INSTALLATIE EN GEREEDSCHAP
Install Magazine 965 – november 2019

Ontluchting in lage-temperatuursystemen

Reflex vacuümontgassers voor huishoudelijke installaties

We zijn allemaal vertrouwd met het fenomeen van lucht in traditionele installaties met ketels. De problemen zijn bekend en de oplossingen – hopelijk- ook. Installaties met warmtepompen vereisen echter een andere aanpak. Omdat de systeemtemperaturen een stuk lager liggen, zijn de traditionele afscheiders minder efficiënt. Specialist in drukbehoud Reflex heeft echter een antwoord: een versie van de Servitec vacuümontgasser voor kleinere toepassingen. We bezochten een realisatie met deze Servitec mini.

Een bijzonder energiezuinige renovatie

Het gaat om een eengezinswoning in Grimbergen, die een zeer grondige renovatie kreeg: er kwam extra isolatie tegen de muren, deuren en ramen werden vervangen en er werd bijzonder veel aandacht besteed aan een goede luchtdichtheid. Voor de verwarming werd gekozen voor een Vaillant flexoTHERM Exclusive geothermische warmtepomp van 8,9 kW, verbonden met twee boringen van 105 m diep, telkens met een dubbele bodemsonde. De brontemperatuur ligt tussen de 11 en 13 °C, wat garant staat voor een uitstekend jaarrendement. Een COP van 6 is hiermee haalbaar.

Het huis is ook voorzien van een zwembad, dat verwarmd wordt met een specifieke lucht-water warmtepomp. Om het elektrisch verbruik te dekken, is er in totaal 11 kWp aan PV-panelen op het dak gelegd. De dakoriëntatie is echter niet optimaal, zodat de werkelijke piekwaarden naar verwachting lager zullen liggen.

De woning telt twee verdiepingen, allebei uitgerust met vloerverwarming. In de zomer wordt deze installatie gebruikt voor passieve koeling met de boringen als koudebron. Voor de binnenluchtkwaliteit is er balansventilatie met warmteterugwinning. Door dat alles komt men uit op een E-peil van E3.

Ontluchting niet vergeten

Een technisch hoogstaande installatie kan echter alleen maar de verwachte prestaties leveren als alle werkingsparameters ook kloppen. Een daarvan is dat er geen luchtbellen in het systeem zitten. Dat vermindert de afgifte en kan leiden tot corrosie aan de metalen delen. Om dat te voorkomen werd een Reflex Servitec mini vacuümontgasser geplaatst. Dit toestel tapt regelmatig een hoeveelheid water uit de verwarmingskring. Dan wordt de druk in dat reservoir verlaagd gedurende 20 seconden, zodat een vacuüm gecreëerd wordt. Door dit vacuüm zullen de opgeloste gassen in het water opborrelen, waarna ze verwijderd worden. Het gasvrije water wordt dan opnieuw in het circuit gestuurd, waar het verder opgeloste gassen zal opnemen. Op die manier haalt het toestel stilaan alle lucht uit het systeemwater. Spoelen aan hoge druk om luchtophopingen te verwijderen, wordt zo overbodig.

Michel Blain country manager van Reflex Belux sinds 2012 legt uit waarom voor deze oplossing gekozen werd: “In een traditioneel systeem met een ketel worden de bekende microbellenafscheiders geplaatst om luchtproblemen te vermijden. Voor een goede werking heeft een microbellenafscheider echter hogere watertemperaturen nodig. In installaties met een warmtepomp, zijn de systeemtemperaturen doorgaans te laag. Bij deze woning ligt de vertrektemperatuur van de vloerverwarming bijvoorbeeld rond 25°C. Er vormen zich dan nauwelijks luchtbelletjes en de luchtafscheider haalt het beoogd effect niet. Het werkingsprincipe van de vacuümontgasser is echter volledig onafhankelijk van de temperatuur, zodat men altijd een efficiënte ontluchting heeft.”

Een vacuümontgasser voor kleinere installaties

Het principe van de vacuümontgassing is al bekend, maar werd tot nu toe voornamelijk toegepast in grotere HVAC-installaties. Met de Servitec-serie heeft Reflex al twintig jaar ervaring met deze techniek. Gezien lage-temperatuursystemen meer en meer worden toegepast, heeft Reflex een kleinere versie ontwikkeld, Servitec mini, voor circuits met een waterinhoud tot 1.000 liter. Dit is ideaal voor de markt van residentiële en kleine commerciële gebouwen afdekken.

Kiezen voor kwaliteitsmateriaal

Voor Kristof Heyvaert van installatiebedrijf Versan, dat instond voor de verwarming en sanitair in dit project, was het een aangename kennismaking met de techniek. Om de opstart zo vlot mogelijk te laten verlopen, werd het systeemwater eerst ontgast met de Servitec mini. Daardoor verliep de ontluchting na de vulling bijzonder snel.

Kristof Heyvaert ziet een stijgende interesse in warmtepompen, voornamelijk in nieuwbouw of ingrijpende renovatie. De keuze voor de techniek komt meestal van de eindklant zelf, die overtuigd is van de voordelen van de warmtepomp en dan een installateur zoekt om de werken uit te voeren. Ook bij deze renovatie was dat het geval. Voor wie het houdt op een klassieke ketel, is de drempel naar de warmtepomp nog meestal te hoog.

Qua leveranciers van warmtepompen werkt Kristof Heyvaert samen met Vaillant, zoals in dit project, of CTC. Van beide fabrikanten is hij overtuigd van de kwaliteit van de producten en vooral van de technische ondersteuning en service.

Door Alex Baumans