BATHROOM EXPERIENCE  
Install Magazine – oktober 2026

De slimme badkamer

Wat is een slimme badkamer en hebben we die wel nodig? De hele dag zijn we omgeven door interactieve systemen. Zou de badkamer niet de ruimte moeten zijn waar we hieraan kunnen ontsnappen? Of leggen deze intelligente systemen niet enkel de focus op functionaliteit maar ook op beleving?

Van functionele naar actieve leefruimte

Om het antwoord op deze vraag te vinden, moeten fabrikanten zich afvragen wat de noden van de klant zijn in functie van de badkamer. Terwijl de badkamer vroeger een louter functionele ruimte was, zien we vandaag meer en meer vraag naar comfort, veiligheid en energiebewustzijn. Deze evolutie vindt niet alleen plaats in de badkamer maar in de volledige woning. De werkdruk is hoog en het stressgevoel stijgt. Na hun dagtaak willen mensen thuis tot rust komen en dan is de badkamer met stip de ruimte waar je die rust vindt. ’s Morgens is de badkamer eerder functioneel met voldoende licht en de verwarming op temperatuur om dan ’s avonds te evolueren naar een stemmige ruimte met gedimd licht terwijl het bad volloopt.

Smart

‘Slim’ zit vooral in de combinatie van communicatie, veiligheid en energiebewustzijn.

‘Slim’ is ook nadenken over waar de badkamer in de woning geplaatst wordt. Kan ik mijn badkamer tot op latere leeftijd gebruiken?

‘Slim’ is ervoor zorgen dat de badkamer mee kan evolueren zonder zware, ingrijpende aanpassingen. De badkamer moet afgestemd kunnen worden op elke fase in jouw leven.

‘Slim’ zit ook in het ontwerp, in een slimme opstelling. Als interieurarchitect moet je je afvragen: waar plaats ik de toestellen om efficiënt om te springen met water.

Is een slimme badkamer ook comfortabel?

Duurzaamheid

Duurzaamheid zal een heel belangrijke rol spelen in de badkamer van de toekomst. Dit betekent op een duurzame manier met water omgaan, het water duurzaam verwarmen en producten in de badkamer met een groene, duurzame achtergrond. We spreken momenteel over circulair bouwen terwijl dit in de badkamer nog eerder beperkt is. Duurzaamheid betekent ook de producten langer gebruiken, het waterverbruik optimaliseren en aanrakingsvrije kranen plaatsen die ervoor zorgen dat je niet nodeloos water gaat verbruiken. Sinds kort bestaat er een kraan- en douchegamma dat cradle-to-cradle gecertificeerd is.

De slimme installateur

Een badkamer moet slim zijn zowel voor de gebruiker als voor het technisch personeel. Slim staat voor eenvoudig in gebruik zoals plug & play systemen. We gaan evolueren naar grotere bedrijven die grotere componenten zullen plaatsen. Ervoor zorgen dat je producten eenvoudig kan installeren, is ook slim. Fabrikanten hebben er alle belang bij om goede materialen te gebruiken want zij staan ook in voor het onderhoud, het leveren van wisselstukken. Hoever reikt echter de verantwoordelijkheid van de installateur? Hij plaatst de toestellen maar houdt zich niet bezig met de complexiteit van het systeem. De connectiviteit of de interactie tussen de verschillende systemen moet daarom zo eenvoudig mogelijk zijn. Stilaan moeten er richtlijnen komen rond de verantwoordelijkheid voor de toestellen. We moeten kunnen garanderen dat bijvoorbeeld aanraakschermen kunnen hersteld worden in plaats van ze te vervangen.

Comfort

Bij velen staat comfort vandaag nog altijd op nummer één. Even tot rust komen in de badkamer en genieten van een douche of bad. Dit primeert momenteel maar zal veranderen naargelang de factuur aandikt.

De warmwaterproductie gebeurt vandaag meestal via ketel of warmtepomp. Het is intelligent om de energie van zonnepanelen overdag op te vangen en ’s avonds te gebruiken. Als er geen zon is, moet ik er toch nog voor kunnen zorgen dat er warm water is. Een domoticasysteem kan dat regelen. Een belangrijke voorwaarde is dan wel een goede communicatie tussen de verschillende systemen. Interactie en connectiviteit zullen gestandaardiseerd worden, om dat te garanderen zonder verlies aan comfort.

Wat is de meerwaarde van een elektronische kraan? Hebben we die wel nodig?

Als fabrikant moet men de mogelijkheid bieden aan de klant om een maximaal aan comfort te realiseren in hun badkamer. Elektronische kranen kunnen door een automatische spoelfunctie stilstaand water in de leidingen voorkomen. In een particuliere woning zijn deze problemen minder groot. Door de infrarood bediening loopt het water alleen wanneer dit nodig is, wat water bespaart. De contactloze bediening verzekert de hygiëne.

Lekdetectie kan interessant zijn om te integreren in een domoticasysteem. De informatie die je op die manier verkrijgt, kan je gebruiken. Bij onregelmatig verbruik krijg je een waarschuwing. Zo kan je ook vanop afstand het waterverbruik in het oog houden.

Communicatie

Het communiceren van al die systemen is misschien wel het belangrijkste. Alle spelers hebben eigen toestellen zoals boiler, verwarming, wasmachine. Vele toestellen hebben ergens in de loop van de dag energie nodig. Gaat er dan genoeg stroom zijn om al die aparte toestellen aan te sturen? Met de digitale meter en dynamische tarieven stijgt de nood om dit verbruikt te spreiden. Een gecentraliseerd energiebeheer kan het verbruik optimaliseren door verbruikers individueel aan te sturen. Zo houd je een maximaal comfort met een minimale factuur.

De badkamer wordt als aparte zone aanzien qua verwarming, luchtkwaliteit. Anderzijds vormt de badkamer ook een onderdeel van de woning.

Zou het niet een goed idee zijn om gegevens uit verschillende systemen te combineren?

Het connecteren van al deze functies zou een meerwaarde zijn, op voorwaarde dat je één taal spreekt. We moeten evolueren naar open standaarden en naar een standaard protocol. De vernieuwingen die fabrikanten doorvoeren, moeten ook toepasbaar zijn op hun oude systemen. De verwachte levensduur van een badkamer is ongeveer 25 jaar. Leidingen hebben een verwachte levensduur van 50 jaar. Een slimme badkamer moet aangeven wanneer ze aan vervanging toe is. Wanneer zijn toestellen zo on-efficiënt dat we ze gaan vervangen ook al werken ze nog?

Hoe zit het met de gebruiker? Gaan we naar badkamers met een handleiding?

Een goede, slimme badkamer wijst zichzelf uit. Een slimme badkamer moet zo intuïtief, eenvoudig en gebruiksvriendelijk mogelijk zijn.

Gedrags- en patroonherkenning gaan de komende decennia stilaan ingeburgerd raken. Je bedient jouw badkamer zoals je het gewend bent, maar stilaan gaan de dingen voor jou gebeuren. Je komt ’s avonds binnen en de verlichting wordt zachtjes gedimd terwijl muziek weerklinkt. De temperatuur van het water staat afgesteld volgens jouw persoonlijke voorkeur. Het douchetoilet staat afgesteld zoals jij het wilt: de juiste waterstraal, hard of zacht. Je communiceert met jouw badkamer.

Op verplaatsing in bijvoorbeeld een hotelkamer, wil je het comfort dat je thuis gewoon bent. Met jouw smartphone maak je verbinding met het slimme toilet in het hotel zodat jouw persoonlijke voorkeur ook daar herkend wordt.

De mens is echter onvoorspelbaar. In 90 procent van de gevallen doen we wel hetzelfde want we zijn gewoontedieren. Het kan beangstigend zijn wanneer zoveel dingen automatisch gebeuren. Beangstigend dat een machine op de duur eigenlijk gaat beslissen wat jouw gewoontes zijn. Iedereen moet zijn eigen keuze maken, hoever hij/zij wil gaan. Sommige mensen willen gewoon zelf hun kraan open en dicht draaien. Anderen willen dan weer perfect bepalen hoeveel water er in hun bad moet en op welke temperatuur. Als fabrikant moeten we de consument ondersteunen in zijn zoektocht. Zo kan je kiezen uit een aantal basistools. Ook al verloopt negentig procent automatisch, je moet ook een uitzondering kunnen maken. Als mens wil je een gevoel van controle hebben. Dat gevoel zal blijven en is persoonsgebonden. Domotica is juist gebouwd om het voor de mens te vergemakkelijken, maar de controle aan de gebruiker te laten. Dat zijn evoluties die je niet kan tegenhouden.

Een slimme badkamer geeft suggesties aan de hand van jouw gedragspatroon.

Privacy

Wat we ook zien is dat mensen zich beginnen vragen stellen rond privacy.

Privacy en security worden belangrijke aspecten in de toekomst. Dit is continu in evolutie. Het is een grote verantwoordelijkheid van de fabrikant om klanten maximale privacy te geven. Moet je dan als kranenfabrikant bezig zijn met internetbeveiliging? Als eindgebruiker kies je voor een systeem dat compatibel is met jouw producten. Ofwel kies je eerst het hart, het systeem en dan moeten de producten kunnen samenwerken met jouw gekozen systeem.

Welke doelgroep?

Is een slimme badkamer enkel voor de duurdere klasse?

Voor renovaties is ook een instapklasse mogelijk en wenselijk.

Een slimme woning vertrekt altijd vanuit een afdoende elektrische installatie. Van daaruit kan je intelligente producten gebruiken.

De voorbereiding van elektrische leidingen in de badkamer is belangrijk als mensen elektronische kranen willen plaatsen of een douchetoilet dan moeten die leidingen reeds voorzien zijn.

Wat is de rol van de groothandel in het adviseren van de koper?

Moet de groothandel dan niet aanvoelen wat de eindgebruiker nodig heeft en welke evoluties aan de gang zijn? Een verkoper gaat in een toonzaal vaak dezelfde producten verkopen. Hij vervalt in routine.

Is er een evolutie naar slimme technieken?

De vraag naar slimme oplossingen is eerder basic in particuliere woningen. Veel hangt af van de generatie. Maar ook de generatie vijftig- en zestigplussers willen een mooie badkamer met een inloopdouche, met een veilige douche. Dat is ook slim.

Tekst: Ingid Allaerts