OPLEIDING  
Install Magazine 1005 – november 2025

Opleiding technicus hybride verwarmingssystemen van start

Syntra Midden-Vlaanderen Campus Aalst introduceert nieuwe cursus

Hybride installaties, waarbij een ketel wordt gecombineerd met een warmtepomp, zijn een veelbelovende techniek voor renovatie. Het zorgt immers voor een sterke daling van de uitstoot, terwijl de investering relatief beperkt blijft. Bij een dergelijke installatie komt er echter heel wat kijken: de vakman moet zowel vertrouwd zijn met een klassieke ketel, een warmtepomp en dan nog de regeltechniek om beide op elkaar aan te sluiten. Op dit ogenblik is de nodige kennis nog te weinig voorhanden. Om daaraan te verhelpen is er bij Syntra Midden-Vlaanderen, Campus Aalst een nieuwe opleiding rond hybride installaties gestart. Het is de bedoeling dat deze cursus ook in andere centra gegeven zal worden.

Een breed publiek bereiken

Het doel van de cursus is om de vakman in staat te stellen een hybride installatie te ontwerpen, dimensioneren en in dienst te stellen. Daarbij moet hij in staat zijn om toestellen en componenten van verschillende fabrikanten te combineren tot een goed werkend geheel. Die aanpak sluit aan bij de realiteit op het terrein. Hybride installaties zijn vooral zinvol in renovatie, en moeten dus ingepast worden in een bestaande situatie.

Hoewel de opleiding in de eerste plaats bestemd is voor CV-installateurs, staat ze ook open voor andere specialisaties, zoals koeltechnici. Het programma is namelijk modulair opgebouwd. Eerst wordt naar de voorkennis van de kandidaat gepeild. Aan de hand daarvan wordt dan bepaald welke voorbereidende modules er nodig zijn. Het totale voorbereidende traject telt 32 uur en omvat de volgende onderwerpen: energie en klimaat, basis elektriciteit HVACR, basis hydraulica en waterkwaliteit, basis regeltechniek, wetten en normen. Eenmaal die zijn afgewerkt, kan men dan de eigenlijke cursus aanvatten. De inleidende test wordt op de computer afgelegd aan de hand van een vragenlijst, zodat de kandidaat zijn score meteen kent en weet welke modules nodig zijn.

Technieken samenbrengen

De eigenlijke cursus brengt drie grote vakgebieden samen: installatietechniek, regeltechniek en warmtepompen. Aan elk aspect is een specifieke module gewijd. De uitdaging bij een hybride installatie bestaat erin om de verschillende technieken te laten samenwerken. Daarom is een grondige kennis van de hydraulica nodig; men kan immers niet zomaar een warmtepomp aansluiten op een bestaande CV-installatie en dan hopen dat het lukt. Tevens moet men op de waterkwaliteit letten. Naarmate er meer kunststof in een installatie gebruikt wordt, bijvoorbeeld bij vloerverwarming, zal de corrosie zich concentreren op de overblijvende metalen delen. Dat kan dan op zijn beurt tot problemen leiden, zowel direct als indirect, door vervuiling.

Regeling en sturing vormen een apart hoofdstuk. Warmtepompinstallaties, dus ook hybride installaties, zullen hun werking moeten aanpassen aan de schommelingen op het elektriciteitsnet. Een slimme sturing wordt een noodzaak. Deze techniek is nog volop in beweging. Het is dus belangrijk dat de vakman voldoende aanknopingspunten krijgt om het bos door de bomen nog te zien.

Elk van deze onderwerpen wordt uitgewerkt in de kernmodules. In totaal telt de cursus 27 sessies: 8 in de voorbereidende modules en 19 in het kerngedeelte.

Bewustwording versterken

De cursus gaat ook in op de achtergrond van de energietransitie. De eindklant zit met heel wat vragen en het is aan de vakman om daar degelijke antwoorden op te geven. Een installateur moet dus goed op de hoogte zijn van alle geldende regels en normen.

Vakkennis is immers de sleutel tot succes. Uit ervaringen in het buitenland weten we dat niet-vakkundig geplaatste installaties contraproductief zijn: ze leiden net tot hogere rekeningen en/of een gebrek aan comfort bij de eindklant. Zo ontstaat er reputatieschade, die moeilijk terug te draaien is. Dat geldt ook voor onoordeelkundig geplaatste buitenunits. Als een toestel te veel lawaai maakt, zal het worden afgezet, wat de hele ingreep nutteloos maakt. De cursus gaat ook op dit laatste aspect is, om al die valkuilen te vermijden.

Gezien de brede waaier aan onderwerpen, mag de cursus gerust ambitieus genoemd worden. Het is echter een antwoord op de ontwikkeling van de sector. De cursus krijgt dan ook steun van Vlaio om de energietransitie te bevorderen. Wie het eindexamen met goed gevolg aflegt, krijgt een erkenning als technicus hybride verwarmingssystemen als bewijs van zijn vakkennis naar de klanten toe. Dat zal tot meer vertrouwen op de markt leiden.

Syntra Midden-Vlaanderen als pionier

De opleiding gaat van start in de campus Aalst van Syntra Midden-Vlaanderen. Daarna is het de bedoeling om ze uit te breiden naar andere plekken. Zo zijn er concrete plannen voor Syntra Genk, en er is interesse vanwege Syntra Oostende, terwijl Syntra Brussel de opleidingen in het Brussels Gewest voor haar rekening zal nemen, in samenwerking met BtecCH.

Door: Alex Baumans

syntra-mvl.be/nl/opleidingen/bouw-en-energie/hvac/technicus-hybride-warmtepompen