INSTALLATIE EN GEREEDSCHAP
Install Magazine 973 – november 2020
Leidingen testen met luchtdruk of met water?
Bij een perstest die wordt uitgevoerd met lucht, laat een ongeperste fitting een luid en duidelijk fluitsignaal (+/- 80dVBA) horen.
Met de Wavin Tigris kunststof K5 en messing M5 fittingen wordt het opsporen van lekken nog eenvoudiger.
De Wavin Tigris K5/M5 fitting is voorzien van Acoustic Leak Alert.
Met Opti Flow, de verhoogde doorlaat die voor tot 50% extra doorvoer zorgt, worden de Zeta-waarden merkelijk verminderd.
Afpersen met lucht vermindert het risico op legionella.
Nu het testen van leidingsystemen met luchtdruk in verschillende EU-landen aan kracht wint, is het interessant om de voor- en nadelen van de verschillende testmethodes van naderbij te bekijken. In dit artikel delen experts uit verschillende regio’s hun ervaringen. Hoe een druktest efficiënter en veiliger uit te voeren, leest u hieronder.
Verschuiving naar afpersen met lucht
Of het nu gaat om grote commerciële gebouwen in Nederland of modulaire badkamers in Denemarken: in heel Europa schakelen steeds meer aannemers en installateurs over van het afpersen met water naar het afpersen met lucht. Ook in België vindt deze verschuiving plaats. Zal deze trend zich verder doorzetten? Al decennia lang is afpersen met water in Europa de dominante methode voor het testen van leidingsystemen op lekkages. In de bouwsector gaat men er doorgaans van uit dat luchtdruktesten te gevaarlijk zijn, omdat testen met te hoge druk tot ongelukken en materiële schade kan leiden. Desondanks zijn er steeds meer aannemers die vertrouwen op het afpersen met lucht. Don Elworthy, Senior Contracts Manager bij Panks Engineers Ltd in het Verenigd Koninkrijk, is een van hen. Bij de bouw van alle commerciële nieuwbouwprojecten van het bedrijf schrijft hij luchtdruktesten voor. “Tot een paar jaar geleden waren er weinig of geen richtlijnen voor luchtdruktesten en voerden mensen testen tot 12 bar uit “, zegt Don Elworthy. “Dat was een onveilige en ronduit gevaarlijke manier van werken die heel wat ongelukken tot gevolg had. Met goed opgeleid personeel dat de richtlijnen van de methodeverklaring volgt, kunnen luchtdruktesten echter veilig en nauwkeurig worden uitgevoerd.”
Kwaliteitscontrole in de productie
Enkele praktijkvoorbeelden uit diverse landen en sectoren tonen dit aan. Zo maakt Modulbad, een bedrijf uit Denemarken dat geprefabriceerde badkamers op de markt brengt, al 30 jaar gebruik van luchtdruktesten als onderdeel van zijn kwaliteitscontroleproces. Elke badkamermodule die wordt geproduceerd, wordt systematisch gecontroleerd op lekkages. “Blootstelling aan water tijdens de productie ervan kan de verf, de tegels en de leidingen beschadigen”, zegt Finn Bjorn-Hansen, Sales Manager van Modulbad. “Luchtdruktesten zorgen er precies voor dat de badkamermodules volledig schoon en droog zijn wanneer we ze verschepen. Omdat we de cabines voor verzending buiten opslaan, kunnen we het risico van bevroren leidingen tijdens de opslag vermijden. Luchtdruktesten maken deel uit van ons productieproces en bepalen mee de kwaliteit van onze geprefabriceerde badkamers.”
Modulbad streeft er naar de meest kwalitatieve badkamers op de Deense markt te brengen. Reden waarom Finn Bjorn-Hansen de installateurs van deze badkamer-units aanraadt met luchtdruk te testen. “Wij zien het als een veiligere methode, ook van de kant van de installateur, eens de units geïnstalleerd zijn,” legt hij uit. “Indien installateurs het risico op lekkages en waterschade op de plaats van installatie kunnen verminderen, is dat ook goed voor onze business.”
Sneller en eenvoudiger in grote gebouwen
Ook in Nederland is het gebruik van luchtdruktesten in de afgelopen 20 jaar in aanzienlijke mate gestegen, vooral toen de omvang van nieuwe gebouwen aanzienlijk begon toe te nemen. Eric van der Blom, sanitair specialist bij Techniek Nederland, de Nederlandse branchevereniging van technische dienstverleners en installateurs, legt uit:
“Naarmate nieuwe gebouwen groter in volume werden, was het in de praktijk niet meer haalbaar om wekelijks water door de leidingen te spoelen. Afpersen met lucht is dan een veel eenvoudigere testmethode. Dit kan gebeuren in een specifieke ruimte van het gebouw, zonder dat er nog eens luchtbellen uit het water moeten worden verwijderd. Afpersen met lucht zorgt in de meeste gevallen voor tijdsbesparing, reden waarom deze methode steeds meer bijval geniet. Dit heeft tevens geleid tot de beslissing om nieuwe praktische richtlijnen voor luchtdruktesten uit te werken.”
Risico op legionella aanzienlijk verminderen
Voor het afpersen met lucht heeft leidingfabrikant Wavin een helder testprotocol voorgeschreven: “Hierbij testen de installateurs op twee drukniveaus: eerst bij 0,15 bar, en vervolgens, als er absolute zekerheid is dat de koppelingen lekdicht zijn, opnieuw bij 3 bar voor de drukbestendigheid. “Met dit testprotocol verloopt het testen met luchtdruk veel veiliger”, zegt ook Ludo Martens, product manager van Wavin. “Het is bovendien hygiënischer om geen water in de installatie te hebben. Afpersen met lucht vermindert het risico op legionella aanzienlijk. Dat dit risico nog steeds zeer relevant is, zien we onder meer terug in de cijfers. In 2018 waren er minimaal 12 doden in België ingevolge besmettingen met de legionellabacterie. Samen zorgen al deze voordelen er voor dat ook Belgische installateurs meer en meer de voorkeur geven aan luchtdruktesten.”
‘De fitting die je wegblaast’
Als voorname speler in dit marktsegment pakt Wavin uit met innovatieve oplossingen die het werk van de installateur vergemakkelijken. Zo wordt het opsporen van lekken nog eenvoudiger met de Wavin Tigris kunststof K5 en messing M5 fittingen, voorzien van Acoustic Leak Alert. Bij het afpersen met lucht geven ongeperste fittingen een fluitsignaal. “De Wavin Tigris K5/M5 fittingen zijn wereldwijd de eerste fittingen met een akoestisch alarmsysteem voor het opsporen van ongeperste fittingen. Bij een perstest die wordt uitgevoerd met lucht in plaats van water, laat een ongeperste fitting een luid en duidelijk fluitsignaal (+/- 80 dB(A)) horen. Zo kan het lek eenvoudig worden opgespoord. Indien men de voorkeur geeft aan afpersen met water, dan zijn ook bij de K5 en M5 reeksen ongeperste fittingen snel en gemakkelijk op te sporen.”
“De nieuwe Tigris K5/M5, de opvolger van de in installateurskringen vertrouwde Wavin Tigris K1/M1-fitting, heeft de lat nog wat hoger gelegd”, verduidelijkt Ludo Martens van Wavin. “De Multi Jaw functie maakt het mogelijk om af te persen met de meest voorkomende persprofielen: Up, H, U, B en TH. Nieuw gereedschap aanschaffen is in de meeste gevallen dan ook niet meer nodig. Met Opti Flow, de verhoogde doorlaat (die voor tot 50% extra doorvoer zorgt), worden de Zeta-waarden aanzienlijk verminderd. Op die manier zorgt Tigris K5/M5 voor de best mogelijke doorstroming, en voor optimaal comfort.” Wie deze fitting zelf wel eens wil proberen, kan een gratis test pack aanvragen op onderstaande website.
Door: Philip Declercq
(Foto’s: Wavin)
