INSTALLATIE EN GEREEDSCHAP
Install Magazine 991 – mei 2023
Hydraulisch inregelen hoeft niet complex te zijn
Caleffi biedt tools voor systeemaanpak
Als we de energietransitie willen laten slagen, dan moeten we ook komaf maken met energieverspilling in de verdeelinstallaties. Dynamische hydraulische inregeling wordt dan noodzakelijk. Dat veronderstelt niet alleen dat de juiste regelorganen geplaatst worden, maar vooral dat de hele verdeelinstallatie geoptimaliseerd wordt vanuit een totaalconcept. Caleffi, de specialist in hydraulische verdeelinstallaties, heeft oplossingen waarmee dit eenvoudig te realiseren is. We praatten hierover met Mauro Manfredi managing director van Caleffi International.
Nood aan regeling
Om de energietransitie te realiseren, wordt in de eerste plaats gekeken naar een efficiënte manier van warmteproductie, liefst op hernieuwbare energie. Dat is natuurlijk een noodzakelijke voorwaarde, maar daarmee is niet alles gezegd. De warmte moet ook efficiënt getransporteerd worden naar waar ze nodig is. Anders kan de winst van een hoogrendements warmtepomp teniet gedaan worden door verliezen onderweg.
Het streven naar meer energie-efficiëntie betekent ook dat installaties krapper gedimensioneerd worden. Traditioneel had een installatie een aanzienlijke vermogensreserve, zodat eventuele tekortkomingen in de verdeelinstallatie konden worden opgevangen. Nu we meer en meer gebruik maken van warmtepompen is een dergelijke brute-kracht-aanpak echter uit den boze. De verdeelinstallatie moet zorgvuldig ontworpen worden zodat de juiste temperaturen en debieten gegarandeerd zijn, met een minimum aan energieverbruik zowel van de warmtegenerator, als van de circulatiepompen. Dat veronderstelt een dubbele aanpak: een exacte berekening van het leidingnet, en het plaatsen van de nodige regelorganen, die dan ook juist moeten worden ingesteld.
“Nieuwe technieken werken dit nog meer in de hand,” gaat Mauro Manfredi verder. “Zo wordt er voor appartementen meer en meer gebruik gemaakt van centrale stookplaatsen in combinatie met afleversets in de individuele appartementen. Als die centrale stookplaats is uitgerust met een warmtepomp, kunnen onze Plurimod XM afleversets daarop aangesloten worden. Een andere mogelijkheid is om deze afleverset te gebruiken voor de verwarming van het appartement, en voor de SWW-productie een boosterwarmtepomp in te schakelen. Om goed te werken, moeten die afleversets dan wel de juiste debieten en temperaturen krijgen. Voor een dergelijke installatie is een precieze hydraulische inregeling dus van nog meer belang dan voor een configuratie met radiatoren.”
Wetgeving
Het belang van een goede inregeling begint ook door te dringen in de energieprestatieregels op Europees vlak. Het merendeel van de bestaande installaties is immers niet of onvoldoende ingeregeld. Als men daaraan kan verhelpen, leidt dat al snel tot een energiebesparing van 15 à 20%. Met name in Duitsland en Nederland zijn er al reglementen van kracht die hydraulische inregeling verplicht stellen. Mauro Manfredi vindt dat een goed idee. “In de praktijk zien we dat een goed E-peil of EPC-score sterk motiverend werkt voor de eigenaar. Door hydraulisch inregelen in deze evaluatie op te nemen, kan men heel wat in beweging zetten. Vanuit ATTB, de vereniging van Belgische leveranciers van verwarmingsmateriaal, zijn er al contacten met onder meer VEKA rond deze problematiek.”
Dynamisch regelen
Maar er is meer nodig. “Het uitgangspunt is erg simpel,” stelt Mauro Manfredi. “Een installatie wordt uiteraard ontworpen om voldoende vermogen te leveren bij maximale vraag, maar die situatie treedt eigenlijk vrij zelden op. Het overgrote deel van de tijd werkt een installatie dus in deellast, met andere woorden: de ontwerpdebieten zijn niet van toepassing. Een statische hydraulische inregeling voldoet dan niet, we moeten dynamisch regelen.”
Caleffi heeft daar een gebruiksvriendelijke oplossing voor in de vorm van de Autoflow. Dit regelelement houdt het debiet van een circuit automatisch op de nominale waarde, ongeacht eventuele drukschommelingen stroomopwaarts of stroomafwaarts. Het hart van het regelelement is een zuiger die zich in een geperforeerde cilinder bevindt. De zuiger is aangedreven door een veer om de waterdruk te compenseren. Naargelang de druk in het systeem schommelt, zal de zuiger in de cilinder bewegen, waardoor er meer of minder doorstroomopeningen vrij komen. Zo wordt onmiddellijk gecompenseerd voor mogelijke over- of onderdebieten. De Autoflow heeft het grote voordeel de installateur het toestel alleen maar hoeft te dimensioneren en in te stellen, daarna gaat alles vanzelf. Het polymeer regelelement in de zuiger is ongevoelig voor kalkaanslag en is compatibel met additieven voor CV-circuits, zodat een lange foutloze werking gegarandeerd is.
Ontwerpen vanuit een totaalconcept
Componenten zijn echter maar een deel van de oplossing. De hoofdzaak is dat het hele hydraulisch ontwerp van de installatie goed zit. Om de professional daarbij te helpen, heeft Caleffi het Caleffi Hydronic Design softwarepakket uitgewerkt. Dit is een samenwerking met softwarespecialist Hysopt, en bouwt voort op het pakket voor hydraulische optimalisatie van deze firma. Zo kan men al in de ontwerpfase eventuele knelpunten ontdekken en vermijden. Alle diameters worden gedimensioneerd om de gewenste debieten zo efficiënt mogelijk te bereiken. De nodige regelorganen worden automatisch geselecteerd uit de Caleffi-catalogus en op de correcte plaatsen geïntegreerd in het schema. Het systeem bepaalt ook de instelwaarden van de regelorganen, zodat de installateur op de werf er meteen mee aan de slag kan.
“Dat alles maakt deel uit van het streven van Caleffi om het leven van de vakman te vergemakkelijken,” besluit Mauro Manfredi. “Caleffi heeft heel wat kennis in huis op het vlak van hydraulisch inregelen, en wij willen die kennis ook ter beschikking stellen. Als we zo de drempel voor een goede hydraulische inregeling kunnen verlagen, is iedereen er mee gebaat. “
“De mentaliteit is aan het veranderen. Waar een dynamische hydraulische inregeling nog niet zo lang geleden werd weggezet als te moeilijk, groeit nu het besef dat het een basisvoorwaarde is voor een goed werkende installatie. Wat dat betreft, loopt de evolutie gelijk met de bewustwording rond de kwaliteit van het systeemwater. Ook lucht- en vuilafscheiders werden vroeger beschouwd als eerder een extraatje dan als een noodzaak. Nu ziet de grote meerderheid ze als een basiscomponent van een installatie. Dat zal ook gelden voor hydraulische inregeling.”
Door Alex Baumans
Foto’s: Caleffi
