VERWARMING
Install Magazine 962 – augustus 2019
Zuinige en efficiënte verwarming voor sporthal
Buisstralers voor renovatie van het Complexe Sportif de la Spetz in Aarlen
De hal is verdeeld in twee verwarmde zones van 13 m breed, telkens met een rij buisstralers.
Omdat het om een sporthal gaat, zijn de buisstralers voorzien van een beschermend rooster.
(v.l.n.r): Laurent François van het multidisciplinaire studiebureau van de Provincie Luxemburg, Marc Gailly van Molimex-therm en Benjamin Namur van installatiebedrijf Vranken.
Het hoge rendement van de BTH-buisstralers is onder meer te danken aan het speciale profiel van de reflectoren (foto: Nortek)
Het Complexe Sportif de la Spetz in Aarlen biedt onderdak aan een brede waaier van zaalsporten: basketbal, minivoetbal, tafeltennis, badminton... Recent besloot de stad Aarlen om het complex te moderniseren. Een belangrijk aspect daarbij was om meteen extra infrastructuur te bouwen zodat de twee zalen van het complex onafhankelijk van elkaar kunnen gebruikt worden. Voor de verwarming werd gekozen voor buisstralers van Gaz Industrie, een onderdeel van de Nortek groep.
Een ingrijpende renovatie
In een eerste fase van de renovatie van het Complexe Sportif de la Spetz wordt een van de twee hallen grondig onder handen genomen. De andere komt in een volgende fase aan de beurt. Er komt onder meer een volledig nieuwe sportvloer, die beantwoordt aan de eisen van de NBA voor basketbal. Tevens wordt het complex uitgebreid met een nieuwbouwgedeelte met onthaal, kleedkamers, sanitair, douches etc, zodat beide hallen compleet onafhankelijk van elkaar kunnen functioneren. Voorheen was er maar één infrastructuur voor beide zalen, wat de gebruiksmogelijkheden beperkte. Uiteraard werd er ook uitgekeken naar een nieuw verwarmingssysteem. Dat moest een zuinig comfort bieden en ook volledig onafhankelijk kunnen functioneren van de bestaande installatie voor de andere hal.
Stralingsverwarming voor sporthallen
Het studiebureau koos daarbij voor buisstralers van Gaz Industrie. Werken met stralingsverwarming heeft diverse voordelen voor sporthallen. Men kan zo immers comfort verzekeren, zonder dat de lucht in de ruimte moet worden opgewarmd. De hal in kwestie meet 26 x 32 m, met een maximale hoogte van 10,5 m, goed voor ongeveer 8.000 m3. Het is weinig efficiënt om een dergelijk volume helemaal op temperatuur te brengen, om maar te zwijgen van de effecten van stratificatie die tot veel te hoge temperaturen bovenaan zouden leiden. In een sporthal zijn er nog bijkomende eisen. Voor sommige sporten is het van cruciaal belang dat er geen al te grote luchtverplaatsingen zijn, denken we maar aan badminton of tafeltennis. Technieken zoals luchtverwarmers zijn dan uit den boze.
Omdat er geen lucht moet verwarmd worden om een comforttemperatuur te bereiken, heeft een stralingssysteem ook weinig inertie. De straling werkt meteen in op de oppervlakken die verwarmd moeten worden. Gezien een sporthal slechts op bepaalde ogenblikken gebruikt wordt, is die snelle reactietijd eveneens een voordeel, omdat men de hal niet hoeft voor te verwarmen. Verder is kan men met stralingspanelen de zaal gemakkelijk in zones verdelen, door slechts de helft van de toestellen te gebruiken. Dat is handig bij trainingen of andere gelegenheden waarbij niet de hele zaal in gebruik is.
Bij stralingsverwarming heeft men de keuze tussen direct gestookte buisstralers of indirect gestookte stralingspanelen. Watervoerende stralingspanelen waren in dit geval geen goede oplossing. Daarvoor zou men immers een bijkomende stookplaats moeten aanleggen in het nieuwbouwgedeelte. Bovendien zou de installatie in de zaal zelf veel omslachtiger en zwaarder uitvallen. Direct gestookte stralingspanelen bieden dan een soepele en installatievriendelijk alternatief.
Performante toestellen van Gaz Industrie
Er werd gekozen voor zes BTH 2R buisstralers van Gaz Industrie, twee van 25 kW en vier van 35 kW. Gaz Industrie is een Franse specialist in systemen voor hallenverwarming, die sinds kort deel uitmaakt van de Nortek groep. In België wordt het gamma verdeeld door Molimex-therm, eveneens een filiaal van de Amerikaanse industriegroep.
“De buisstralers van Gaz Industrie hebben een aantal specifieke voordelen,” aldus Wim Ros, sales manager Benelux van Molimex-therm. “Eerst en vooral is er het hoge rendement, ver boven de ErP eisen. Waar meest recente ErP-eisen een seizoensrendement van minstens 74% opleggen, halen de BTH 2R-buisstralers 80% en meer.” Het energiebesparend effect van deze toestellen is al in de praktijk bewezen. In een vorig project voor zaalverwarming van de stad Aarlen waar toestellen van Gaz Industrie werden ingezet, haalde men een besparing van 30%.” De buisstralers in het Complexe Sportif de la Spetz zijn van een nieuwere generatie, zodat men mag uitgaan van een nog grotere daling van het verbruik. De toestellen passen dus volledig in het beleid van de stad Aarlen om het energieverbruik zoveel mogelijk te beperken, In dit geval ging het op een renovatie, en waren er dus geen specifieke eisen voor energieprestatie. De stad Aarlen koos toch bewust voor de meest energiebesparende toestellen.
Het hoge rendement van de BTH-serie is te danken aan enkele specifieke constructie-eigenschappen van de buisstralers. Marc Gailly, vertegenwoordiger voor Wallonië bij Molimex-therm: “Zo is er het dubbel cycloïde-profiel van de reflector, waardoor die meer straling naar beneden kaatst dan een traditionele trapeziumvorm. Hoe efficiënt de weerkaatsing ook is, er zal echter altijd wat lucht mee worden opgewarmd die dan via convectie zal ontsnappen. Daarom is de secundaire reflector voorzien van speciale profielen die een dergelijke convectie omzetten in straling voor een maximaal nuttig effect. Bovendien heeft deze secundaire reflector een isolerende laag aan de bovenkant. In de buis zelf zorgt een turbulator voor een betere warmte-overdracht tussen de rookgassen en het stralingsoppervlak.”
Verder zijn deze toestellen bijzonder stil. Het geluidsniveau bedraagt slechts 35 dB(A) op 5 m. De brander en ventilator bevinding zich namelijk onder dezelfde akoestisch isolerende omkasting. Interessant detail: omwille van de stille werking zijn de buisstralers voorzien van een duidelijk zichtbaar verklikkerlichtje voor storingen aan de onderkant. Niemand zal immers horen als ze zouden uitvallen.
Voor deze installatie kregen de buisstralers een speciaal beschermingsrooster om ballen en dergelijke tegen te houden. In tegenstelling tot, pakweg keramische stralers, zijn de buisstralers stevig genoeg om beschadiging te voorkomen. Als een bal het hete oppervlak raakt, of vast zou komen te zitten tussen de stralingsbuizen, zou die echter wel kunnen smelten of andere schade oplopen.
De buisstralers werden op 6,5 m hoogte geplaatst; er moest immers een vrije hoogte van 6 m moet gegarandeerd worden, gezien het hier om een sporthal ging. De minimale ophanghoogte verschilt in functie van het type straler. Voor de BTH17/BTH2R17-reeks is dat 3,6 m. Als vuistregel gaat men ervan uit dat de breedte van de verwarmde zone gelijk is aan twee maal de hoogte waarop de stralers hangen. Door de buisstralers op 6,5 m te hangen, verkreeg men dus een verwarmde zone van 13 m breed, precies de helft van de breedte van de sporthal. Met twee rijen buisstralers kon men dus het hele oppervlak bestrijken.
Partnerschap met de installateur.
De opdrachtgever was de Stad Aarlen, die hiervoor heeft samengewerkt met het multidisciplinair studiebureau van de Provincie Luxemburg. De installatie werd uitgevoerd door de firma Vranken. Deze laatste gaat terug tot 1905. Deze firma heeft al meerdere sporthallen uitgerust en was vertrouwd met het aanbod van Gaz Industrie. De samenwerking begon immers ongeveer veertig jaar geleden en al die tijd heeft Vranken Gaz Industrie leren kennen als een betrouwbare leverancier van hoogwaardig materiaal. Vooral de goede prijs-kwaliteitverhouding en het hoge rendement van de toestellen worden gewaardeerd.
Door Alex Baumans
