EVENEMENTEN
Install Magazine 952 – augustus 2018
Gebouwenverwarming in het energiesysteem van de toekomst
Derde seminarie ‘Groots in Warmte” van Remeha
De combinatie van micro-WKK met PV-panelen is in staat om het verbruik van een gemiddeld gezin te dekken.
Micro-WKK heeft een kleinere CO2-voetafdruk dan all-electric.
De energievoorziening van de toekomst zal bestaan uit verschillende complementaire netten.
Tussen nu en 2050 zitten er nog twee toestelgeneraties.
De sprekers en presentatrice op het congres: (v.l.n.r) Anne De Baetzelier, Johan Albrecht, Christophe Leroy, Rik Vera, Kathleen Van Brempt, Arthur Van Schayk, Jan Deklerk.
Enkele jaren geleden nam verwarmingsfabrikant Remeha het initiatief om samen met een aantal experts vooruit te kijken naar de plaats van warmte in het energielandschap van morgen. Dat bleek een schot in de roos: het seminarie ‘Groots in Warmte’ is ondertussen aan zijn derde editie toe. Ongeveer 125 professionals waren afgezakt naar het Comics Station in Antwerpen voor een reeks stimulerende uiteenzettingen.
De grenzen van all-electric
Christophe Leroy (Remeha) beet de spits af met een kijk op de elektriciteitsvraag voor verwarming en mobiliteit. In de visie op de energietransitie gaat men er doorgaans van uit dat de toekomst all-electric wordt. De elektrificatie van het vervoer wordt als een vaststaand feit beschouwd, en in het kader van de gasuitstap denkt Nederland concreet aan nieuwe wijken zonder gasaansluiting. Dat zal het elektrisch verbruik de hoogte in jagen. Als we uitgaan van een doorsnee gezin met een warmtepomp en een elektrische wagen, betekent dat een jaarverbruik van 11250 kWh. Om dat volledig te dekken met PV-panelen, is er 75 m2 dakoppervlak nodig, wat niet evident is voor een gemiddelde woning. Voegen we daar een tweede auto bij, komen we uit op ronduit onrealistische dakoppervlakken. Het is dus maar zeer de vraag of iedereen met zijn eigen PV-installatie in zijn energie zal kunnen voorzien.
Een bijkomend probleem is de beschikbaarheid van groene stroom. De productie van zonne-energie is het hoogst als we ze niet nodig hebben. Ook al zou er voldoende duurzame energie op jaarbasis beschikbaar zijn, dan betekent dit dat er in periodes met veel zonlicht massaal elektriciteit op het net wordt gezet, die er even massaal weer aan wordt onttrokken in donkere en koude periodes. Plaatselijke opslag kan die pieken wat afvlakken, maar het basisprobleem blijft: hoe meer we met groene stroom gaan doen, hoe groter de schommelingen op het net worden.
Christophe Leroy ziet een mooie rol weggelegd voor kleinschalige WKK. Daarbij loopt de warmte- en elektriciteitsproductie parallel. Omdat de productie beter is afgestemd op de vraag, vermijdt men de pieken in vraag en aanbod op het net. Op dit ogenblik werken WKK’s in de eerste plaats op fossiele brandstof. Er zijn echter manieren, zoals Power to Gas om het gasnet te vergroenen. Dat heeft twee voordelen: het is een duurzame manier van energieproductie, en het is een goede manier om de zomerse productiepieken van PV op te slaan.
Sociale dimensie niet vergeten
De tweede spreker was Europees parlementslid Kathleen Van Brempt. Als voorvechtster van de klimaatproblematiek is ze tevreden dat er in het Europees Parlement tenminste een consensus is dat er iets gedaan moet worden. Over welke actie er genomen moet worden, lopen de meningen uiteen, maar de noodzaak ervan wordt niet betwist. Vanuit haar socialistische achtergrond benadrukte ze wel dat we iedereen moeten meenemen in het verhaal van de energietransitie. Energiezuinige investeringen zijn misschien wel interessant voor woningeigenaars uit de middenklasse, maar we moeten ervoor zorgen dat iedereen van deze voordelen kan genieten. Systemen voor derde-betalerregelingen of investeringshulp die gefinancierd wordt met de meerwaarde van het vastgoed, kunnen hier een uitkomst bieden.
Renovaties betaalbaar houden
Betaalbaarheid was ook een centraal thema in de bijdrage van Johan Albrecht, milieu-econoom aan de Universiteit Gent. Hij peilde naar de economische redenen waarom de renovatiegraad laag blijft. Om te beginnen worden er steeds minder nieuwe woningen gebouwd. De meeste gezinnen moeten dus terugvallen op de markt van de bestaande woningen. Het Belgische woningbestand is echter oud; een derde van de woningen dateert van voor 1945. Meestal zijn die woningen dus niet aangepast aan moderne woonnoden, zowel qua omvang als qua technische standaarden. De woningprijzen zijn echter zodanig dat slechts een beperkt aantal gezinnen nog geld over heeft voor een grondige renovatie. Als we uitgaan van een aankoopprijs van 250.000 euro, gevolgd door een renovatiekost van 100.000 euro, kan slechts 5% van de gezinnen dit financieren. Johan Albrecht pleit daarom voor meer markttransparantie over de te verwachten kosten. Dat zal potentiële kopers ontraden om te investeren in woningen die praktisch gesproken niet meer te renoveren zijn, waardoor de minst geschikte woningen van de markt zullen verdwijnen. We moeten mikken op een kostenoptimale renovatie waar dat verantwoord is, aangevuld met sloop en heropbouw van de slechtst scorende woningen.
Mogelijke oplossingen
Jan Deklerk (Remeha) stelde dan de technische oplossingen van de fabrikant voor. Een eerste vaststelling is dat de energietransitie grotendeels met de huidige technieken zal moeten gebeuren. We kunnen wel hopen op een of ander revolutionaire doorbraak, maar waarschijnlijk zullen we moeten roeien met de riemen die we hebben. Bovendien is er niet één wondermiddel. Hoe de mix van technieken en energiedragers er precies uit zal zien, zal afhangen van randvoorwaarden zoals marktontwikkeling, technische evoluties en beleidsmaatregelen. Tenzij er radicale maatregelen genomen worden, zoals een verbod op verbrandingstoestellen, zullen de nu beschikbare technieken in elk geval nog een rol spelen in 2050.
De impact van de digitalisering
Het slotwoord was voor Rik Vera, die de impact van de digitale wereld op de bedrijfsvoering schetste. De nieuwe communicatiemiddelen hebben voor een revolutie gezorgd in de benadering van de klant. De bedrijven die daarvan het best gebruik kunnen maken, hebben een voordeel. We spreken immers graag over disruptieve bedrijven, maar eigenlijk zijn het de klanten die het meest disruptief zijn. Als de consumenten niet tevreden zijn met de ervaring die ze krijgen, zullen ze bij de eerste gelegenheid van aanbieder veranderen. Of, zoals Rik Vera het uitdrukte, uiteindelijk draait alles om CEX, kort voor Customer Experience. Wie de klant een beter dan verwachte CEX kan aanbieden, zal groeien; wie dat niet doet, is rijp voor disruptie.
Door Alex Baumans
Illustraties: Remeha
