BEURS
Install Magazine 996 – maart 2024
Praktische oplossingen primeren
De energietransitie op VSK 2024
Nederland maakt werk van de energietransitie. Het is de bedoeling dat er tegen 2030 ongeveer twee miljoen woningen aardgasvrij zijn. De Nederlandse bouw- en energiesector staat dus voor belangrijke uitdagingen. Een daarvan is om de impact van de elektrificatie op het elektriciteitsnet te beperken. Een andere is om passende oplossingen te vinden voor bestaande woningen
Hybride oplossingen
In Nederland ziet men de combinatie van warmtepomp en ketel als een zinvolle tussenstap. Het gaat daarbij in de eerste plaats om renovatie, waarbij een bestaande ketel behouden blijft en aangevuld wordt door een warmtepomp. Men zou het best kunnen omschrijven als: een warmtepomp als het kan, en een ketel waar het moet. De energieprijzen zijn in Nederland natuurlijk anders dan in België. Door de verhouding tussen de gasprijs en elektriciteitsprijs komt het daar snel goedkoper uit om een zuinige warmtepomp te laten draaien en het gebruik van de ketel zoveel mogelijk te beperken. Volgens de gegevens van verschillende fabrikanten is een hybride opstelling een eenvoudige manier om het gasverbruik met wel 60% te reduceren.
Compacte systemen
Nederlanders zijn doorgaans vrij klein behuisd. Het komt er dus op aan om alle technische systemen een plaatsje te geven. Een term die steeds terugkwam in diverse contexten, was dan ook compact. Dat slaat zowel op units voor balansventilatie, montagesystemen voor hydraulische modules van warmtepompen of horizontale montage van buffervaten zodat ze onder een schuin dak kunnen geplaatst worden. Montagegemak is een steeds belangrijkere overweging: exposanten leggen minstens even veel de nadruk op installatievriendelijkheid als op verbeterde prestaties. Dat uit zich ook in voorgemonteerde gehelen die op een skid worden geleverd en die alleen maar hoeven aangesloten te worden.
Weg met de buitenunit
Qua warmtepompen lijkt men te evolueren naar een lucht-water toestel op propaan als standaardoplossing. Daarbij moet men wel een kanttekening maken: er is een sterke interesse voor versies zonder buitenunit. Zeker in bestaande woningen is het immers lang niet evident om een passende plaats te vinden voor een buitenunit. Diverse fabrikanten bieden de mogelijkheid voor indakmontage aan. Dat lost het probleem van de standplaats wel op, maar houdt nog altijd in dat er ingrijpende werken aan het dak moeten worden uitgevoerd.
Als alternatief zijn er twee mogelijkheden populair. De eerste is de ventilatiewarmtepomp. Deze gebruikt de afvoer van het ventilatiesysteem als warmtebron. Als de woning al voorzien is van een systeem voor balansventilatie, kan de warmtepomp hier eenvoudig op worden aangesloten, zonder grote werken. Een nadeel van deze techniek is dat de vermogens beperkt zijn. Men zal immers in functie van de behoefte aan verse lucht ventileren, en niet om voldoende debiet voor de warmtepomp te garanderen. Dat maakt dit in de eerste plaats een oplossing voor woningen met een beperkte warmtevraag.
Een tweede mogelijkheid zijn PVT-panelen die tegelijk als warmtebron voor de warmtepomp dienen. PVT-panelen zijn PV-panelen die van een warmtewisselaar voorzien zijn. Die warmtewisselaar vormt dan de warmtebron voor de warmtepomp, zonder dan er een buitenunit of boring aan te pas komt. Een variant is om de warmte die de panelen in de zomer produceren, op te slaan in een buffer. Dat is bijvoorbeeld mogelijk in een specifieke kunststof zak die in een kruipruimte kan worden geplaatst en gevuld wordt met water. Zo heeft men een groot buffervolume zonder graafwerken. Het is ook mogelijk om de regenwatertank daarvoor te gebruiken. In dat geval wordt een warmtewisselaar met een gesloten glycolcircuit in de regenwatertank geplaatst, dat dan verbonden is met de PVT-panelen en de warmtepomp.
Overbelasting van het net vermijden
Het Nederlandse stroomnet raakt stilaan verzadigd. Bij nieuwe aansluitingen is de stroomvoorziening niet meer gegarandeerd. Door gebruik te maken van slimme sturing van de diverse gebruikers (keuken, warmtepomp, laadpalen) gecombineerd met opslag kan men echter de impact op het net minimaliseren. Hoe dat in zijn werk kan gaan, werd bewezen door Eplucon met de 10-ampèrewoning, die uitgerust is met een sturing die stroompieken vermijdt. Dit systeem werd al met succes in de praktijk getest. Dat leverde Eplucon overigens een VSK award uit.
VSK Awards
Dat brengt ons bij de VSK awards. Er waren drie categorieën, plus een publieksprijs en een speciale vermelding.
Winnaar in de categorie Energietransitie was Eplucon met de 10-ampèrewoning. Dit omvat een warmtepomp, zonnepanelen, energie-opslag en een beheerssysteem, de Econtrol. Dat laatste maakt gebruik van weersvoorspellingen en dynamische tarieven om energiestromen te optimaliseren. De jury zag dit als een vooruitstrevende oplossing voor de netcongestieproblemen met bereikbare techniek.
In de categorie Gezond & Comfort ging de prijs naar het balansventilatiesysteem Orcon HRC OptiAir en Orcon 15RF CO2-sensoren van Groupe Atlantic. De jury waardeerde het feit dat de afmetingen zo compact mogelijk werden gehouden, zonder aan prestaties in te boeten. Dat vergroot de toepassingsmogelijkheden van balansventilatie. Bovendien is het uit recycleerbaar materiaal gemaakt.
In de categorie Installateurszaken won Super Stars met de ST-200U paraplu voor monteurs. Deze 200 cm paraplu is voorzien van een sterke magneetvoet en is volledig verstelbaar, wat hem breed inzetbaar maakt. De jury was vol lof over de snelle montagetijd, wat de paraplu een handige bescherming maakt tegen zowel regen als zon.
De Publieksprijs ging naar de Elga Ace all-in-one hybride warmtepomp van Remeha. Hierbij zijn de hydraulische binnenmodule en de gaswandketel tot een geheel geïntegreerd. Dat bespaart plaats en installatietijd. De jury zag hierin een interessante toepassing van de hybride formule voor de bestaande bouw.
Tenslotte was er een speciale prijs, de Circulaire Pluim. Deze werd toegekend aan de circulaire lasklem van Wago, die niet in aanmerking kwam voor de awards omdat het geen nieuw product was. Deze lasklem bestaat echter voor 77% uit gerecycleerd plastic, wat de jury niet onopgemerkt wilde laten voorbijgaan.
Door Alex Baumans
Foto’s VSK
