MEET- EN REGELTECHNIEK
Install Magazine 953 – september 2018

Meten aan warmtepompen

Welke controles zijn nodig voor een goede werking?

Van ketels weet elke vakman dat er bij de opstart en onderhoud een reeks controles nodig zijn, die overigens wettelijk zijn vastgelegd. Bij warmtepompen is de kwestie minder duidelijk. Nochtans zijn er ook hier, net als bij elke andere technische installatie, metingen vereist om te garanderen dat alles naar behoren functioneert. Specialist in meettoestellen Euro-Index zet een en ander op een rijtje.

Nood aan juiste instellingen

Nu er meer en meer praktijkervaring met warmtepompen beschikbaar wordt, blijkt dat heel wat installaties niet optimaal werken. In vele gevallen is dat te wijten aan een slechte regeling, of een gebrek aan afstelling tussen de verschillende componenten. Ook bij een warmtepomp moet men dus meten of alles wel correct functioneert. Omdat het werkingsprincipe echter fundamenteel anders is dan bij een verwarmingsketel, gaat het hier om andere parameters, waarvoor ook andere toestellen noodzakelijk zijn. Euro-Index, de gespecialiseerde leverancier van meettoestellen heeft een aangepast gamma.

Temperatuur

Omdat de warmtepompcyclus fundamenteel bestaat uit een temperatuurstroom van een (koudere) bron naar een (warmere) afgifte, zijn temperatuurmetingen cruciaal om een idee te hebben van de prestaties van het systeem: kamertemperatuur, buitentemperatuur, temperatuurverschil tussen vertrek en retour.... In de Blauwe Lijn heeft Euro-Index verschillende oplossingen om temperatuur en temperatuurverschillen te meten. Handig is daarbij dat de meetresultaten kunnen worden opgeslagen en/of gecommuniceerd via Bluetooth voor latere verwerking. Dat laatste gaat natuurlijk ook met mobiele apparaten.

Elektrische parameters

Veruit de meeste warmtepompen maken gebruik van elektrisch aangedreven compressoren. Aspecten zoals spanning, stroom, vermogen en draaiveldrichting zijn dus belangrijk. Voor de meeste metingen volstaat de vertrouwde multimeter. Voor stroommetingen biedt een stroomtang uitkomst. Wie het vermogen van een compressor, pomp of ventilator wil meten, gebruikt eveneens best een stroomtang. Bij de installatie van een toestel met driefase-aansluiting moet eerst de draaiveldrichting gecontroleerd worden om beschadiging van de compressor te vermijden. Voor deze parameters heeft Euro-Index verschillende versies van multimeters en stroomtangen, waaronder de Elektro Lijn HT9020 True RMS vermogensstroomtang.

Lekstroom

Bij elektrische systemen is het belangrijk om de lekstroom te meten, zeker als er water of andere vloeistoffen bij betrokken zijn. De aardlekschakelaar zal immers de installatie uitschakelen bij een te grote lekstroom. Omdat het hier doorgaans om erg kleine waarden gaat, is een specifieke lekstroomtang aangewezen. Voor toestellen met een netsnoer, is er de Elektro Lijn HT1735. Hiermee kan men een meting uitvoeren, zonder dat het netsnoer gestript en gesplitst hoeft te worden, wat heel wat tijdwinst oplevert.

Luchtsnelheid en -debiet

Als de warmtepompen gebruik maken van lucht als bron en/of afgifte, moet het debiet van de ventilatoren worden gemeten. Wie al beschikt over een drukmeter of rookgasanalyser met geïntegreerde drukmeting, heeft genoeg aan een pitotbuis. Een andere mogelijkheid is een vleugelradmeter, eventueel aangevuld met een meetconus. Hier kan de vakman terugvallen op het modulaire CAPBs-systeem, of gebruik maken van de Blauwe Lijn BlueAir ST.

Glycol

Geothermische systemen hebben daarentegen doorgaans een glycoloplossing als transportmedium voor de warmtebron. Met een refractometer kan de kwaliteit van deze vloeistof worden gemeten. Men moet er wel op letten dat men de juiste refractometer gebruikt in functie van het type glycol. Er wordt namelijk zowel ethyleenglycol als propyleenglycol toegepast. Sommige refractometers zijn geschikt voor beide, terwijl andere (meestal digitale) slechts voor één bestemd zijn. Euro-Index heeft een assortiment van Hanna Instruments voor ethyleenglycol of propyleenglycol.

Thermografie

Een warmtebeeldcamera kan handig zijn om een diagnose van een warmtepompinstallatie te maken. Typisch worden warmtepompen gecombineerd met lage-temperatuurverwarming zoals vloer- of wandverwarming. Een warmtebeeldcamera kan de afgifte van dergelijke systemen in beeld brengen en ook eventuele lekken opsporen.

Een andere toepassing is de inspectie van de bouwschil. Voor een goed rendement mag de warmtepomp niet overgedimensioneerd zijn. Bij de selectie bouwt men dus best geen vermogensreserve in om eventuele gebreken in de bouwschil te compenseren. Anderzijds moet men er dan wel zeker van zijn dat de isolatie volledig is uitgevoerd zoals het hoort, om later niet voor onaangename verrassingen te staan. Een warmtebeeldcamera kan hier uitkomst brengen. De vakman heeft onder meer de keuze tussen een Fluke TiS40 warmtebeeldcamera van 160x120 pixels, of de Elektro Lijn THT45 met 80x80 pixels.

Koeltechniek

Compressoraangedreven warmtepompen werken op basis van een koelmiddelcyclus. Het kan dus gebeuren dat er koeltechnische ingrepen nodig zijn. Bij warmtepompen in split-uitvoering moeten er in elk geval koeltechnische leidingen aangelegd worden. Daarvoor zijn er diverse gespecialiseerde meetinstrumenten nodig, zoals een afpompunit, een manifold, een lekzoeker en een vacuümmeter. Zo heeft Euro-Index afpompunits of manometersets van Mastercool in het gamma, evenals de TIF ZX-1A lekdetector voor koelmiddelen met halogenen en de Supco VG64 vacuümmeter.

Advies en ondersteuning

Kortom, aan een warmtepompinstallatie moet er heel wat gemeten worden. Voor elke toepassing zijn er verschillende mogelijkheden, met toestellen met andere functies en in andere prijsklassen. Wie door de bomen het bos niet meer ziet, kan te rade gaan bij een specialist als Euro-Index. De medewerkers kunnen er met kennis van zaken advies geven over welk toestel best geschikt is voor welke situatie. Bovendien beschikt het bedrijf over een eigen technische dienst met kalibratie-afdeling.

Door Alex Baumans

Foto’s: Euro-Index