WARMTEPOMPEN
Install Magazine 945 – november 2017
Een warmtepompinstallatie voor een kasteel
Cascade-opstelling van Stiebel Eltron voor kasteel in de Ardennen
Het oorspronkelijke gebouw uit de jaren 1830 werd helemaal opgeknapt.
Ook de stookplaats werd totaal vernieuwd met materiaal van Stiebel Eltron.
De warmtepompen zijn verbonden met een opstelling van drie buffervaten van 1.500 liter elk.
Voor het SWW is er een boiler van 1.000 liter met een laadstation.
Een Ardens kasteel kent een tweede jeugd. De oorspronkelijke bouw uit de jaren 1830 wordt grondig gerenoveerd. Daarbij wordt ook de techniek niet vergeten: het historisch gebouw heeft een gloednieuwe verwarming met twee Stiebel Eltron geothermische warmtepompen.
Kiezen voor moderne techniek
Toen het renovatieproject twee jaar geleden vorm kreeg, was het eerste idee om een combinatie van houtstook met een stookolieketel te plaatsen. Als snel groeide het besef dat een meer toekomstgerichte techniek zoals een geothermische warmtepomp aangewezen was. De eigenaar won inlichtingen in en kwam op Batibouw in contact met Stiebel Eltron.
De keuze viel op deze fabrikant omwille van het technisch niveau van de producten en de knowhow van de firma. Zoals de eigenaar het uitlegt: “voor ons was het een grote stap in het onbekende. Op dat ogenblik kies je best voor een firma waarvan je zeker bent dat ze de nodige kennis in huis hebben” Als warmtepompspecialist kon Stiebel Eltron de nodige technische inbreng leveren bij het ontwerp en ook ondersteuning bieden aan de installateur.
Er kwam een cascade-opstelling van twee WPF 52 geothermische warmtepompen van 55 kW elk, die gevoed werden door 19 boringen van 120 m. Een oude stookolieketel bleef behouden als back-up. In de praktijk hoeft die echter nauwelijks te draaien. De warmtepompen zijn aangesloten op een set van drie SBP 1500 E buffervaten van 1.500 liter elk. Deze buffervaten zijn specifiek ontworpen voor combinatie met warmtepompen met hoge primaire debieten. Het sanitair warm water wordt geproduceerd met een SBB 1000 WP SOL boiler van 1.000 liter, die met de installatie verbonden is door middel van een laadstation. Een regeling van Stiebel Eltron leidt alles in goede banen.
De WPF 52 is een bodem-water warmtepomp die temperaturen tot 75°C kan leveren in zuivere warmtepompwerking. Daardoor kan het toestel probleemloos een SWW-boiler op 60°C houden. Het is een erg efficiënt toestel: het haalt energieklasse A++ en in combinatie met een regeling zelfs A+++. De COP gaat tot 4,81 (B0/W35 volgens EN 14511). Het hart van het toestel is een robuuste scrollcompressor op R134a. Het is een relatief compact toestel. Indien de plaats krap is, kan het zelfs gestapeld worden. In dit project was er echter meer dan ruimte genoeg in de stookplaats.
Aangepast afgiftesysteem
De inhoud van de buffervaten werd zo gedimensioneerd om de compressoren van de warmtepompen optimaal te laten werken. Na een werkingscyclus om de buffervaten op temperatuur te brengen, moeten de compressoren minstens 20 minuten buiten werking blijven vooraleer ze weer kunnen opstarten. De buffervaten moeten dan voldoende energie kunnen bevatten om die periode te overbruggen, ook bij grote warmtevraag. Gezien het hier om een omvangrijk gebouw ging, was een opstelling met drie vaten noodzakelijk.
Voor het afgiftesysteem stelde er zich een complicatie. Een aantal ruimtes van het kasteel, zoals de woonkamer, werden uitgerust met vloerverwarming voor een lage-temperatuurverwarming. Om architecturale redenen zouden er echter ook nog enkele ruimtes voorzien worden van klassieke gietijzeren radiatoren. De vraag was of de warmtepomp een voldoende hoge temperatuur zou kunnen leveren voor het radiatorcircuit. Het bleek echter dat die radiatoren voldoende hadden aan een vertrektemperatuur van 50°C, wat ruim binnen het werkingsbereik van de warmtepompen lag. Op die manier kon men een zuinige en toch stijlvolle verwarming garanderen.
Primeur voor de installateur
De installatie werd uitgevoerd door Henri L., een plaatselijke vakman, die al vele jaren had samengewerkt met de bouwheer. Deze laatste had dan ook het volle vertrouwen in de vakkennis van de installateur. Dit was echter een speciaal geval omdat hij nog nooit een geothermische installatie had aangelegd, en al helemaal geen cascade-opstelling met groot vermogen. Regeling, debieten, leidingdiameters waren allemaal heel anders als wat hij gewend was.
Hier bood Stiebel Eltron een oplossing door een uitgebreide ondersteuning met antwoord op alle vragen. De installateur was opgetogen over de service. “Dit was allemaal totaal nieuw voor mij” legt hij uit, “maar dankzij de begeleiding door Stiebel Eltron is alles goed verlopen”. De inzet van beide partijen leidde tot een voorbeeldig resultaat. Voor de installateur was deze opdracht ook om persoonlijke redenen bijzonder: het was immers de laatste nieuwe stookplaats van zijn carrière. Zo kon hij een loopbaan van 46 jaar op een technisch hoogstandje afsluiten.
Tevreden eigenaar
De installatie werd vorig jaar opgestart en loopt nu probleemloos. Het verwachte comfort wordt gehaald. Tevens vallen de stookkosten mee. De totale elektriciteitskosten, dus niet alleen voor de warmtepompen, schommelen rond de 5.000 euro per jaar. Voor het totale verbruik van een gebouw met ruim 800 m2 bewoonbare oppervlakte is dat bijzonder redelijk. De bouwheer heeft geen spijt van zijn beslissing: Stiebel Eltron is welkom om met geïnteresseerde klanten de installatie te komen bezoeken.
Het is ook het bewijs dat warmtepompen breed inzetbaar zijn. Al te vaak denkt men dat ze alleen zinvol zijn in energiezuinige nieuwbouw. Dit kasteel bewijst dat ze ook in een historisch kader tot hun recht komen. Bovendien hoeft een gebrek aan ervaring van de installateur geen bezwaar te zijn; een bedrijf als Stiebel Eltron hecht veel belang aan opleiding en service, en kan de nodige ondersteuning bieden.
Door Alex Baumans
