EVENEMENTEN
Install Magazine 965 – november 2019
Stookolie in het verwarmingslandschap van de toekomst
Informazoutcongres 2019
Refuel the Future was het thema van het Informazoutcongres van dit jaar. De energietransitie komt eraan, zoveel is zeker. Welke rol vloeibare brandstoffen daarin zullen spelen, is minder duidelijk. Er worden daarover uiteenlopende scenario’s verspreid. Tijd voor Informazout om duidelijk te maken welke toekomst de sector ziet voor vloeibare brandstoffen. Bij deze gelegenheid werd ook een primeur aangekondigd. Het langverwachte fonds voor bodemsanering na stookolielekken is nu eindelijk een feit, in de vorm van Promaz. Hiermee neemt de sector een concreet initiatief om het milieu te verbeteren.
Het einde van stookolie is nog niet in zicht
Als openingsspreker gaf energie-expert Filip Van den Abeele een overzicht van de scenario’s over de toekomstige energievoorziening. Hij maakte daarvoor gebruik van cijfers van verschillende instellingen, in de eerste plaats het Internationale Energie Agentschap (IEA). Een eerste vaststelling is dat men algemeen verwacht dat de behoefte aan primaire energie zal stijgen. Daarbij is een groeiende rol weggelegd voor aardgas, als schoner alternatief voor steenkool. Zon- en windenergie zijn al sterke stijgers, en zullen deze trend doorzetten. Hun echte doorbraak zal echter afhangen van de mate waarin energie-opslag rendabel zal worden. Hiervoor zijn verschillende methoden mogelijk: thermisch, batterijen, waterstof.... Binnen dat alles is er nog zeker een plaats voor vloeibare brandstoffen. De eerlijkheid gebiedt wel om te zeggen dat het belang van transport zal toenemen ten opzichte van verwarming. Met de ontwikkeling van stookolie met een laag koolstofgehalte kan oliestook echter perfect passen in een koolstofarme samenleving.
Europees beleid
De krachtlijnen voor het energiebeleid worden uitgezet op Europees niveau. Hier worden de belangen verdedigd door Eurofuel, een vereniging waar Informazout stichtend lid van is. Sandrine Devos lichtte de toestand binnen de EU toe. Zoals op zovele vlakken, vertoont Europa ook op verwarmingsvlak een zeer gevarieerd beeld. In sommige landen speelt stookolie nauwelijks een rol, terwijl in andere, waaronder België, het een aanzienlijk aandeel op de markt heeft. In het kader van de Europese klimaatambities staat er een reeks maatregelen op til, zoals een herziening van de ecodesign richtlijn. Eurofuel ijvert ervoor dat geen enkele techniek onterecht bevoordeeld of benadeeld wordt. De vereniging waakt er ook over dat regelgeving werkbaar moet blijvend en niet verzandt in administratieve rompslomp.
En in België?
Willem Voets van Informazout ging dan in op wat dat alles concreet voor de Belgische toestand betekende. Hij betreurde de negatieve beeldvorming rond stookolie, onder meer in politieke kringen. Door stookolie af te schilderen als de vervuilende brandstof bij uitstek, bereikt men echter het omgekeerde effect. Gezinnen die op stookolie verwarmen worden onzeker, en stellen investeringen uit. Ze proberen het leven van de bestaande ketels zoveel mogelijk te rekken. Nochtans is een verouderd ketelpark een van de grootste uitdagingen van de Belgische verwarmingssector.
De energieprestatie van nieuwbouw is sterk verbeterd, maar dat blijft maar een beperkt deel van de markt. Slechts 4% van de Belgische wooneenheden is gebouwd na 2006, toen het E-peil voor het eerst werd ingevoerd. Er is dus een enorm besparingspotentieel door een modernisering van de installaties. Willem Voets verwees naar zowel studies als concreet uitgevoerde projecten waarbij besparingen tussen 30 en 40% gerealiseerd werden. In principe zijn zelfs besparingen tot 60% mogelijk. Bovendien is een modernisering van een stookolie-installatie doorgaans goedkoper dan een overschakeling op een andere energiebron. De conclusie van Informazout is dan ook dat een effectief renovatiebeleid deze quick wins niet links mag laten liggen.
Promaz: gemoedsrust voor eigenaars van stookolietanks
Bij deze gelegenheid werd ook Promaz voorgesteld, het garantiefonds voor milieuschade door lekkende stookolietanks. De oorsprong van dit project ligt een goede twintig jaar in het verleden, toen men voor het eerst controles op de staat van stookolietanks invoerde. Daarbij rees de vraag naar de toestand van de bestaande tanks en de omvang van het risico. Er werd dan het Premaz-project opgezet, waarbij een tweeduizendtal tanks systematisch onderzocht werden.
De resultaten waren gemengd. Enerzijds bleek de toestand vrij goed mee te vallen: slechts bij amper 1% van de gevallen werd er bodemverontreiniging vastgesteld. Daar stond wel tegenover dat, als er schade optrad, kosten voor de sanering erg konden oplopen. Bovendien was het lang niet altijd het geval dat die kosten gedekt waren door een verzekering. Om dat risico voor de gebruiker weg te nemen, besloot de sector om zijn verantwoordelijkheid op te nemen, en een fonds in het leven te roepen om de onverzekerde kosten te dekken.
In de praktijk bleek dat allemaal niet zo vlot te gaan, en uiteindelijk duurde het tot acht mei 2019 eer het interregionaal samenwerkingsakkoord tussen de drie gewesten in het Belgisch Staatsblad verscheen. Dit fonds voor de bodemsanering van gasolietanks voor verwarming heeft de benaming Promaz meegekregen, en zal begin 2020 van start gaan. De sector heeft wel bedenkingen bij het systeem zoals het uit de bus is gekomen. Men betreurt het bijvoorbeeld dat er geen verschil in dekking wordt gemaakt tussen een uitbater die alle voorschriften gevolgd heeft en iemand die de tank verwaarloosd heeft. Toch vindt de stookoliesector het een grote stap vooruit. Een dergelijke regeling biedt immers gemoedsrust aan de gebruikers van stookolie. Een graad van vervuiling van minder dan 1% is natuurlijk heel positief, maar als men weet dat er ongeveer 2 miljoen ingegraven tanks zijn in ons land, dan komt men toch uit op ongeveer 20.000 gezinnen die met een dergelijk probleem geconfronteerd kunnen worden.
Promaz dient in eerste instantie om de historische verontreiniging op te ruimen. Er wordt voorrang gegeven aan woningen, die kunnen rekenen op een bedrag tot 200.000 euro. Daarbij moeten we opmerken dat Promaz alleen onverzekerde schade dekt: kosten die kunnen verhaald worden op een derde of die al onder een andere verzekering vallen, komen uiteraard niet in aanmerking. Het moet ook gaan om een tank die gebruikt wordt om een stookinstallatie te voeden. Kosten voor de buitengebruikstelling van de tank zelf, vallen eveneens buiten de regeling.
Ondertussen werd gestart met de campagne met als centraal symbool een klavertje vier. Concreet zullen gebruiker zich kunnen richten tot een E-loket om een dossier in te dienen.
Door Alex Baumans
Figuren: Informazout
