FEDERATIES
Install Magazine 967 – februari 2020
Atic informeert over nieuwe ontwikkelingen in HVAC
Kennisverspreiding is een van de kerntaken van Atic, de Belgische vereniging van HVAC-technici. Daarom organiseerde de vereniging eind december 2019 een studiedag rond nieuwe ontwikkeling op dit gebied. Een vijftiental sprekers gaven in een strak tempo een overzicht van nieuwe producten, trends en realisaties.
Voorbeelden uit de praktijk
De studiedag begon met getuigenissen uit de praktijk: vier studiebureaus stelden concrete realisaties voor. Daarbij ging het om drie nieuwbouwprojecten (hoofdzetel BNP Paribas door Sweco, exploitatiegebouw Nike door Arcadis, en het AZ Zeno door Ingenium) en een renovatieproject (Gebouw Plaine 11 door Delplasse et associés). Telkens werden er diverse energiezuinige technieken toegepast (warmtepompen, energie-opslag in aquifers of bodem, zonne-energie, WKK....) die inderdaad een hele besparing opleverden. Een aspect kwam echter in alle presentaties terug: de nood aan blijvende monitoring en optimalisatie.
Hoe veel aandacht men ook aan het ontwerp, selectie en de instelling van de werkingsparameters besteedt, eenmaal het gebouw in gebruik is, blijkt dat er altijd nood is aan optimalisatie. De realiteit laat zich vooralsnog niet volledig in berekeningen en simulaties vangen. Bovendien moet men vermijden dat de voorspelde winst deels of helemaal verloren gaat door ondoordacht gebruik. Een kleine verandering in de stooklijn kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat een gasketel niet langer alleen in piekmomenten gebruikt wordt, maar integendeel een groot deel van de warmtelast gaat overnemen, en zo een energiezuinigere systeem buitenspel zet.
In een traditionele aanpak gaat men er nog te veel van uit dat het verhaal eindigt met de oplevering. In werkelijkheid begint het dan pas. Onderhoud en blijvende optimalisatie moeten dus meegenomen worden in het project. Hier ligt een bijkomende activiteit voor studiebureaus. Dit is een meteen een meerwaarde voor de klant, die zo een garantie krijgt dat alles ook effectief functioneert zoals het hoort.
De impact van de F-gassenverordening
Daarna stelde een hele reeks fabrikanten hun nieuwste ontwikkelingen voor. Daarbij waren enkele thema’s te herkennen. Een eerste is de impact van F-gassenverordening op toestellen met een compressorcyclus. In 2021 komt er nieuwe verlaging van het plafond van het totale GWP in CO2-equivalent. De diverse fabrikanten werken volop aan alternatieven voor de traditionele F-gassen. Welke richting het daarbij zal uitgaan, is nog niet zeker. Vast staat in elk geval dat er niet één oplossing is, naargelang de toepassing komen er verschillende stoffen in aanmerking. Menerga toonde daarbij toepassingen met water, Trane lichtte de mogelijkheden van HFO’s toe en Mitsubishi Electric stelde toestellen op R32 voor. We onthouden ook dat werken met koelmiddelen van klasse A2L in de praktijk meevalt, mits men enkele voorzorgen neemt.
Meer efficiëntie en nauwkeurigheid
Wil de energietransitie slagen, dan zijn er ook meer efficiënte systemen van warmte-opwekking nodig. Viessmann ging in op de mogelijkheden van brandstofcellen, en Climapac stelde een reeks realisaties met PVT-panelen voor. Dat zijn zonnepanelen die zowel warmte als elektriciteit produceren. Vooral in combinatie met warmtepompen is dat een voordelige techniek: ze kunnen niet alleen de elektriciteit leveren om de warmtepomp aan te drijven, maar ook de warmte om de geothermische bron te regenereren. Zo kan men de boringen aanzienlijk kleiner dimensioneren of zelfs vervangen door een buffersysteem.
De presentatie van York over toerentalregeling en magnetische lageringen toonde dat de compressortechniek evenmin stil staat.
Meettechniek en geconnecteerde toepassingen
De nood voor een betere regeling en monitoring werd al eerder aangehaald. De fabrikanten zijn zich hier terdege van bewust en ontwikkelen oplossingen om een betere meting en regeling mogelijk te maken. Zo heeft de opkomst van vraaggestuurde ventilatie en het streven naar lagere drukverliezen heeft ertoe geleid dat debieten en luchtsnelheden dalen. Dat stelt problemen voor traditionele VAV-kleppen met een meetkruis. Zowel FläktGroup als Trox hebben nu alternatieve meetprocedures ontwikkeld voor een meer nauwkeurige regeling ook bij lage luchtsnelheden.
Wat de hydraulische inregeling betreft, biedt Belven systemen aan voor een snelle instelling van regelventielen met een dynamische regeling. Zo kan men er in een handomdraai voor zorgen dat alle verwarmingslichamen een correct debiet krijgen, wat ook de werkingstoestand van de installatie is.
Voorkomen is beter dan genezen, zeker wat corrosie betreft. Uit de voorstelling van Resus bleek het belang van corrosiedetectoren in watervoerende installaties. In steeds meer en meer landen worden die voorgeschreven. Door tijdig in te grijpen kan men immers defecten en dure reparaties voorkomen.
Vernetting zal alleen maar belangrijker worden. Systemen worden intelligent, en we evolueren naar gebouwen waarin de verschillende technieken en sensors gegevens met elkaar uitwisselen. Zo kan men het HVAC-systeem aansturen op basis van gegevens van de toegangscontrole. Daarbij moeten we buiten de perceelgrenzen denken. Naarmate decentrale energieproductie opkomt, groeit de nood aan communicatienetwerken op wijk- of stadsniveau om productie en verbruik op elkaar af te stemmen. Met de lokale energiegemeenschappen heeft de nieuwe energieprestatierichtlijn hier een kader voor gecreëerd. De presentatie van Priva toonde aan wat de mogelijkheden zijn. Dergelijke netwerken moeten vooral overzichtelijk zijn, zodat elke gebruiker net die gegevens krijgt die voor hem van het grootste belang zijn.
Totaalaanpak gevraagd
De sector staat niet stil, en er wordt volop gewerkt aan nieuwe technieken. Met energiezuinige systemen alleen redden we het niet. We moeten evolueren naar een totaalaanpak van gebouwenbeheer met inbegrip van de gebruiksfase. Besparingen zijn alleen te realiseren door de interactie tussen de installatie en de gebruikers. Naarmate slimme en geconnecteerde toestellen meer en meer gemeengoed worden, groeien de mogelijkheden om de interactie in de praktijk te optimaliseren.
Door Alex Baumans
