EVENEMENTEN  
Install Magazine 971 – september 2020

EU mikt op groen herstel na coronacrisis

EUSEW 2020 volledig digitaal

Dit jaar was het een speciale editie van de European Sustainable Energy Week (EUSEW): door de coronamaatregelen speelde alles zich namelijk online af. De coronacrisis stond ook centraal in alle debatten, of beter de periode na de crisis. De consensus is namelijk dat we van het herstelbeleid na de crisis gebruik moeten maken voor een groene doorstart, in plaats van terug te keren naar de slechte gewoonten van voor de crisis. Het thema van dit jaar was dan ook: beyond the crisis: clean energy for green recovery and growth.

Corona als kans voor het klimaat

In de openingssessie benadrukte Europees Commissaris voor Energie Kadri Simson dat er geen tegenstelling hoeft te bestaan tussen herstelbeleid en het klimaatbeleid. We moeten integendeel deze gelegenheid aangrijpen om de economie opnieuw op te bouwen, maar dan op een groene basis. We moeten het hele energiesysteem op een andere leest schoeien om het meer circulair, decentraal en digitaal te maken.

Vanwege het Kroatische voorzitterschap van de EU voegde Tomislav Ćorić; de Kroatische minister van Energie, eraan toe dat de crisis het belang van een goed werkende interne markt en van bevoorradingszekerheid heeft aangetoond. In het herstelbeleid moet de EU dus deze aspecten versterken, ook op het vlak van energie. Op de weg naar een koolstofneutrale toekomst ziet hij een grote rol weggelegd voor de renovatie van gebouwen. Het huidige gebouwenbestand is, zoals bekend, een belangrijke bron van CO₂-uitstoot. Tevens moet de waterstofeconomie uitgebouwd worden als een pijler van de energietransitie. Deze laatste vereist overigens een slimme integratie van de verschillende energiesystemen, die nu nog grotendeels naast elkaar bestaan.

Piranha aanpak

De inleidende sessie werd afgesloten met een reeks gastsprekers. We vermelden hier Bertrand Piccard van de Solar Impulse Foundation. Zijn insteek is dat een groen herstelbeleid in de eerste plaats moet duidelijk maken wat het voor de burgers betekent. Vele gezinnen zijn niet zonder kleerscheuren door de coronacrisis gekomen. Zij hebben geen boodschap aan doelstellingen op wereldvlak of bedenkingen over de poolkappen. Ze willen hun leven hier en nu weer op de rails krijgen. We moeten het dus volgens Bertrand Piccard niet hebben over het milieu, maar over energie-efficiëntie. Onze huidige aanpak betekent een ongeziene verspilling van grondstoffen en hulpbronnen. Het herstelbeleid moet gericht zijn om die verspilling terug te dringen, iets waar gemakkelijk een draagvlak voor te vinden is. Een beleid dat leidt tot meer efficiëntie wordt dan vanzelf een groen beleid.

Verder pleitte hij voor wat hij de piranha-aanpak noemt. Een piranha alleen is geen bijzonder gevaarlijke vis, en zijn beet is niet echt krachtig. Maar doordat een hele groep allemaal tegelijk een prooi aanvalt, kunnen piranha’s snel veel grotere dieren verorberen. Een groen beleid moet dus niet bestaan uit enkele zeer ambitieuze maatregelen, maar integendeel uit een hele reeks kleine acties met cumulatief effect.

Van het labo naar de markt

Ann Mettler van de Gates Foundation had oog voor de economische kant van de zaak. Een eerste prioriteit is dat de ontwikkelingscycli van de producten ingekort moeten worden. De technieken die nu het landschap van hernieuwbare energie beheersen, zoals PV-panelen, windturbines of warmtepompen, werden allemaal al minstens 25-30 jaar geleden geïntroduceerd. Die ontwikkelingstermijnen moeten dringend naar omlaag, willen we in 2050 over voldoende innoverende technieken beschikken.

Ze wees ook op een structurele zwakte in het Europese industriële systeem. In Europa worden zeer veel inspanningen gedaan in R&D en qua onderzoek en innovatie moeten we voor niemand onderdoen. De resultaten van dat onderzoek komen echter moeilijk op de markt. De technologietransfer van het labo naar massaproductie verloopt niet vlot genoeg. Daardoor heeft Europa wel veel startups, maar die groeien te weinig door tot marktleiders. Een aangepast investeringsbeleid kan hier helpen. Startups in innoverende technologie hebben investeerders nodig die bereid zijn om grotere risico’s te aanvaarden en die meer geduld hebben dan klassieke financiële instellingen.

EUSEW Awards

Ook dit jaar werden de EUSEW Awards uitgereikt. Er waren drie hoofdcategoriën:

In de categorie Youth won FER, een gemeenschapsproject in Zagreb (Kroatië) om energie-armoede te bestrijden door audits en voorstellen van energiebesparende maatregelen.

In de categorie Innovation ging de prijs naar Remote, een project om afgelegen nederzettingen zelfvoorzienend te maken in energie.

In Engagement was de winnaar Clear 2.0. Dit is een consumentgericht testprogramma in België, Tsjechië, Italië, Portugal, Slovenië en Spanje, dat de prestaties test van hernieuwbare energiesystemen voor woningen, en woningeigenaars bijstaat in de overschakeling op duurzame systemen.

Verder was er een speciale categorie voor Women in Energy om de bijdrage van vrouwen te belichten in een sector die toch nog veel als typisch mannelijk wordt aanzien. Lauraten waren Ada Ámon verantwoordelijk voor het klimaatbeleid van de stad Boedapest, Katharina Haberbrunner van de ngo WCEF, die zich inzet tegen klimaatarmoede, en Sophie Attali van de consumentenorganisatie Guide Topten, die meer energie-efficiëntie in huishoudelektro nastreeft.

Tenslotte was er ook de Eastern Partnership Award, voor projecten in de Oostelijke periferie van de EU. Winnaar was Green Light Moldova rond energiezuinige straatverlichting.

Door Alex Baumans

www.eusew.eu