INSTALLATION ET OUTILLAGE
Install Magazine 990 – avril 2023
Prefab dankzij BIM
DECAT verzorgt installatie voor project Heldentoren in Knokke-Heist
De voorgemonteerde frames worden met een torenkraan in het gebouw gebracht.
De voorgemonteerde frames worden met een torenkraan in het gebouw gebracht.
De frames worden in de schachten neergelaten en aan elkaar verbonden.
De frames worden in de schachten neergelaten en aan elkaar verbonden.
Dankzij een nauwkeurige voorbereiding in BIM past alles precies in de schacht.
Het project Heldentoren is een nieuw architecturaal baken in Knokke-Heist. Het opvallende ontwerp is van de hand van het Nederlandse architectenbureau Neutelings & Riedijk, dat al onder meer bekend is voor het MAS in Antwerpen of de Gare Maritime in Brussel. Topklasse appartementen moeten er niet alleen goed uitzien, ook de technische kwaliteit en afwerking moeten onberispelijk zijn. Bovendien moet alles volgens een strikt schema worden afgewerkt. Installatiebedrijf DECAT empowering places stond in voor elektriciteit, sanitair en HVAC en maakte daarbij gebruik van materiaal van Geberit voor de sanitaire toevoer- en afvoerleidingen. De aanleg ging vlot dankzij verregaande prefab door de doorgedreven toepassing van BIM. Dat was onder meer mogelijk dankzij de nauwe samenwerking met het studiebureau en de leverancier Geberit.
Prefab
Het project Heldentoren wordt een blikvanger in Knokke-Heist, vooral dan de centrale woontoren van 19 verdiepingen met een veertigtal appartementen. Om een dergelijk veeleisend project op tijd te kunnen afleveren, moesten de betrokken firma’s een strak tempo op de werf kunnen aanhouden. Installatiebedrijf DECAT, dat instond voor de HVAC-aspecten, slaagde daarin dankzij een uitgekiend gebruik van prefab en een vroege aanwezigheid aan de ontwerptafel. Voor de uitrusting van de technische schachten werden de verticale leidingen voorgemonteerd in het atelier op een frame. Die frames zijn opgebouwd als modules, doorgaans van drie bouwlagen elk. Eenmaal op de werf worden ze door middel van een torenkraan in de schacht geplaatst en zowel onderling aangesloten als op de horizontale verdeelinstallaties van de verschillende verdiepingen. Zoiets is natuurlijk alleen maar mogelijk als alles haarfijn vooraf ontworpen is. Daarvoor maakt DECAT gebruik van een BIM-model, dat eerst afgetoetst werd met alle betrokken partijen en waarbij het ontwerp in nauwe samenwerking met Geberit gebeurt.
“Een gedetailleerde voorbereiding in BIM is een absolute noodzaak,” weet Brecht Vanhoutte van DECAT. “Op de tekening moet werkelijk elk detail precies worden aangegeven, met elk accessoire, mof en aansluiting op de juiste plaats. De rookschotten tussen de verdiepingen worden immers met een laser uitgesneden, dus een fout in het ontwerp blokkeert het hele proces. Tevens mag er niets ontbreken als het frame op de werf gemonteerd is.”
Deze werkmethode vergt ook een naadloze samenwerking met de andere partners in de bouw, in de eerste plaats de firma die instaat voor het gieten van het beton. Net omdat alles snel moet gaan, wordt er al gestart met de montage van de frames voor de schachten nog voor alle beton is gegoten. Het is dus geen kwestie van eerst de ruwbouw na realisatie af te meten, en dan te beginnen met het detailontwerp van de schachten. Beide processen verlopen gelijktijdig zodat ook de ruwbouw op de centimeter nauwkeurig moet worden uitgevoerd. Als het frame met de kraan in de schacht wordt neergelaten, moet alles precies passen.
Ook de werfcoördinatie moet perfect verlopen. De torenkraan moet bijvoorbeeld vrij zijn op het ogenblik dat de frames worden geleverd. Voor het project Heldentoren werden er in totaal een veertigtal frames geplaatst.
Samenwerken met Geberit
De sanitaire toe- en afvoerleidingen in dit project werden met Geberit-materiaal uitgevoerd: Mepla voor de toevoerleidingen en PE voor de afvoer, met Sovent elementen om hydraulische afsluiting tegen te gaan. Bij het ontwerp werd intens samengewerkt tussen Geberit en DECAT om alles uitgetekend te krijgen. “Het gaat hier niet om een uitvoeringstekening die op de werf geïnterpreteerd moet worden; elk detail moet kloppen, benadrukt Brecht Vanhoutte. “Dan heb je een echte partner nodig die meedenkt en over de nodige expertise beschikt. De relatie moet verder gaan dan een pure klant-leverancier. Snelle reacties zijn ook belangrijk. Een dergelijke aanpak vergt heel wat tekenwerk, men mag het werk niet laten stilvallen omdat de tekenaars niet over de juiste gegevens beschikken. Nemen we het voorbeeld van de Heldentoren, dan moet er heel wat een plaatsje krijgen in de schacht: niet alleen de koud- en warmwater en de afvoer, maar ook de combilus voor de verwarming, toevoer en afvoer voor de balansventilatie, regenwaterafvoer en de kabelladders voor elektriciteit en data.” Het hele ontwerp nam dan ook drie maanden in beslag.
Inzetten op BIM
DECAT zet volop in op de efficiëntiewinsten door digitalisering, en dan in de eerste plaats BIM. Daarvoor beschikt de firma over een team van een vijftiental personen, verspreid over drie locaties. “Revit is al vrij goed ingeburgerd in de ruwbouw, nu zetten we de stap naar de speciale technieken. Daarvoor hebben we mensen nodig die vertrouwd zijn bij de materie, en natuurlijk partners zoals Geberit met een uitgebreide bibliotheek van objecten,” besluit Brecht Vanhoutte.
“Het concept van prefab frames voor schachten blijkt een succes. We zijn er een tweetal jaar geleden mee begonnen, en hebben het concept ondertussen verfijnd en geoptimaliseerd. Zo kunnen we ook komen tot een grotere modulariteit en standaardisatie. Dat versnelt het proces en vermijdt fouten. De resultaten spreken voor zich: voor 2023 voorzien we om een tweehonderdtal frames te plaatsen.”
Een bijkomend voordeel van digitaal ontwerp is dat er vanuit het model ook bestelinfo kan worden gegenereerd. Dat maakt niet alleen de administratie voor de logistiek gemakkelijker, men weet ook op elk ogenblik tijdens het proces hoe men staat ten opzichte van het budget.
Het gebruik van BIM maakt tenslotte ook de werfcontrole eenvoudiger. Daarvoor zet DECAT 360° camera’s in die op een helm gemonteerd zijn. De medewerker hoeft dan alleen maar de werf af te stappen. De camera’s registreren alles en met behulp van beeldherkenningssoftware kan men dan nagaan of en in welke mate de uitvoering verschilt van het BIM plan.
“Als systeemleverancier zijn we volop overtuigd van de voordelen van digitalisering, bevestigt Hein Van Belleghem, projectadviseur bij Geberit. “We zijn dus in staat om partners zoals DECAT alle nodige steun te geven. De bouw kampt met een tekort aan geschoold personeel. Efficiënter en intelligenter werken is dus geboden, en digitale systemen vormen daar de sleutel toe.”
Door Alex Baumans
Foto’s: DECAT
