EVENEMENTEN
Install Magazine 940 – mei 2017
Verdienstelijke eindwerken HVAC bekroond
Laureaten Prijs Marcel Herman 2016
De laureaten van de Prijs Marcel Herman 2016 (v.l.n.r.): Annelies Vandermeulen, Luckas Vandeplas en Wesley Schatteman.
Onderwijs ondersteunen is een van de basisopdrachten van Atic, de vereniging van Belgische HVAC-ingenieurs. Om verdienstelijke nieuwe ingenieurs te belonen, werd daarvoor de Prijs Marcel Herman in het leven geroepen, die wordt toegekend aan de meest interessante eindwerken, telkens op master- en op bachelorniveau. Voor 2016 waren de laureaten Annelies Vandermeulen en Luckas Vandeplas voor hun eindwerk over regelstrategieën voor vloerverwarming (master) en Wesley Schatteman voor een vergelijking tussen een koelinstallatie op CO2 en een op ammoniak (bachelor).
Predictieve regeling van vloerverwarming
De voorstelling van de winnende eindwerken gebeurde traditioneel aansluitend op de algemene vergadering van Atic. Annelies Vandermeulen en Luckas Vandeplas (KU Leuven) gingen uit van de vraag of men de thermische inertie van vloerverwarming kon gebruiken om pieken in het elektriciteitsaanbod op te vangen, die veroorzaakt worden door een groot aanbod van groene energie door wind en zon. Daartoe werd een intelligente aansturing gemodelleerd op basis van een voorspellende regelaar. Er werden twee woningen vergeleken (een vrijstaande en een rijwoning) telkens met drie verwarmingssystemen: weerstandsverwarming, lucht-waterwarmtepomp en een gasketel-warmtepomp hybride.
Daaruit bleek dat de voorspellende sturing systematisch beter presteerde dan een regeling met stookcurves. Een maximalisatie van het gebruik van hernieuwbare energie is alleen zinvol als het aanbod ervan op het elektriciteitsnet hoger is dan 40%. Ten slotte blijkt dat de traditioneel gehanteerde primaire-energiefactor voor elektriciteit van 2,5 in werkelijkheid dichter bij 2,15 ligt.
CO2 en NH3
Wesley Schatteman (HoGent) vergeleek een koelinstallatie op CO2 met een op ammoniak voor zijn bachelorproef. Een eerste aspect was het bepalen van de juiste verdampingstemperatuur van de ammoniakinstallatie. Een hogere verdampingstemperatuur blijkt hier op termijn het meest voordelig. Bij de vergelijking met een CO2-systeem werd gekeken naar energiebesparing en de CO2-uitstoot. Hieruit blijkt dat de ammoniakinstallatie weliswaar duurder is, maar minder energie verbruikt en dus ook minder CO2 uitstoot. Er werd eveneens bekeken wat het resultaat zou zijn van het gebruik van zonnepanelen om de hele installatie van elektriciteit te voorzien. Ook in dit scenario kwam ammoniak er als beste uit.
Energie-opslag
Atic ondersteunt niet alleen beginnende ingenieurs; via het Burnay-fonds financiert de vereniging ook onderzoeksprojecten. Afgelopen jaar was dat een project aan de UGent onder leiding van Michel De Paepe over de selectie en dimensionering van methoden van energie-opslag in eengezinswoningen. De resultaten hiervan werden aansluitend op de presentatie van de laureaten voorgesteld. De schommelingen in het aanbod van groene stroom opvangen, wordt ongetwijfeld de uitdaging van de komende jaren. Het team van Michel De Paepe vergeleek thermische opslag met elektrische batterijen in verschillende configuraties.
De belangrijkste conclusie was dat zelfs een kleine opslagcapaciteit het rendement van PV-panelen enorm doet toenemen. Een volledige dekking van het eigen verbruik door eigen opslag is echter niet realistisch; een zekere interactie met het elektriciteitsnet zal altijd nodig zijn. Ten slotte mag men de impact van het verbruik van elektrische toestellen niet onderschatten: naarmate de warmtevraag daalt, en er meer en meer elektrische apparaten in de woningen komen, stijgt het aandeel van elektriciteit. Lokale opslag door batterijen is dan zinvol.
Door Alex Baumans
