DIGITALISATIE
Install Magazine 997 – april 2024
Technische installaties in BIM integreren
TechBiM Summit van Techlink
Digitalisering zal een grotere rol spelen in de bouwsector, zoveel is zeker. Toepassingen als BIM zullen een revolutie betekenen in hoe gebouwen ontworpen en uitgevoerd worden. De installatiesector mag die trein niet missen, en daarom lanceerde Techlink TechBiM, een systeem om technische installaties in BIM te integreren. Dat is niet alleen van belang in de bouwfase, maar minstens evenzeer tijdens het latere gebruik, of bij eventuele renovatie. Wat dat concreet kan betekenen werd voorgesteld op een event, de TechBiM summit.
Digitalisatie in de bouw
In deze studienamiddag kwamen tal van betrokken partijen aan het woord, uiteraard mensen uit de IT-wereld, maar ook gebruikers op verschillende vlakken, zowel ontwerp, uitvoering als onderhoud. Ook de verschillende technieken waren vertegenwoordigd, zoals ventilatie, hydraulische installaties of elektriciteit en verlichting. Uit hun uiteenzettingen onthouden we dat de digitalisatie nog maar heel ongelijk in de bouwsector is doorgedrongen. Over een ding was iedereen het wel eens: het biedt enorme kansen. Keynote speaker Rik Vera liet er geen twijfel over bestaan: de technologische veranderingen gaan steeds sneller, en het komt erop aan op mee te surfen op de juiste golf.
Een bibliotheek van objecten
Met BIM wordt een digital twin van het gebouw gemaakt die als platform kan dienen voor samenwerking tussen de verschillende partijen. Samenwerking veronderstelt dat er afspraken gemaakt worden voor standaardisatie; iedereen moet immers precies weten wat er bedoeld wordt. TechBiM is een standaardisatie-initiatief van Techlink op het vlak van technische installaties. Het gaat in de eerste plaats om een objectenbibliotheek van technische componenten. Dit sluit aan bij gelijkaardige initiatieven op Europese schaal zoals ETIM of Open UOB in Nederland.
Voor de ontwerpfase zijn dat volledig generieke objecten. Op dat ogenblik willen ontwerpers zich immers nog niet vastpinnen op een of andere fabrikant, ook al omdat er in dat stadium nog geen beslissing over de uitvoerders is genomen. Die objecten zijn niet meer dan een doos met bepaalde afmetingen en bepaalde aansluitingen. In de loop van het project kunnen die objecten dan verrijkt worden met fabrikantspecifieke gegevens. Die worden verstrekt door de leveranciers om tot een volledig functioneel object te komen.
Permaweb
Hier komen we bij een belangrijk aspect van TechBiM: het delen van informatie. Nu wordt er nog te veel gewerkt met verouderde en/of gefragmenteerde bibliotheken. Ook is niet altijd duidelijk hoe betrouwbaar die informatie is. Bij TechBiM zorgt de leverancier zelf voor het aanleveren van de productinformatie aan het model. De overige partners kunnen er dus zeker van zijn dat die up to date en accuraat is. Een technische installatie heeft echter een veel langere levensduur dan een softwaresysteem. Het is dan ook niet evident dat de digitale informatie over de hele levensduur van de installatie beschikbaar blijft. Een antwoord hierop heet Permaweb. Dat is een systeem waarbij de productgegevens gegarandeerd bewaard worden tenminste voor de levensduur van de installatie. TechBiM heeft mee het afsprakenstelsel rond Permaweb opgesteld. Doel is om dat later te integreren in een neutrale overkoepelende organisatie
Communicatie met dimensioneringssoftware
Bij BIM draait alles om communicatie, of, zoals TechBiM het zelf uitdrukt: delen is het nieuwe vermenigvuldigen. Een BIM-programma is in de eerste plaats een modelleertoepassing. Met andere woorden het is niet bedoeld als ontwerp- of dimensioneringssoftware voor technische installaties, zoals HVAC of elektriciteit. Wil men beide integreren, dan moet er een vertaalslag komen tussen beide werelden. Voor hydraulische installaties is er een oplossing klaar, namelijk BIM Syncer, dat een brug slaat tussen Hysopt ontwerpsoftware en een BIM toepassing. De HVAC ingenieur en de BIM modelleur werken beiden in hun eigen vertrouwde omgeving, en wijzigingen die in de ene toepassing zijn aangebracht, worden met een druk op de knop overgezet op de andere. Moet er pakweg om bouwkundige redenen een andere leidinglengte gekozen worden, dan zal BIM Syncer dat automatisch overzetten naar Hysopt, zodat de HVAC-ingenieur de impact ervan op de hydraulica kan beoordelen.
Doorgroeien tot een ecosysteem
Het is de bedoeling dat TechBiM uitgroeit tot een volledig open systeem, voor alle partners in het bouwproces, maar ook later in de gebruiksfase. Daarom wordt TechBiM gedragen door verenigingen uit al die fasen: ORI, de organisatie van advies- en ingenieurbureaus voor het ontwerp, Techlink en Embuild voor de uitvoering en tenslotte Belfa, de vereniging van facility managers voor het gebruik en onderhoud. Daarnaast is er technische ondersteuning van Buildwise. De informaticasteun wordt geleverd door ThorbiQ. TechBiM doet dan ook een warme oproep naar alle betrokken partijen om zich aan te sluiten bij het initiatief en zo tot een echt ecosysteem te komen, waarbij iedereen vlot met elkaar kan samenwerken voor efficiëntere gebouwen. Een eerste stap is in elk geval al gezet: op de TechBiM summit kwam ook MatBiM aan bod, een gelijkaardig initiatief voor bouwmaterialen. Maar, zoals Kris Van Dingenen (Techlink) opmerkte, er zijn nog meer ecosystemen nodig, zoals voor structurele elementen, architectuur, componenten of interieur. TechBiM is nog maar de start voor een hele ontwikkeling.
Door Alex Baumans
Schema’s: TechBiM
