BATHROOM EXPERIENCE  
Install Magazine – oktober 2026

Slimme systemen in de utilitaire sector

Het onderscheid dat we maakten tussen woningbouw en utiliteiten wordt door de deelnemers als positief bevonden. Bij woningbouw worden slimme systemen vaak gezien als gadgets die het leven aangenamer en comfortabeler maken. In de utilitaire sector gaat het meer over veiligheid, hygiëne en facility management waar elektronica en slimme systemen een oplossing kunnen bieden voor mogelijke problemen. De tendens is dat duurzaamheid een aspect is waar niet alleen tijdens de bouw maar over een veel langere tijd naar gekeken wordt. Sanitaire toestellen kunnen hun meerwaarde bewijzen over de volledige levensduur door ze slim in te zetten.

Wat is een goede toepassing voor een besturingssysteem?

We staan nog maar in de beginfase van connectiviteit. Elektronisch gestuurde wastafelkranen worden nog steeds heel weinig geplaatst. Daar heeft corona – ondanks de verwachtingen – weinig verandering in gebracht. Eén van de belangrijkste manieren om corona tegen te gaan, is handen wassen en ontsmetten. Het is geweten dat dit het veiligste kan met infrarood of aanraakvrije kranen. Een aantal bedrijven hebben nog snel hun toiletruimte aangepast voor hun werknemers. We zien echter dat het voorschrijfgedrag van architecten en studieburelen niet veranderd is. Standaard worden bijvoorbeeld nog steeds zelfsluitende mechanische kranen voorgeschreven in scholen. Het voorschrijfgedrag is nog steeds vrij conservatief.

Hygiëne en waterbesparing

De primordiale vraag bij slimme systemen is de vraag naar het waterverbruik en de hygiëne (veiligheid en gezondheid). Hygiëne gaat niet alleen over het aanraken van kranen maar ook over het verversen van het water in de leidingen. Gezien de corona-omstandigheden is hygiëne superbelangrijk. Meer en langer de handen wassen doet het waterverbruik stijgen. Bij klassieke mechanische kranen blijft het water 40 tot 60 seconden stromen, tijdens de hele wasbeurt. Bij slimme kranen stroomt het water enkel bij het natmaken en afspoelen van de handen, niet tijdens het inzepen.

Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen de verschillende doelgroepen, het type project en de grootte van het gebouw. In een sporthal of zwembad ga je vaker de vraag krijgen naar een slim systeem, naar een systeem met meer mogelijkheden. In hoog risico gebouwen speelt de legionella regelgeving uiteraard een grote rol. Zo moet een logboek bijgehouden worden. Een slim systeem kan dit automatisch. Dit garandeert enerzijds de veiligheid en is anderzijds kostenbesparend. In een bedrijf hangt de keuze voor al dan niet een slim systeem af van de bouwheer. Staat hij ervoor open of niet?

De slimme systemen die men verder ontwikkelt, zullen in de toekomst betaalbaarder worden. Infrarood kranen waren bijvoorbeeld dertig jaar geleden veel duurder. Elektronische kranen zijn duurder in aankoop maar goedkoper in onderhoud en waterverbruik.

Afhankelijk van wie welke verantwoordelijkheid draagt en wie wat moet betalen, zijn de vereisten of verwachtingen verschillend. Niet alleen de aanschaf maar ook het onderhoud, het waterverbruik, de hygiëne en het vervangen van onderdelen zijn belangrijke elementen om je keuze te bepalen.

Hun verbruik

Bij het voorschrijven van sanitaire producten is het belangrijk om te kijken naar hun verbruik. Zo verbruikt een eengreepsmenger 6 tot 12 liter water per minuut. Met een mechanische of elektronische zelfsluitende kraan bespaar je honderden soms tot duizend liter water per dag. Denk maar aan hoeveel je kan besparen in bijvoorbeeld luchthavens. Op publieke plaatsen moet je de gebruiker geen keuze laten hoeveel water hij kan gebruiken.

Om het waterverbruik op te volgen kunnen douchesystemen voorzien worden van een geïntegreerde flowmeter. Als je waterbesparend wilt werken, moet je ervoor zorgen dat er minder water uit de kraan komt en niet langer dan nodig. Met een slim watermanagementsysteem kan je zien waar en wanneer er veel water verbruikt is en kan je dit ook sturen.

Vanaf wanneer is een systeem slim?

Een systeem is slim wanneer het zelf bepaalde zaken vaststelt en actie onderneemt. Een sensorgestuurde kraan bijvoorbeeld die een tijdlang niet gebruikt is, gaat op een bepaald moment zelf het water verversen in de leiding. Dit zou al een eerste stap zijn.

Een systeem is slim wanneer het twee functies gaat connecteren om bijvoorbeeld de hygiëne in de leidingen in stand te houden.

De toegevoegde waarde van een slim systeem zit niet meer in de bouwfase maar ook in de hele periode erna. Naast geconnecteerde systemen moet er ook ruimte zijn om standalone producten slim te maken door sensoren te integreren.

Zowel producten als installateurs zijn geëvolueerd. Een goed uitgevoerde installatie kan op zich al heel veel problemen voorkomen. Alle tools zijn er om veilige installaties te maken.

Toekomstperspectief

De trend is nu al ingezet om het waterverbruik te verminderen. We zitten nu aan een verbruik van 3 liter water per minuut, sommige kranen zelfs al minder. Een douchekraan met minder dan zes liter water per minuut wordt moeilijk. Toiletspoeling is eveneens niet mogelijk met slechts een halve liter water. Anderzijds wordt er geopperd dat het niet is omdat je minder water kunt verbruiken, dat je ook minder wilt verbruiken.

Door: Ingrid Allaerts