WETGEVING
Install Magazine 956 – december 2018

Een zaak overlaten of verkopen

In het kader van de week van de bedrijfsoverdracht trok Unizo de baan op met vier ontbijtsessies rond het thema “Een zaak overlaten of verkopen: hoe pak ik het aan?” De opkomst was groot, met deelnemers van verschillende generaties. En maar goed ook, want als er één les moet onthouden worden, is het wel dat je als ondernemer al heel vroeg moet nadenken over de toekomst van je bedrijf en initiatieven moet nemen om het ‘overnamerijp’ te maken.

“Wat ook de toekomstplannen zijn voor je eenmanszaak of vennootschap, begin er tijdig aan”, zegt Willem Colaers, KMO-adviseur bij KBC, “ongeacht of je overlaat aan familie, het management of het personeel, verkoopt aan derden of de zaak beëindigt. Eerst een verduidelijking over het verschil tussen een eenmanszaak en een vennootschap. Een eenmanszaak is het geheel van beroepsactiva en beroepsschulden van een natuurlijke persoon, terwijl een vennootschap de eigenaar is van activa en passiva en wordt bestuurd en gecontroleerd door een natuurlijk persoon of een andere rechtspersoon.”

“We houden het simpel en bekijken de overdracht van een eenmanszaak. Concreet betekent dit de overdracht van de beroepsactiva: het bedrijfsgebouw, inrichting, machines, rollend materieel en voorraad, dus geen overdracht van liquide middelen, te innen vorderingen en zaken die men wenst te houden, zoals een auto of kantoormeubelen. Hierbij komen ook nog de goodwill – naam, cliënteel, bedrijfseconomische waardering, fiscale belasting – en enkele specifieke kredieten.”

4×4 regel

Bekijken we de bedrijfseconomische waarde. Soms is die wettelijk geregeld: onder meer voor apothekers, notarissen en andere beroepen zijn er algemeen gangbare gebruiken ontstaan. Voor alle andere gevallen blijft het een moeilijke oefening, waarbij je als overnemer steeds op je hoede moet blijven. Een voorbeeld: misschien heeft de echtgenote van de vorige eigenaar vele uren onbetaald meegewerkt. Je zal daar geen spoor van terugvinden in de boekhouding, maar bij overname moet je wel iemand betalen om dat werk te doen.”

Naast de bedrijfseconomische waarde van de goodwill is er ook de onvermijdelijke fiscaliteit. De zogenaamde 4×4 regel is geen economische maatstaf om de goodwill te waarderen, maar is enkel van belang voor de belasting. De regel stelt dat wanneer de goodwill bij de stopzetting van de eenmanszaak wordt overgedragen aan de vennootschap, men in het regime valt van de stopzettingsmeerwaarden. Deze meerwaarde is in principe belastbaar aan 33% (+ gemeentebelasting), dit ten belope van de belastbare netto winsten of baten van de 4 jaar voor stopzetting. Het eventuele surplus zal belast worden tegen het progressief tarief. In bepaalde gevallen heeft de wetgever het tarief van 33% vervangen door 16,5%, zoals bij stopzetting vanaf 60 jaar, bij een overlijden of een gedwongen definitieve stopzetting en ingevolge een ernstige handicap (66%-graad). Vergeet ook niet de RSZ en aanvullende gemeentebelasting bij stopzetting…

Waarderingstool

De eerste vraag is wellicht “wat is mijn onderneming waard?” Om dit te berekenen, bestaan er verschillende waarderingsmethodes, maar elke methode zal leiden tot een ander resultaat. Unizo lost dit op met de Waarderingstool. “Door verschillende methodes te combineren, krijg je het ruimste beeld”, aldus Guido Seghers, manager Overnamemarkt.be. “Unizo biedt een gratis tool aan waarmee je een inschatting kan maken van de waarde van een bedrijf volgens verschillende waarderingsmethodes. Voorlopig is deze tool enkel voor ondernemingen met een vennootschapsvorm, maar we werken aan een versie voor eenmanszaken.”

Door Rudy Gunst