BEDRIJFSBEZOEK
Install Magazine 941 – juni 2017

Een gloednieuw trainingscentrum voor warmtepompen

De Energy Campus van Stiebel Eltron

We staan aan de vooravond van de energietransitie. Vele oplossingen zijn al beschikbaar, maar de installateurs zijn er nog onvoldoende mee vertrouwd. Warmtepompfabrikant Stiebel Eltron wil daaraan mee verhelpen. In de hoofdvestiging in Holzminden (Duitsland) heeft de firma daarom de Energy Campus gebouwd. Dat is niet alleen een scholingscentrum, het is tegelijk een voorbeeldgebouw voor duurzaam bouwen. Een bezoek aan de Energy Campus is tevens een goede gelegenheid om te zien waar Stiebel Eltron voor staat.

Voorbeeldproject voor duurzaam en energie-efficiënt bouwen

Met de Energy Campus slaat Stiebel Eltron twee vliegen in een klap. Eerst en vooral is het natuurlijk een opleidingscentrum waar vaklui alles te weten kunnen komen over de Stiebel Eltron-producten. Vooral de vier praktijkruimtes zijn interessant. Ze zijn telkens gewijd aan een specifiek aspect: sanitair warm water, montage, ventilatie en warmtepompen. Daarbij wordt volop gebruik gemaakt van de nieuwste technische mogelijkheden: de demonstratiestanden zijn uitgebreid bemeterd, zodat de cursisten haarfijn kunnen zien wat de verschillen tussen de toestellen zijn, of welke invloed verschillende instellingen kunnen hebben op de werking. Interessant daarbij is dat men bij de opstelling van de lucht-waterwarmtepompen de temperatuur van de aanvoerlucht kan wijzigen tussen -15 en +25°C. Zo kan men zomer- of winterbedrijf simuleren, ongeacht de buitentemperatuur van het ogenblik. Ook bij de warmwateropstelling kan men niet alleen tapprofielen wijzigen, maar ook het debiet en temperatuur van de drinkwatertoevoer beïnvloeden. Kortom, als een installateur met een vraag zit over een specifieke situatie, kan Stiebel Eltron doorgaans die omstandigheden in de praktijkruimte simuleren.

Daarnaast is de Energy Campus een voorbeeldproject voor duurzaam bouwen. Het gebouw heeft het platinum-certificaat van DGNB (Duitse vereniging voor duurzaam bouwen), dat is de hoogste categorie. Die certificering is te vergelijken met systemen zoals BREEAM, omdat niet alleen naar bouwtechnische aspecten gekeken wordt, maar ook naar de economische en sociale impact van het gebouw. Stiebel Eltron koos er expliciet voor om op de strengste eisen te mikken, net om te tonen wat er met de huidige techniek mogelijk is. Het is overigens het enige trainingscentrum in Duitsland dat een platinum-certificaat behaald heeft.

Het geheel vertegenwoordigt een investering van 16,5 miljoen euro. Opmerkelijk daarbij is dat het behalen van het DGNB-certificaat niet echt een meerkost veroorzaakte. Vanaf het eerste concept was er al namelijk besloten van volgens deze standaard te bouwen. Dat zorgde wel voor meer werk in de planningsfase. Anderzijds werden daardoor alle aspecten vooraf zorgvuldig bestudeerd, zodat er bij de uitvoering geen onverwachte problemen opdoken en alles dus veel vlotter kon verlopen. De extra investering in planning verdiende zichzelf terug tijdens de bouw.

Geïntegreerd energieconcept

De Energy Campus is een energiepositief gebouw. Het elektrisch verbruik wordt gedekt door een PV-installatie van 100 kWp op het dak, aangevuld met 20 kWp op de gevel. De gevelpanelen dienen tegelijk als zonnewering. De verwarming gebeurt uiteraard met warmtepompen in combinatie met vloerverwarming. Het gaat om een cascade van twee water-water warmtepompen: een van 100 kW en een van 60 kW. De warmtepompen in de trainingsruimtes zijn eveneens via een circulatieleiding aangesloten op een buffervat, zodat de warmte die tijdens de trainingen geproduceerd wordt, kan bijdragen tot het thermisch comfort in het gebouw. In de zomer wordt de basisbehoefte gedekt door free cooling via het grondwater. Bij aanhoudend warm weer kan een van warmtepompen bijspringen voor actieve koeling.

Van warmwaterspecialist tot warmtepomp-expert

Stiebel Eltron is al bijna een eeuw specialist in het produceren van warm water door middel van elektriciteit. Het bedrijf werd in 1924 opgericht door Dr. Theodor Stiebel, die een elektrische dompelweerstand had ontwikkeld om water te verwarmen. Dat werd al snel een succesproduct. Na de Tweede Wereldoorlog verhuisde het bedrijf naar Holzminden, waar het nog altijd gevestigd is. Elektrische warmwatertoestellen blijven een belangrijk deel uitmaken van de activiteit. Stiebel Eltron is nog altijd een vooraanstaande fabrikant van elektrische doorstromers. Het bedrijf levert ook verwarmingselementen aan diverse OEMs, voor toepassingen zoals professionele koffiemachines en dergelijke. Vanuit die kerncompetentie was de productie van warmtepompen een logische stap.

Een sleutelelement hierbij is de nauwe samenwerking met compressorfabrikant Copeland. Dit bedrijf kan namelijk compressoren leveren die specifiek zijn ontworpen voor warmtepompwerking. Vele gangbare toestellen gebruiken namelijk compressoren die oorspronkelijk bestemd waren voor koeling, wat minder optimale resultaten geeft. Copeland heeft ook een eigen systeem voor vermogensmodulering ontwikkeld, voor een beter rendement in deellast. Gezien een verwarmingstoestel meestal in deellast werkt, heeft dat een gunstig effect op het jaarrendement. Bovendien hoeft men dan niet noodzakelijk een buffervat te plaatsen.

Kwaliteitsbewaking

Stiebel Eltron staat voor kwaliteit. Zo wordt het koeltechnisch circuit van elke warmtepomp getest op lekdichtheid. Daartoe wordt het circuit gevuld met helium onder druk. Het toestel geplaatst in een ruimte die in onderdruk staat, en voorzien is van heliumdetectoren die het equivalent van het verlies van 2 gram koelmiddel per jaar kunnen opsporen. Volgens Stiebel Eltron zijn dit de meest gevoelige testen op de markt. Elke afgewerkte lucht-waterwarmtepomp wordt ook nog eens in werking getest, bij een luchttemperatuur van -7°C. Kortom, de gebruiker kan zeker zijn van een feilloze werking.

Warmtepompen worden steeds belangrijker voor Stiebel Eltron. Ondertussen zijn ze goed voor een kleine helft van de omzet, en dit aandeel stijgt jaar na jaar. De firma heeft sterk geïnvesteerd in productiecapaciteit. Op dit ogenblik lopen er ongeveer 30.000 stuks per jaar van de band, maar het bedrijf hoopt deze aantallen te kunnen verdubbelen. Daarvoor rekent het onder meer op een nieuwe reeks producten zoals de WPL classic sets. De efficiënte invertertechniek maakt ze bijzonder zuinig, en bovendien werken ze geluidsarm. Bijzonder interessant voor de Belgische markt is dat de SPF volgens de EBP-berekening hoger dan 4 is, waardoor ze in aanmerking komen voor het verplichte aandeel hernieuwbare energie. De combinatie van productkwaliteit en hoge prestaties geeft Stiebel Eltron vertrouwen in de toekomst van de warmtepomp.

Door Alex Baumans

Foto’s: Stiebel Eltron