanpak voor te stellen. Daarom heeft de sector ervoor gekozen om de vaklui te ondersteunen met advies en instrumenten, zodat ze kunnen beslissen in functie van de concrete omstandigheden.
Door Alex Baumans
Illustraties: Gas.be
